Areszt Śledczy w Starogardzie Gdańskim jest jednostką, której przeznaczenie reguluje Zarządzenie nr 27/2010 Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Gdańsku z dnia 8 października 2010r. w sprawie rejonizacji osadzania w Areszcie Śledczym w Starogardzie Gdańskim. W areszcie osadza się: tymczasowo aresztowanych mężczyzn pozostających do dyspozycji Prokuratury Rejonowej w Starogardzie Gdańskim, Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim, Prokuratury Rejonowej w Kościerzynie, Sądu Rejonowego w Kościerzynie oraz skazanych skierowanych do odbywania kar pozbawienia wolności w systemie terapeutycznym dla skazanych z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi i upośledzonych umysłowo, w tym objętych programem terapii dla sprawców przestępstw popełnionych w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych (P-1/t, M-1/t),a także skazanych recydywistów penitencjarnych (R-1/p, R-1/z, R-2/p, R-2/z). Aktualnie jednostka dysponuje miejscami zakwaterowania dla 365 osób pozbawionych wolności, w tym 62 w oddziale terapeutycznym.

 

Historia Aresztu Śledczego w Starogardzie Gdańskim

Budynek starogardzkiego więzienia został wybudowany na działce o powierzchni około 0,95 ha w latach 1893 – 1895 (część północna z piecami kaflowymi) i 1903 - 1912 (część południowa z centralnym ogrzewaniem). Więzienie stanowił jeden podłużny, podpiwniczony, czterokondygnacyjny gmach w kształcie litery „T” o wymiarach 90 m długości i 12 m szerokości. Całość zamykało oparkanianie w postaci wysokiego ceglanego muru. Gmach posiada do dziś duże, zewnętrzne okno szczytowe (od południa) a wewnątrz – pośrodku – dwa świetliki posadzkowe. Więzienie dzieliło się na 3 oddziały odpowiadające architektonicznie piętrom, a te z kolei na jedno- lub wieloosobowe cele.
Odradzające się  po latach zaborów lokalne władze administracyjne Polski przejęły więzienie w listopadzie 1918 r. W okresie międzywojennym obecny obiekt był więzieniem karno – śledczym przeznaczonym dla więźniów skazanych na karę do 1 roku więzienia oraz jako areszt zapobiegawczy.
W dniu 1 września 1939 r władze polskie ewakuowały wszystkich funkcjonariuszy więziennych, a zakład karny z polecenia starosty przejął emerytowany naczelnik Marcin Żychski, który wezwał do pomocy kilku byłych dozorców – emerytów. W więzieniu znajdowało się wtedy około 240 osadzonych, z których nazajutrz pozostało 96. Reszta zbiegła. W dniu 3 września kontrolę nad obiektem przejął 12 osobowy oddział S.A., który nie zwolnił ani funkcjonariuszy ani innych więźniów, nawet narodowości niemieckiej.
 

W okresie od 6 września 1939 r więzienie stało się okresowo centralnym punktem zbiorczym dla uwięzionych Polaków i Żydów z powiatów starogardzkiego i częściowo tczewskiego. Według powojennych szacunków w okresie od połowy września do grudnia 1939 r kierowano do więzienia w Starogardzie Gdańskim około 40 osób dziennie. Specjalna komisja gestapo i Selbstschutzu dokonywała w więzieniu selekcji: aresztowanych bądź skazywano na śmierć (wyrok wykonywano grupowo w pobliskim lesie Szpęgawskim – około 1500 osób), bądź kierowano do gdańskich obozów w Szkole Wiktorii, Nowym Porcie i Stutthofie (pierwszy transport wyjechał już 9 września do Szkoły Wiktorii).


Po przejęciu więzienia przez władze sądowe w dniu 27 listopada 1939 r funkcjonowało ono jako areszt sądowy do 20 lutego 1945 r., kiedy to osadzonych w liczbie 500 osób ewakuowano pieszo do Gdańska.


Po wyzwoleniu od 1945 r. do 1956 r. jednostka funkcjonowała jako więzienie karno – śledcze. Na jego terenie rezydowała tzw. grupa filtracyjna Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Gdańsku.


W latach Polski Ludowej przeznaczenie jednostki ulegało zmianom. Była zakładem karnym z oddziałem dla tymczasowo aresztowanych i oddziałem leczniczo – wychowawczym dla recydywistów, a następnie aresztem śledczym z oddziałami: transportowym dla skazanych i terapeutycznym dla młodocianych i odbywających karę po raz pierwszy.
Aktualnie Areszt Śledczy w Starogardzie Gdańskim jest jednostką penitencjarna wchodząca w skład Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Bydgoszczy. Aresztem Śledczym kieruje Dyrektor któremu podlega personel składającym się z z funkcjonariuszy i pracowników cywilnych Służby Więziennej.  Personel Aresztu Śledczego w Starogardzie Gd. podzielony jest na działy: ochrony, penitencjarny, terapeutyczny, ewidencji, finansowy, kwatermistrzowski, służby zdrowia, kadr i spraw organizacyjnych, systemu dozoru elektronicznego oraz samodzielne stanowiska ds. BHP i ds. obronnych.

 

Ponadto od 2018r. w naszej jednostce został utworzony Zespół Terenowy Systemu Dozoru Elektronicznego (SDE), który realizuje zadania związane z bezpośrednią obsługą tego sposobu wykonania kary dla skazanych, którzy otrzymali taką możliwość. Zespół zadania realizuje głównie na obszarze województwa pomorskiego, ale również te wykraczające poza jego granice.



 

 

 

Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej