Dziś mija 15 lat od uchwalenia aktualnie obowiązującej Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, która nie tylko reguluje kwestię zwalczania nielegalnej produkcji i dystrybucji narkotyków, ale i terapii dla osób uzależnionych. Dotyka więc dwóch obszarów, które spotykają się w ramach prowadzonych oddziaływań w oddziałach terapeutycznych dla uzależnionych: wzbudzanie pożądanych społecznie postaw, w tym przestrzeganie porządku prawnego, oraz proces leczenia uzależnień.

Z historii…

Problem odurzania się narkotykami dostrzeżono w Polsce na przełomie lat 60-tych i 70-tych. W tamtym okresie osoby uzależnione, jeśli zostały objęte opieką medyczną, była to niespecjalistyczna pomoc w ramach ówcześnie istniejącego systemu opieki zdrowotnej. Rewolucyjna zmiana zaistniała w październiku 1978 roku dzięki Markowi Kotańskiemu, który zapoczątkował odmienne od dotychczasowego spojrzenie na terapię osób uzależnionych, koncentrujące się na pomocy i postrzeganiu uzależnienia jako choroby.

A w systemie penitencjarnym…

W latach 80-tych zaobserwowano wzrost problemów związanych z narkotykami we wszystkich sferach życia społecznego. Wraz ze skazanymi za przestępstwa narkotykowe w systemie penitencjarnym pojawił się problem osób uzależnionych, które wymagały opieki i terapii. W odpowiedzi na problemy Dyrekcja Centralnego Zarządu Zakładów Karnych (CZZK) w listopadzie 1986 roku utworzyła dwa oddziały specjalne dla narkomanów – w Zakładzie Karnym Warszawa – Służewiec i w Zakładzie Karnym w Lublinie oraz cztery pododdziały specjalne w zakładach karnych Elbląga, Rawicza i Wronek, a także w Areszcie Śledczym w Kielcach. W maju 1988 roku CZZK sformułował wytyczne regulujące działalność terapeutyczną skierowaną do osób uzależnionych od substancji innych niż alkohol, wówczas leczących się już w 14 placówkach, w tym jednej przeznaczonej dla kobiet.

Ustawa o leczeniu osób pozbawionych wolności

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w art. 29 wskazuje, że w jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej prowadzi się leczenie, rehabilitację i reintegrację osób uzależnionych umieszczonych w tych zakładach, mając na względzie dobro osób przebywających w tych jednostkach.

Leczenie uzależnień w izolacji dziś….

Aktualnie w polskim systemie penitencjarnym funkcjonuje 17 oddziałów terapeutycznych dla skazanych uzależnionych od środków odurzających lub substancji psychotropowych, w tym oddział terapeutyczny w Zakładzie Karnym w Rawiczu. Zakład Karny w Rawiczu jest jednostką typu zamkniętego przeznaczoną dla skazanych dorosłych odbywających karę pozbawienia wolności po raz pierwszy oraz dla skazanych młodocianych. Pojemność naszego oddziału wynosi 50 miejsc, terapia trwa średnio sześć miesięcy. Celem nadrzędnym, który przyświeca naszej pracy jest kształtowanie u naszych podopiecznych przekonania o możliwości i celowości nieprzestępczego i trzeźwego życia.

Terapia to nie tylko praca nad uzależnieniem

Praca terapeutyczna z podopiecznym oddziału terapeutycznego to proces, w którym uzależniony uczy się postrzegać problem uzależnienia na tle linii życiowej jako konsekwencję, ale i przyczynę. Co najistotniejsze, dostrzega, że problem ten może podlegać kontroli i przestać dominować w jego życiu. Pobyt w oddziale terapeutycznym to możliwość zatrzymania się, by przyjrzeć się swojemu życiu przy wsparciu specjalisty – terapeuty uzależnień, wykorzystać czas pobytu w izolacji konstruktywnie, tworząc fundament pod nowe, zdrowe życie.

Praca nad motywacją

Terapia w zakładzie karnym to dopiero początek. Stanem idealnym jest wzbudzenie w leczącym się takiego poziomu motywacji w dążeniu do trzeźwego życia, by kontynuował terapię po zakończeniu odbywania kary. Niezwykle miłym akcentem dla zespołu terapeutycznego Zakładu Karnego w Rawiczu jest kartka świąteczna przysłana przez byłego podopiecznego naszego oddziału z podziękowaniami i dwoma słowami w P.S. „Jestem czysty”. A takich kartek było już wiele…

kpt. Alicja Kapała

Generuj pdf
Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej