Ochrona społeczeństwa
Humanitarne i praworządne traktowanie osób pozbawionych wolności
Resocjalizacja skazanych

Zakład Karny w Siedlcach, to jeden z najstarszych czynnych obiektów penitencjarnych w Polsce. Jednak tym, co przyciąga uwagę pasjonatów architektury i historii, są nie tylko jego mury, ale też wyjątkowe żeliwne schody z ornamentami w kształcie ludzkich twarzy.

Na zdjęciach widać zbliżenie na fragment balustrady – żużlowaty odlew twarzy, wtopiony w żeliwny wzór poręczy. Takie elementy nie były jedynie ozdobą. W architekturze instytucjonalnej XIX wieku miały one często znaczenie symboliczne – obecność twarzy miała "patrzeć" na przechodzącego, przypominając o porządku, władzy i stałym nadzorze.

Zakład Karny w Siedlcach odegrał ważną rolę w historii Polski – osadzano tu działaczy niepodległościowych, więźniów politycznych, żołnierzy AK, NSZ oraz osoby represjonowane przez władze PRL. Wiele z nich przeszło właśnie po tych schodach, prowadzonych żeliwnymi balustradami, które niemal "milcząco" rejestrowały dzieje.

Na tle innych obiektów penitencjarnych, Siedlce wyróżniają się właśnie detalem – "twarzą" w żelazie, która nadaje temu miejscu unikalny, niemal artystyczny charakter.

Architektura, która przemawia

Dzisiejszy odbiorca może traktować tę twarz jako symbol władzy, przestrogi, ale też świadectwa przeszłości. W epoce, gdy architektura była narzędziem dyscypliny, a nie komfortu, taki detal jak żeliwna głowa miał znaczenie – nie tylko estetyczne, ale wychowawcze.

Opracowanie: kpr. Aleksander Piwko