Ochrona społeczeństwa
Humanitarne i praworządne traktowanie osób pozbawionych wolności
Resocjalizacja skazanych

Trzy miesiące.

Trzy miesiące - tyle z reguły trwa terapia skazanego z diagnozą uzależnienia od alkoholu, w izolacji penitencjarnej. Co można zrobić przez ten czas? Jak pokazują historie naszych pacjentów – sporo. Terapia to czas zatrzymania i przyjrzenia swojemu życiu. Postawienia sobie pytań, które nigdy dotąd nie zostały zadane. Próby zrozumienia. Pozwolenia sobie na odczuwanie. Doświadczanie. Złość, gniew, poczucie winy, żal, smutek, uznanie swojej bezsilności, bezradności, aż wreszcie wybaczenie, akceptacja, motywacja do abstynencji, głód trzeźwego życia, wzruszenie, wdzięczność. To wszystko, pomieszcza w sobie, proces terapeutyczny.

Obraz recydywistów penitencjarnych, siedzących w kółku i dzielących się własnymi uczuciami, dla niektórych skazanych wydawał się abstrakcyjny… dopóki nie trafili do oddziału terapeutycznego. To właśnie tutaj, mogą porzucić swoje maski, doświadczać, wspierać i być wspieranymi, stać się częścią wspólnoty, zobaczyć swoje podobieństwa i różnice, mówić o lękach, słabościach, obawach. Przypomnieć sobie o tym co ważne, ujrzeć w sobie kogoś więcej niż przestępcę.

Terapia jako integracja oddziaływań.

Oferta oddziału terapeutycznego w Zakładzie Karnym we Wronkach jest bardzo szeroka. Leczenie rozumiemy jako różnorodne, komplementarne oddziaływania. Prowadzimy grupy terapeutyczne, sesje indywidualne, wykłady, zajęcia warsztatowe i treningowe. Funkcjonuje tu klub dyskusyjny we współpracy z Biblioteką Publiczną Miasta i Gminy Wronki, w ramach którego co miesiąc chętni pacjenci omawiają, wraz z prowadzącymi, jedną z publikacji dotyczących uzależnienia. Organizowane są zajęcia w ramach programów resocjalizacyjnych m.in. oddziaływanie poprzez sztukę czyli arteterapia, terapia wykorzystująca potencjał ogrodnictwa i roślin czyli hortiterapia czy „Wyszyj swoje emocje”- program szycia poduszek, które przekazywane są na cele charytatywne. Zapraszamy różnorodnych gości, którzy promują trzeźwy styl życia, zarażają pasją, motywują pacjentów do rozwijania zainteresowań, realizowania marzeń, zmiany systemu wartości. Ponadto uczymy naszych pacjentów konstruktywnego radzenia sobie z emocjami m.in. poprzez ćwiczenia relaksacyjne - techniki oddechowe, wizualizacje, joga, trening autogenny oraz mięśniowy, to w tutejszym oddziale codzienność

Nieodłączną częścią procesu jest także działalność wspólnoty Anonimowych Alkoholików. W Zakładzie Karnym we Wronkach, od lat organizowane są mitingi AA, w ramach których zainteresowani spotykają się z osobami ze wspólnot AA, funkcjonujących poza więziennymi murami. Raz w tygodniu osadzeni, ujawniający chęć życia w trzeźwości, mają także możliwość spotkania się w swoim gronie. Odmawiają modlitwę o pogodę ducha, pracują w oparciu o program 12 kroków, dzielą się swoimi radościami i smutkami, wymieniają doświadczeniami.

Ponadto, raz na półrocze odbywają się spotkania informacyjne organizowane przez nasz dział przy współpracy intergrupy AA Dolina Warty dla kadry penitencjarnej. Powyższe spotkania mają na celu zrozumienie idei i zasad AA. Wówczas kadra penitencjarna dowiaduje się, czym są mitingi AA, jakie są ich cele, zasady działania (anonimowość, dobrowolność, brak przymusu, brak hierarchii). Ponadto funkcjonariusze mają możliwość bezpośrednio usłyszeć świadectwa wyjścia z nałogu także osób, które opuściły jednostki penitencjarne i żyją w abstynencji. Powyższe umożliwia lepsze zrozumienie sensu i skuteczności takich spotkań jako formy wsparcia teraputycznego.

Małe, wielkie zmiany.

Czy warto? Uzależnienie od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych jest jednym z najsilniejszych czynników kryminogennych. Wyeliminowanie go, znacząco zmniejsza prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa. Praca nad obszarem uzależnienia zdaje się być zatem kluczowym elementem resocjalizacji. Leczenie odwykowe jest realną szansą na lepsze, zgodne z normami prawnymi, życie.

Skuteczność terapii uzależnień jest potwierdzona naukowo. Należy jednak pamiętać, że jest ona metodą czyli pewnego rodzaju narzędziem. Odpowiedzialność za zmiany zawsze pozostaje, przede wszystkim, w rękach pacjenta. Nie zawsze łatwo jest ją unieść. Kluczowym czynnikiem leczenia jest motywacja. Z reguły to nad nią pracujemy w pierwszych tygodniach pobytu pacjenta w oddziale i… często jesteśmy świadkami ciekawych zmian w tym zakresie. Niekiedy „muszę” zmienia się w „chcę”, innym razem „nie powinienem tu być”, w „proszę o pomoc”.

Wierzymy, że każda osoba, która wyszła z nałogu, jest dowodem na głęboki sens pracy terapeutycznej.

Tekst: Zespół Terapeutyczny OT dla skazanych uzależnionych od alkoholu

Zdjęcia: por. Jowita Sośnica, archiwum jednostki.