Niepodległość

Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku więziennictwo polskie tworzone było w zasadzie od nowa. Był to proces stopniowy, postępujący w miarę przyłączania poszczególnych ziem do Polski. Pomimo obowiązywania w odradzającej się Polsce pięciu różnych porządków prawnych, pozostałych po państwach zaborczych: prawo niemieckie, austriackie, rosyjskie, prawo byłego Królestwa Polskiego i prawo węgierskie, już w dniach 7 i 8 lutego 1919 roku Naczelnik Państwa Józef Piłsudski wydał dekrety o zorganizowaniu „Okręgowych Dyrekcji Więziennych” oraz w sprawie „Tymczasowych Przepisów Więziennych”. Były to jedne z pierwszych aktów prawnych wydanych w odrodzonej Polsce, na podstawie których utworzono Straż Więzienną. Na pamiątkę tego wydarzenia dzień 8 lutego ustanowiono Dniem Tradycji Służby Więziennej.

PIC_1-B-744 Uroczystość poświęcenia sztandaru Związku Pracowników Służby Więziennej w&nbspWilnie. 1929-04.jpg

odznaki ukończenia kursu.jpg

II Rzeczpospolita

W okresie międzywojennym w Polsce funkcjonowało ponad 300 jednostek penitencjarnych, w których pracowało około 4 tys. funkcjonariuszek, funkcjonariuszy i pracowników cywilnych. W 1924 roku powstała Centralna Szkoła Ministerstwa Sprawiedliwości, w której szkolono funkcjonariuszy więziennych. W 1932 r. wydano rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o Straży Więziennej (Dz.U. 1932 nr 74 poz. 667), na podstawie którego więziennictwo funkcjonowało do roku 1954.

Okupacja niemiecka i sowiecka

W czasie II wojny światowej zginęło 15% funkcjonariuszy Straży Więziennej. W większości zostali zamordowani przez NKWD w trakcie zbrodni katyńskiej lub polegli z rąk niemieckiego okupanta. Jednak duch patriotyzmu, miłości do ojczyzny i walki o wolność kraju nigdy wśród nich nie zamarł. Pod okupacją niemiecką, już we wrześniu 1939 roku, w ramach Służby Zwycięstwu Polski, rozpoczęła działalność komórka więzienna, która funkcjonowała następnie w Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej. Pod koniec 1942 roku powstała komórka więzienna Delegatury Rządu na Kraj. Konspiracja „więzienna” rozwinęła się w oparciu o dwie siatki – zewnętrzną i wewnętrzną. Funkcjonariusze, którzy zostali powołani przez Niemców do pracy w więzieniach, współpracowali z organizacjami konspiracyjnymi jako wywiadowcy, dostarczając, przenosząc informacje, pomagając uwięzionym, niejednokrotnie biorąc udział w akcjach mających na celu uwolnienie więźniów, jako choćby podczas Akcji pod Arsenałem czy odbicie więźniów w Krasnymstawie.

Ryszkowski.jpg

60te2.jpg

Po II wojnie światowej

Po 1945 roku więziennictwo polskie funkcjonowało w ramach Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. Na mocy dekretu Rady Państwa z dnia 20 lipca 1954 roku, uchylającego rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 sierpnia 1932 roku o Straży Więziennej, utworzono Służbę Więzienną podległą Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego. Taki stan obowiązywał do roku 1956, kiedy Służba Więzienna została włączona w struktury Ministerstwa Sprawiedliwości. Był to ważny element procesu przywracania praworządności i spójności polityki karania i wykonywania kary pozbawienia wolności oraz szeroko zakrojonych modyfikacji w systemie penitencjarnym. W roku 1966 r. w działaniach resocjalizacyjnych wprowadzono system wolnej progresji, działalność rozpoczęły zakłady karne typu półotwartego i otwarte. Rozwijano kształcenie więźniów, realizowano różne warianty leczenia antyalkoholowego, rozszerzano współpracę z rodzinami, rozwijano doświadczenia z systemem przepustkowym oraz poszukiwano sposobów współpracy ze społeczeństwem.

Transformacja ustrojowa i stan obecny

Po zmianie ustrojowej w 1989 roku Służba Więzienna zaczęła szerzej otwierać się na społeczeństwo, stopniowo wprowadzając reformy w sposobie funkcjonowania. Aktualnie polska Służba Więzienna funkcjonuje na podstawie ustawy o Służbie Więziennej z 9 kwietnia 2010 roku z późniejszymi zmianami. Obecnie w Polsce działa 39 aresztów śledczych i 64 zakłady karne, w których służbę pełni ponad 28 tys. funkcjonariuszy i pracowników cywilnych. Formacja regularnie rozwija się a wdrożone rozwiązania sprawiają, że staje się nowoczesną i prężenie działającą służbą mundurową, której misja zamyka się w trzech hasłach:

Ochrona społeczeństwa

Humanitarne i praworządne traktowanie osób pozbawionych wolności

Resocjalizacja skazanych

 

_DSC8437 kopia.jpg

Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej