„Bo żeby być wolnym, nie wystarczy zrzucić okowy, lecz trzeba żyć tak, by szanować i zwiększać wolność innych. Prawdziwy sprawdzian naszego poświęcenia dla wolności dopiero się zaczyna.“ — Nelson Mandela

          Prawdopodobnie każda z osób, która przebywa w zakładzie karnym lub areszcie śledczym popełniła w swoim życiu błąd, podjęła niewłaściwą decyzję, dokonała nieodpowiedniego wyboru, kierowała się fatalnym zamierzeniem. Ceną powyższego jest utrata wolności, poddanie się rygorom regulaminu więziennego i patrzenia na świat „zza muru i krat”.

Klucz do sukcesu

            Niemniej kiedyś prawie wszyscy osadzeni, wyjdą na wolności i wrócą do społeczeństwa. A to jak będą w nim funkcjonować, zależy zarówno od tego, jak wiele działań z zakresu resocjalizacji i reintegracji zostanie podjętych „za murami”, jak i – a może przede wszystkim – od tego, w jaki sposób będzie wykonywana orzeczona kara pozbawienia wolności. Jak zauważył w jednym ze swoich wystąpień Rzecznik Praw Obywatelskich: „To, w jaki sposób [osadzeni, przyp. aut.] odbędą karę, jest kluczowe dla tego, jakimi ludźmi się staną. Jeśli będą upokarzani, poniżani i okrutnie traktowani, będą tak traktować innych. Jeśli nie utrzymają więzi z bliskimi i nie nabędą kompetencji społecznych, na wolności zostaną samotnymi desperatami”.

Prawa więźniów

            18 lipca obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Praw Więźniów ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ, aby przypominać, że KAŻDY człowiek ma GODNOŚĆ, z której wynikają określone PRAWA. Dzień ten jest też określany Dniem Nelsona Mandeli, na pamiątkę urodzin wybitnego polityka, prawnika i mediatora, który całe swoje życie poświęcał walce o prawa człowieka. Mandela przyczynił się m.in. do zniesienia polityki segregacji rasowej (apartheid) i stworzenia fundamentów demokracji w RPA. Przez 27 lat przebywał w więzieniu (skazany na dożywocie za rzekome akty sabotażu i przygotowywanie inwazji obcych państw na RPA), gdzie każdego dnia walczył o godne traktowanie osób pozbawionych wolności. Ponadto angażował się w liczne sprawy społeczne jak np. w kampanię walki z AIDS. W 1993r. został laureatem Pokojowej Nagrody Nobla.

Reguły Nelsona Mandeli

            7 października 2015r. Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło rezolucję Standardy ONZ Minimum Traktowania Więźniów, tzw. Reguły Nelsona Mandeli — jeden z najważniejszych dokumentów z zakresu ochrony praw człowieka, który ma na celu poprawę sytuacji więźniów na świecie. Reguły nie są wiążące, niemniej powinny być brane pod uwagę przy stanowieniu prawa krajowego oraz w praktyce postępowania z osadzonymi.

            Opracowanie 118 Reguł definiuje m.in. cele wykonywania kary pozbawienia wolności, wskazując przede wszystkim na potrzebę ochrony społeczeństwa przed przestępczością. Ponadto jest gwarantem podmiotowego traktowania osadzonych, odpowiedniego doboru kadry penitencjarnej, odpowiedniej klasyfikacji osadzonych i zindywidualizowanej oferty readaptacyjnej dla każdego z nich oraz zapewnienia prawa do kontaktu ze światem zewnętrznym. A wszystko po to, aby kara pozbawienia wolności wykonywana była tak, by tworzyć szansę na naprawę wyrządzonych krzywd i powrót do społeczeństwa.

 

Tekst: st. szer. dr Małgorzata Jadeszko

Generuj pdf
Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej