W zakładzie karnym prowadzi się zindywidualizowane oddziaływania na skazanych. Mają one służyć eliminacji deficytów będących przyczyną wchodzenia w konflikt z prawem. W dobie obostrzeń związanych z pandemią koronawirusa prowadzenie takich oddziaływań jest utrudnione, ale nie niemożliwe.

Programy resocjalizacji

     Jedną z podstawowych form oddziaływania resocjalizującego na skazanych jest udział w grupowych programach resocjalizacji. W toku prowadzonych badań osobopoznawczych wyłaniani są kandydaci do uczestnictwa w tego typu oddziaływaniach. Na podstawie obiektywnych informacji takich jak wywiady środowiskowe, opinie psychologiczne, psychiatryczno-sądowe, a także indywidualnych rozmów z osadzonymi opracowuje się plan oddziaływań, którym winno poddać się skazanego w trakcie odbywania przez niego kary pozbawienia wolności. Najczęściej realizowane programy dotyczą profilaktyki uzależnień od alkoholu i środków odurzających, przeciwdziałania zachowaniom agresywnym i przemocowym (w tym autoagresywnym), kształtowania umiejętności społecznych i poznawczych, przeciwdziałania prokryminalnym postawom czy promocji zatrudnienia. W czasie pandemii koronawirusa grupowe zajęcia w formie programów resocjalizacji są organizowane z zachowaniem wszelkich środków ostrożności i zaleceń. Odbywają się one bądź w niewielkich grupach, zapewniających zalecany pomiędzy uczestnikami odstęp 2 metrów, bądź najczęściej indywidualnie w relacji prowadzący-uczestnik.

Zajęcia kulturalno-oświatowe i sportowe

     W celu wdrażania skazanych do społecznie akceptowanych form aktywności i rozwijania zainteresowań w trakcie odbywania kary prowadzi się zajęcia kulturalno-oświatowe i sportowe. Wielu skazanych cechują deficyty w zakresie prospołecznych form aktywności i umiejętności konstruktywnego spędzania czasu wolnego. Pobyt w warunkach izolacji ma służyć między innymi takiemu ukierunkowaniu ich aktywności, który będzie służył nie tylko im samym, ale również przyczyniał się szerszemu społeczeństwu. W dobie rozprzestrzeniania się COVID-19 grupowe zajęcia zostały ograniczone. W zamian za to rozszerzono ofertę zakładowego radiowęzła o możliwość nauki języków obcych, słuchania audycji historycznych, a także powieści w odcinkach. Różnego rodzaju konkursy propagowane w ten sposób aktywizują znaczną część osadzonych w tarnowskiej jednostce. Prenumerowana prasa dostarczana do oddziałów mieszkalnych, jak również całodobowa możliwość oglądania odbiorników telewizyjnych pozwala osadzonym na zapoznawanie się z aktualną sytuacją epidemiczną panującą w kraju i na świecie. Oferta zakładowej biblioteki, oferującej blisko 9 tys. woluminów, pozostaje dostępna dla wszystkich skazanych. Spacery odbywają się w mniejszych grupach (w ramach wspólnego kwaterowania) tak, by realizować kodeksowy obowiązek związany z prawem skazanych do godziny pobytu na świeżym powietrzu dziennie.

Zatrudnienie

     Kształtowaniu nawyku systematycznej pracy, wdrażaniu do zatrudnienia, uczeniu odpowiedzialności, systematyczności i obowiązkowości sprzyja aktywizacja zawodowa osób pozbawionych wolności. Z uwagi na szerzącą się pandemię koronawirusa zatrudnienie zewnętrzne zostało wstrzymane. Nie oznacza to jednak całkowitego braku zajęcia dla skazanych. Wewnątrz jednostki są oni nadal zatrudniani i na co dzień wykonują obowiązki pracownicze z zachowaniem wszelkich środków ostrożności i wymogów sanitarnych w tym zakresie. Gdyby nie pracujący w kuchni, przy wydawaniu posiłków, w magazynie żywnościowym i depozytowym, sprzątający poszczególne rejony zakładu, wykonujący niezbędne prace remontowe (związane chociażby z usuwaniem różnych awarii) więzieniu groziłby paraliż. Podejmowanie zatrudnienia w dobie koronawirusa przynosi jeszcze jedną wymierną korzyść dla skazanych pracujących. Pozwala na utrzymanie higieny psychicznej, oderwanie się od przytłaczającej rzeczywistości, możliwość aktywnego działania w celu uwolnienia się od nudy i bezczynności. Paradoksalnie pandemia otworzyła pole działalności na nowej płaszczyźnie. Skazani zaczęli pracować przy produkcji środków ochrony. Szycie maseczek i przekazywanie ich do różnych instytucji, osób potrzebujących w ramach akcji #ResortSprawiedliwościPomaga jest kwintesencją tego o co w więziennym zatrudnieniu chodzi najbardziej. Z jednej strony pozwala na aktywizowanie jednostek, z drugiej przyczynia się do dobra wspólnego, służy szerszemu społeczeństwu, a w konsekwencji prowadzi do zadośćuczynienia za popełnione przestępstwa.

     Koronawirus COVID-19 zweryfikował dotychczasowe życie ludzi na całym świecie. Wszyscy musimy przyzwyczaić się do nowej rzeczywistości, nauczyć się funkcjonowania w wyznaczonych ramach z zachowaniem obostrzeń, nakazów, reżimów sanitarnych i wymogów wynikających z szerzącej się pandemii. Więzienie obok funkcji resocjalizującej ma przede wszystkim służyć ochronie społeczeństwa przed sprawcami przestępstw. To dla tych celów setki funkcjonariuszy Służby Więziennej tarnowskiej jednostki, codziennie pełni swoje służbowe obowiązki, nie zważając na zagrożenia i niebezpieczeństwa jakie z jednej strony niesie pandemia koronawirusa, a z drugiej praca z czynnikiem ludzkim, nieprzewidywalnym w swoich zachowaniach.

Opracowanie: por. Beata Bańdur

 

Generuj pdf
Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej