Oddział Zewnętrzny w Kędzierzynie Koźlu został powołany w miejsce dawnego Aresztu Śledczego z dniem 1 kwietnia 2018 roku na podstawie Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 stycznia 2018 r. Obecnie jest oddziałem Zakładu Karnego nr 2 w Strzelcach Opolskich dla skazanych mężczyzn recydywistów penitencjarnych typu zamkniętego. Pojemność jednostki wynosi 125 miejsc. Oddział Zewnętrzny  w Kędzierzynie - Koźlu realizuje swoje zadania statutowe w zakresie readaptacji społecznej w oparciu o współpracę z instytucjami lokalnymi: Powiatowym Urzędem Pracy w zakresie podnoszenia umiejętności osadzonych do samodzielnego poszukiwania pracy, Opolskim Ruchem Obrony Bezrobotnych w zakresie realizacji programu integracji społecznej i zawodowej skazanych, Stowarzyszeniem Abstynent w zakresie działalności profilaktycznej wśród osadzonych uzależnionych od alkoholu lub nadużywających alkoholu.

Historia Oddziału Zewnętrznego w Kędzierzynie – Koźlu

Oddział Zewnętrzny  w Kędzierzynie - Koźlu zlokalizowany jest na ulicy Racławickiej 10. Ulica Racławicka, zwana kiedyś Wallstrasse, to jedna z głównych arterii Koźla. Ten zaledwie osiemsetmetrowy odcinek drogi nr 418, od mostu Józefa Długosza do placu Raciborskiego, gdzie łączy się z ulicą 24 Kwietnia, omija centrum Starego Miasta. Do 1 kwietnia 2018 roku Oddział Zewnętrzny pełnił rolę Aresztu Śledczego.

W miejscu dzisiejszej jednostki penitencjarnej znajdował się jeden z kozielskich browarów, który w latach 60. XIX wieku zaprzestał produkcji piwa, gdyż - jak twierdzono - wyczerpały się w okolicy źródła dobrej wody. 6 lipca 1864 roku władze Regierungsbezirk Oppeln (Rejencji Opolskiej) odkupiły działkę wraz z ruinami browaru po "promocyjnej" wówczas cenie 7350 talarów i przeznaczyły go pod budowę sądu oraz więzienia. Inwestycja została zatwierdzona dekretem władz sądowych 31 października 1864 roku. Po trzech latach zarządca budowlany z Wrocławia Rudolf Zikler przedstawił plany oraz kosztorys nowych obiektów. Rok później zatwierdziło je do realizacji Ministerstwo Handlu, Rzemiosła i Robót Publicznych. 27 lutego 1869 roku została podpisana umowa z głównymi wykonawcami prac: mistrzem murarskim Hanzem Schwartzerem i cieślą Gustawem Schwarzem z Opola. Z nastaniem wiosny ruszyła rozbiórka browaru oraz wykopy pod ławy fundamentowe więzienia i sądu. Jak podaje w kronice Koźla ks. Augustin Wentzel, w czasie prowadzenia wykopów robotnicy natrafili na skarb. Było to naczynie z 1237 srebrnymi monetami z XIV i XV wieku. Dzięki temu, że na budowie pracowało 70 fachowców, prace przebiegały bardzo szybko. W listopadzie mury więzienia sięgały już poziomu dachu. Na początku 1870 roku wrocławski dekarz Gustaw Gimmer rozpoczął krycie budynku blachą. Jeszcze przez kilka miesięcy trwały prace wykończeniowe. 5 czerwca 1871 roku kozielski wikariusz, a zarazem kapelan więzienny i wojskowy ks. Karol Kollar poświęcił nowe więzienie. Znajdowało się w nim 38 cel, kuchnia, pralnia, łaźnia i pomieszczenia dla strażników. Jak podaje kronikarz, koszt budowy tego obiektu oraz sąsiadującego z nim sądu zamknął się w kwocie ponad 77 tys. talarów. Budynek został wybudowany w stylu typowym dla niemieckiego budownictwa obiektów przemysłowych i użyteczności publicznej, z zastosowaniem blokowej bryły, w stylu racjonalnym, geometrycznym, bez dekoracji architektonicznej. Cały kompleks więzienny przejął w zarządzanie 9 marca 1872 roku okręgowy dyrektor sądowy z Opola Otton Hubner. Oba budynki do dziś służą wymiarowi sprawiedliwości. W gmachu obecnego Oddziału Zewnętrznego w Kędzierzynie - Koźlu na początku lat 50. ubiegłego wieku wykonano co najmniej dwa wyroki śmierci. Wydane zostały w sprawach politycznych w trybie doraźnym na procesach pokazowych Sądu Wojskowego z Katowic, które odbywały się w kozielskim Domu Powstańców Śląskich. Jeden ze skazańców pochowany jest na cmentarzu w Koźlu. Na płycie nagrobkowej obok imienia i nazwiska widnieje pełna data urodzenia i tylko rok śmierci (1950), gdyż rodzina nie znała daty egzekucji. Natomiast drugiego skazanego po latach ekshumowano i przeniesiono na cmentarz w jego rodzinnej miejscowości niedaleko Opola. Funkcjonariusz Urzędu Bezpieczeństwa, który wykonał wyroki, dożył późnej starości, a gdy zmarł został pochowany z honorami na jednym z miejskich cmentarzy.

Ówczesny Areszt Śledczy w Kędzierzynie - Koźlu ucierpiał podczas powodzi tysiąclecia, która nawiedziła w lipcu 1997 roku południową i zachodnią Polskę, Czechy, wschodnie Niemcy (Łużyce), północno-zachodnią Słowację oraz wschodnią Austrię. Decyzją z 18 maja 1998 r. budynek aresztu wraz z wartownią i otaczającym go murem został wpisany do rejestru zabytków województwa opolskiego.

W ostatnich dziesięciu latach przeprowadzono szereg remontów jednostki, które były spowodowane także między innymi przez powódź z 1997 r. Do najważniejszych inwestycji remontowych należały: budowa nowej kotłowni gazowej, budowa dwóch pól spacerowych, remont magazynów, kuchni, likwidacja starej i budowa nowej bramy wjazdowej do jednostki, wybrukowanie placów gospodarczych wewnątrz jednostki, budowa parkingu samochodowego dla funkcjonariuszy, remont gabinetu stomatologicznego, przebudowa poddasza budynku aresztu na część socjalną dla pracowników oraz kulturalno-oświatową dla osadzonych, utworzenie kaplicy dla osadzonych. Polepszono warunki pracy administracji poprzez wygospodarowanie nowych pomieszczeń na piętrze budynku warsztatowego.

W dniu 1 kwietnia  2018 roku Areszt Śledczy w Kędzierzynie Koźlu został rozwiązany i w jego miejsce powołano Oddział Zewnętrzny Zakładu Karnego nr 2 w Strzelcach Opolskich.

Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej