Ochrona społeczeństwa
Humanitarne i praworządne traktowanie osób pozbawionych wolności
Resocjalizacja skazanych

Ogólnopolski Konkurs Pisania Ikon już po raz dwunasty

Organizacja wystawy była wspólnym przedsięwzięciem ppłk. Marka Kudyka - Dyrektora Zakładu Karnego we Włodawie oraz ks. mitrata Jerzego Ignaciuka - kapelana prawosławnego. Patronat nad konkursem objęli: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Lublinie płk Marek Nicgorski oraz Jego Ekscelencja Najprzewielebniejszy Abel, Prawosławny Arcybiskup Lubelski i Chełmski. Podczas wystawy obecni byli m.in.: płk Filip Skubel – Dyrektor Biura Penitencjarnego Centralnego Zarządu Służby Więziennej, płk Marek Nicgorski – Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Lublinie, Pan Mariusz Zańko – Starosta Powiatu Włodawskiego, przedstawiciele lokalnych służb mundurowych, urzędów i instytucji zaprzyjaźnionych oraz współpracujących z Zakładem Karnym we Włodawie, a także dyrektorzy i funkcjonariusze jednostek penitencjarnych OISW w Lublinie. Stronę duchowną reprezentowali ks. dr. Andrzej Lewczak – Naczelny Kapelan Więziennictwa Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego Centralnego Zarządu Służby Więziennej wraz z kapelanami pełniącymi na co dzień posługę w zakładach karnych i aresztach śledczych.

Z kart historii konkursu…

Idea konkursu Pisania Ikon narodziła się w 2008 roku przy realizacji Programu resocjalizacji sprzyjającemu do readaptacji społecznej skazanych, wyodrębnionych ze względu na wspólne potrzeby, w szczególności w zakresie kształtowania umiejętności społecznych oraz poznawczych pt. „Sztuka to moje drugie życie”. Pierwotnie konkurs nosił nazwę Międzyokręgowy Konkurs Wschodniego Pogranicza Pisania Ikon. W kolejnych latach konkurs cieszył się coraz większym zainteresowaniem, co można uznać za sukces z punktu widzenia założeń programu, którego pierwotne cele stanowią kluczowy wskaźnik pozytywnego wpływu działań resocjalizacyjnych na populację docelową. Decyzja o zorganizowaniu Ogólnopolskiego Konkursu Pisania Ikon zapadła. W 2012 roku odbyła się piąta i ostatnia edycja o zasięgu międzyokręgowym.

Jak co roku konkurs cieszył się znacznym zainteresowaniem, o czym świadczy liczba nadesłanych prac – 28 ikon wykonanych przez 23 osadzonych. Była to trzynasta edycja konkursu o zasięgu krajowym, a osiemnasta w łącznej historii jego istnienia.

Technika pisania ikon...

Ikona (gr. εἰκών eikón „obraz”) – obraz sakralny powstały w kręgu kultury bizantyńskiej, wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne, charakterystyczny dla chrześcijańskich Kościołów wschodnich, w tym prawosławnego i greckokatolickiego. Pierwowzorem ikon były (prawdopodobnie, ponieważ nie ma pewności wśród historyków sztuki) portrety grobowe z Fajum lub wczesnochrześijańskie malarstwo katakumbowe.

Dokumenty soboru nicejskiego II z 787 roku wspominają, że tradycja wykonywania ikon istniała od czasów apostolskich, nie ma jednak na to żadnych dowodów historycznych. Według tradycji autorem pierwszych ikon był Łukasz Ewangelista.

Genezę ikony wywodzi się z portretowego malarstwa późnoantycznego. Informacje o istnieniu ikon Chrystusa, Marii, św. Piotra i Pawła oraz innych świętych znaleźć można po raz pierwszy w pismach Euzebiusza z Cezarei i Epifaniusza z Cypru w IV wieku. Przedmiotem kultu stały się ikony już w V w. (według pism św. Augustyna). Hypatiusz z Efezu wspomina po raz pierwszy o pokłonie przed ikoną w połowie VI w. Wraz z powstaniem ikon pojawił się ruch sprzeciwiający się ich kultowi – ikonoklazm.

W okresie kształtowania się sztuki chrześcijańskiej słowem „ikona” określano na chrześcijańskim Wschodzie, w krajach pozostających pod wpływami Bizancjum, wszystkie przedstawienia Chrystusa, Matki Bożej, aniołów, świętych i scen historycznych z Pisma Świętego niezależnie od tego, w jakiej technice były wykonane. W czasach nowożytnych pojęciem tym zaczęto nazywać tylko obrazy przenośne (malowane, rzeźbione, wykonane w emalii lub mozaice), niezwiązane z architekturą. Istnieją przekazy z drugiej połowy VI wieku o cudach dokonywanych przez ikony. Najstarsze zachowane ikony pochodzą z VI wieku z klasztoru św. Katarzyny na Synaju.

Malarstwo ikonowe rozwijało się w Bizancjum, aż do jego upadku w XV wieku, oraz na terenach objętych wpływami kultury bizantyńskiej, czyli w Grecji, Serbii, na Bałkanach, w średniowiecznej Italii oraz na Rusi. Najstarsze zachowane do naszych czasów ikony pochodzą z VI wieku. Najbardziej reprezentatywne dla tego okresu są zwłaszcza trzy dzieła przedstawiające: świętego Piotra, Chrystusa Pantokratora oraz Marię z aniołami i ze świętymi Teodorem i Jerzym.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Ikona

Pisanie Ikon - twórcza resocjalizacja...

Głównym celem Konkursu Pisania Ikon, który uznać należy za stałą inicjatywę Zakładu Karnego we Włodawie jest zainteresowanie osadzonych wartościami duchowymi, estetycznymi i artystycznymi płynącymi z tradycji chrześcijańskiej oraz danie im możliwości refleksji nad własnym życiem. Uczestnicy, niezależnie od wyznania, uczą się żmudnego i precyzyjnego procesu "pisania" ikon, który obejmuje przygotowanie deski, nakładanie gruntu, szlifowanie, a następnie malowanie i złocenie. Proces ten wymaga cierpliwości, skupienia i pokory, co bezpośrednio przekłada się na kształtowanie pożądanych postaw i cech charakteru u skazanych.

Rozstrzygnięcie XIII Ogólnopolskiego Konkursu Pisania Ikon...

Dobiegł końca nasz coroczny konkurs pisania ikon, który po raz kolejny stał się przestrzenią do manifestacji głębokiej wiary, talentu i tradycyjnego rzemiosła. Prace, które wpłynęły z jednostek penitencjarnych, zachwyciły jury swoim kunsztem, dbałością o kanon i duchową głębią.

W wyznaczonym dla uczestników konkursu terminie do Zakładu Karnego we Włodawie z całej Polski wpłynęło 28 prac wykonanych przez 23 osadzonych. Nadesłane prace – ikony oceniała komisja w składzie:

1. Ks. prot. mgr Jerzy Ignaciuk – Kapelan Prawosławny Więziennictwa we Włodawie,

2. mjr Marlena Cichosz - Dąbek – Zastępca Dyrektora Zakładu Karnego we Włodawie

3. Jolanta Madej – artysta-plastyk, atreterapeuta,

4. Julita Fajks – Mitkowska – etnograf w Muzeum – Zespole Synagogalnym we Włodawie.

Zarówno pierwsze i drugie miejsce przyznano ikonom nadesłanych z Aresztu Śledczego w Białymstoku według kolejnosci I miejsce – Ikona Mandylion z Archaniołami, Michałem i Gabrielem, II miejsce – Ikona Matki Bożej z dzieciątkiem), trzecie ikona z Zakładu Karnego w Herbach – Ikona Święta Rodzina. Przyznano również dwa wyróżnienia, które trafiły do: Oddziału Zewnętrznego w Braniewie.

Wramach wystawy wykład na temat "Teologii Ikony w Kontekście Soborów Powszechnych" przeprowadził ks. mgr. Michał Doroszkiewicz. Przedstawiciele m.in. Służby Więziennej oraz ks. dr Andrzej Lewczak - Naczelny Kapelan Więziennictwa Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego CZSW podkreślili znaczenie Konkursu Pisania Ikon. Następnie uczestnicy zapoznali się z wystawą Ikon oraz mogli skorzystać z warsztatów pisania Ikon pod okiem Pani Edyty Weremczuk jak również mieli możliwość obejrzenia projektu filmu w kinie "Zachęta" VR - gdzie zostali przeniesieni do wirtualnej wystawy Ikon pisanych przez osadzonych z całej Polski.

Galeria

opracował: por. Fryderyk Szajewski