Praca jako element resocjalizacji

Osadzeni pod nadzorem funkcjonariuszy Służby Więziennej sadzą las.

 

Jednym z podstawowych zadań Służby Więziennej, zapisanych w ustawie o Służbie Więziennej, jest prowadzenie oddziaływań penitencjarnych wobec osób pozbawionych wolności, przede wszystkim przez organizowanie pracy sprzyjającej zdobywaniu kwalifikacji zawodowych, nauczania, zajęć kulturalno-oświatowych, zajęć z zakresu kultury fizycznej i sportu oraz specjalistycznych oddziaływań terapeutycznych. Rola i znaczenie pracy w prowadzonych oddziaływaniach penitencjarnych została również podkreślona w  art. 67 § 3 Kodeksu karnego wykonawczego, gdzie właśnie pracę wskazano jako jedno z najważniejszych narzędzi służących do wzbudzania w skazanym woli współdziałania w kształtowaniu jego społecznie pożądanych postaw.

 

 

„Praca dla więźniów”

Program „Praca dla Więźniów”, zainicjowany przez Ministra Sprawiedliwości w 2016 r. oraz realizowany przez Służbę Więzienną, polega na wspieraniu szeroko rozumianej readaptacji społecznej osób odbywających kary pozbawienia wolności poprzez ich aktywizację zawodową. Zatrudnienie w warunkach izolacji więziennej jest jednym z podstawowych narzędzi oddziaływania penitencjarnego. Korzyści społeczne i ekonomiczne wynikające z zatrudnienia skazanych są niezaprzeczalne, a dalszy rozwój programu „Praca dla więźniów” pozostaje w interesie ogółu społeczeństwa.

Podejmowane przedsięwzięcia opierają się na trzech filarach:

  1. budowie na terenie zakładów karnych hal produkcyjnych,
  2. rozszerzeniu zakresu możliwości nieodpłatnej pracy więźniów na rzecz samorządów,
  3. ulgach dla przedsiębiorców i kontrahentów zatrudniających więźniów.

 

Podstawę funkcjonowania programu stanowią przepisy następujących aktów prawnych:

· ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zatrudnianiu osób pozbawionych wolności (Dz. U. z 2014 r. poz. 1116, z późn. zm.),
· ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. 1997 Nr 90 poz. 557, z późn. zm.),
· rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 2021 r. w sprawie Funduszu Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy (Dz. U. z 2021 r. poz. 1078).

Korzyści dla przedsiębiorców

Jeden z filarów programu „Praca dla więźniów” stanowią ulgi i ułatwienia organizacyjne dla przedsiębiorców i kontrahentów zatrudniających osoby pozbawione wolności, pozwalające na znaczące obniżenie kosztów związanych z zatrudnieniem, a w rezultacie również redukcję ogólnych kosztów funkcjonowania przedsiębiorstwa.

Każdemu przedsiębiorcy przysługuje ryczałt z tytułu zatrudnienia osób pozbawionych wolności, który wynosi 35% wartości wynagrodzeń wypłacany z tytułu zwiększonych kosztów zatrudnienia skazanych ze środków Funduszu Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy.

Innymi korzyściami dla przedsiębiorców współpracujących ze Służbą Więzienną w zakresie zatrudnienia osób pozbawionych wolności wynikających z kooperacji są w szczególności:

· brak potrzeby zawierania indywidualnych umów o zatrudnienie osób pozbawionych wolności (zatrudniony skazany nie staje się pracownikiem w rozumieniu prawa pracy),

· pracodawca zwolniony jest z obowiązku stosowania przepisów prawa pracy (z wyjątkiem przepisów dotyczących czasu pracy oraz bezpieczeństwa i higieny pracy),

· pracodawca jest zwolniony z obowiązku odprowadzania składki zdrowotnej za zatrudnienie osoby pozbawionej wolności,

· korzystanie z darmowej ochrony obiektów produkcyjnych zlokalizowanych na terenach ścisłych aresztów śledczych i zakładów karnych,

· prawo do wnioskowania o zmianę miejsca i rodzaju pracy lub o wycofanie z zatrudnienia bez zachowania formy i terminów przewidzianych w prawie pracy co powoduje większą swobodę w doborze pracowników,

· możliwość uzyskania dofinansowania działań prowadzących do tworzenia nowych miejsc pracy dla skazanych oraz ochronę istniejących ze środków Funduszu Aktywizacji Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy.

 

Korzyści dla więźniów

· możliwość podjęcia pracy daje szansę bezpłatnego przyuczenia do zawodu i przyuczenia do późniejszej aktywizacji zawodowej w warunkach wolnościowych,

· zatrudnienie daje możliwość pozyskania środków finansowych przez osadzonych na własne potrzeby w sposób akceptowany społecznie, co może pozwolić na finansowe wspieranie rodziny przez przekazywanie jej zarobionej kwoty oraz może stanowić źródło pokrycia kar pieniężnych, np. alimentów lub grzywien,

· wykonywanie konkretnych czynności uczy systematyczności i wywiązywania się z przydzielonych obowiązków, kształtuje poczucie odpowiedzialności za wykonaną pracę i jest treningiem do samodzielnego życia na wolności oraz przygotowaniem do powrotu do społeczeństwa,

· zatrudnienie w więzieniu stwarza możliwość zagospodarowania czasu wolnego, przeciwdziała rozwojowi podkultury więziennej, przemocy w stosunku do innych osadzonych czy samookaleczeniom,

· kształtowanie poczucia przydatności, pożyteczności, nabycia umiejętności współpracy w zespole, pojawienia się poczucia sensu życia, sensowności podejmowanego wysiłku, poczucia bycia docenianym przez innych,

· powstawanie nowych miejsc pracy stworzą nową sytuację, znoszącą poczucie bezcelowości pobytu w zakładzie karnym oraz pozwala zachować sprawność zawodową, siły fizyczne i umysłowe.

 

Jak zatrudnić skazanego

Zapraszamy wszystkich przedsiębiorców do nawiązania współpracy z Okręgowym Inspektoratem Służby Więziennej w Warszawie oraz podległymi jednostkami penitencjarnymi w zakresie zatrudnienia osób pozbawionych wolności.

 

Kto jest uprawniony do zatrudnienia osadzonych?

W zakresie zatrudnienia nieodpłatnego zgodnie z Kodeksem Karnym Wykonawczym:

Art. 123a. § 1. Za prace porządkowe oraz pomocnicze wykonywane na rzecz jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, a także za prace na cele społeczne na rzecz:

· samorządu terytorialnego,

· podmiotów, dla których organ gminy, powiatu lub województwa jest organem założycielskim,

· państwowych lub samorządowych jednostek organizacyjnych,

· spółek prawa handlowego z wyłącznym udziałem Skarbu Państwa lub gminy, powiatu lub województwa

– w wymiarze nieprzekraczającym 90 godzin miesięcznie, skazanemu nie przysługuje wynagrodzenie.

 

Art. 123a. § 2. Skazanemu, za jego pisemną zgodą lub na jego wniosek, dyrektor zakładu karnego może zezwolić na nieodpłatne zatrudnienie przy pracach, o których mowa w § 1, w wymiarze przekraczającym 90 godzin miesięcznie lub przy pracach na cele społeczne na rzecz podmiotów, o których mowa w art. 56 § 3, oraz innych organizacji pożytku publicznego.

W zakresie zatrudnienia odpłatnego:

· Osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą

· Spółdzielnie

· Spółka cywilna

· Spółka jawna

· Spółka komandytowa

· Spółka komandytowo – akcyjna

· Spółka partnerska

· Spółka akcyjna

· Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

· Przedsiębiorstwa państwowe

 

Krok po kroku - co należy zrobić aby zatrudnić osadzonego?

  1. Wyszukaj na mapie województwa mazowieckiego najbliżej położoną jednostkę penitencjarną w obszarze Twojego zainteresowania.
     
  2. Wyślij do odpowiedniej jednostki zapytanie ofertowe podając podstawowe dane organizacji, którą reprezentujesz, zakres i czas planowanych prac, do których mogą zostać skierowani osadzeni, miejsce pracy, liczbę pracowników.
     
  3. Skontaktuj się ze specjalistą w Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej w Warszawie:
  • kpt. Emilia Kępczyńska, tel. 22 640 82 96, e-mail Emilia.Kepczynska@sw.gov.pl  
  • mjr Dariusz Raczkowski, tel. 22 640 82 92, e-mail Dariusz.Raczkowski@sw.gov.pl
     
  1. Skontaktuj się ze specjalistą ds. zatrudnienia w jednostkach penitencjarnych okręgu warszawskiego:
  • Areszt Śledczy w Warszawie-Białołęce, tel. 22 321 73 91 lub 22 321 73 92
  • Areszt Śledczy w Warszawie-Służewcu, tel. 22 354 51 06
  • Areszt Śledczy w Warszawie-Grochowie, tel. 22 512 65 15
  • Areszt Śledczy w Grójcu, tel. 48 664 20 52
  • Zakład Karny w Płocku, tel. 24 23 50 245
  • Zakład Karny w Siedlcach, tel. 25 785 13 52
  • Zakład Karny w Przytułach Starych, tel. 29 764 89 26

 

Mapa jednostek penitencjarnych Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w&nbspWarszawie

 

Zatrudnienie – informacje szczegółowe

Skazanego do zatrudnienia odpłatnego na rzecz przedsiębiorców pozawięziennych kieruje się w oparciu o umowę o zatrudnienie odpłatne skazanych lub porozumienie dotyczące warunków zatrudnienia skazanych zawarte pomiędzy dyrektorem jednostki penitencjarnej, a przedsiębiorcą. Zatrudnienie w oparciu o skierowanie do zatrudnienia (decyzja dyrektora jednostki) eliminuje konieczność stosowania wobec zatrudnionych przepisów Kodeksu Pracy (oprócz działu X – przepisy bhp oraz o czasie pracy - dział VI) i pozostaje najkorzystniejszą formą zatrudnienia z punktu widzenia pracodawcy.

 

Składka ZUS

· Ubezpieczenie emerytalne
· Ubezpieczenie rentowe
· Ubezpieczenie wypadkowe – obowiązujące w danym zakładzie pracy

Dotychczasowe doświadczenia wskazują, że zatrudnianie skazanych przynosi wymierne korzyści dla zatrudniającego, a dla skazanych jest niezwykle istotną formą resocjalizacji. Kontrahenci oraz podmioty pozawięzienne zatrudniające osoby pozbawione wolności podkreślają duże zaangażowanie skazanych w wykonywaną pracę, ich fachowość oraz właściwą postawę w pracy.

 

Badania lekarskie

Wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadzane są na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę. Badania przeprowadzane są na koszt pracodawcy.

 

Transportowanie osadzonych

W przypadku zaistnienia potrzeby transportowania zatrudnionych osób pozbawionych wolności z jednostek penitencjarnych do miejsca pracy oraz w drodze powrotnej przedsiębiorca/kontrahent jest odpowiedzialny za organizację transportu i pokrycie jego kosztów.

 

Wynagrodzenie więźniów za pracę

Skazanemu, w miarę możliwości zapewnia się świadczenie pracy. Zatrudnia się go na podstawie skierowania do pracy albo umożliwia wykonywanie pracy zarobkowej w ramach umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy o dzieło, umowy o pracę nakładczą lub na innej podstawie prawnej.

Zatrudnionemu skazanemu w pełnym wymiarze czasu pracy przysługuje co najmniej minimalne wynagrodzenie. Nie otrzymuje jednak całości wynagrodzenia z uwagi na należne potrącenia.

Zgodnie z art. 123§2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy wynagrodzenie przysługujące skazanemu w pełnym wymiarze czasu pracy ustala się w sposób zapewniający osiągnięcie co najmniej minimalnego wynagrodzenia określonego na podstawie odrębnych przepisów, przy przepracowaniu pełnego miesięcznego wymiaru czasu pracy lub wykonaniu pełnej miesięcznej normy. Kwota obowiązującego od 1 stycznia 2022 r. minimalnego wynagrodzenia wynosi 3 010,00 zł.

W razie zatrudnienia skazanego w niepełnym wymiarze czasu pracy najniższe wynagrodzenie ustala się w kwocie proporcjonalnej do liczby godzin zatrudnienia. Należne skazanemu wynagrodzenie brutto podlega obowiązkowym potrąceniom.

Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej