Sztuka może być antidotum na więzienie. Jest sposobem na podtrzymanie ducha i pozwala uprawiającemu ją więźniowi odnieść sukces po zwolnieniu (Dennis Sobin)

W Zakładzie Karnym w Kwidzynie odbywają kary pozbawienia wolności osoby, które dopuściły się różnego rodzaju przestępstw, począwszy od drobnych kradzieży, poprzez włamania i pobicia, na zabójstwach kończąc. Pozbawieni wolności uczą się nowego życia, muszą się jakoś podnieść, pozbierać, zagospodarować swój czas wolny. Do kwidzyńskiego więzienia trafiają mężczyźni w różnym wieku ze swoim indywidualnym bagażem doświadczeń i problemów. Do zniwelowania ujemnych skutków pobytu w więzieniu służy zindywidualizowane oddziaływanie na osadzonych poprzez pracę, nauczanie, działalność kulturalno-oświatową, zajęcia sportowe, system kar i nagród oraz podtrzymywanie kontaktów z rodziną i światem zewnętrznym, a także środki terapeutyczne. Tymczasem dla sprawnego funkcjonowania zakładu karnego niezbędne jest przebywanie więźniów w różnych środowiskach, poznawanie ludzi, nowym miejsc jako podstawowy warunek do rozwijania umiejętności adaptacyjnych i kulturalno-społecznych.

Teatr więzienny w Zakładzie Karnym w Kwidzynie

Jedną z form resocjalizacji osadzonych w Zakładzie Karnym w Kwidzynie jest teatr więzienny, którego opiekunem jest wychowawca kpt. Karol Bylczyński.

Najważniejsze jest to, aby pomóc więźniom odnaleźć własną drogę i własny sposób komunikowania się z drugim człowiekiem. Teatr jest najlepszym miejscem aby nie raniąc niczyich uczuć, pomagać w odkrywaniu siebie i swojego wnętrza. Aktorzy więzienni wynoszą coś więcej niż tylko wspomnienia.  

-uważa wychowawca

Nad wysokim poziomem artystycznym grupy czuwa Jerzy Majda, kwidzyński animator kultury, autor książki pt. "Wieści Kwidzyńskie" oraz założyciel Grupy Teatralnej Jerzego Majdy.

Motywy udziału więźniów w teatrze są różne. Dla jednych stanowi to rodzaj przygody, zabawy, ucieczki od problemów, możliwości pokazania się, a dla innych chęć sprawdzenia siebie, przeżycia czegoś ciekawego. Skazani cierpiący na różnego rodzaju kompleksy, blokady i uprzedzenia, potrzebują tej formy resocjalizacji. Teatr pomaga powrócić z marginesu społecznego do normalnego życia i społeczności. Możliwość realizowania swoich zainteresowań to także forma resocjalizacji. Istotne jest aby wskazać więźniom sposób do postępowania na wolności. Teatr to szkoła doświadczeń i nauka nowych nawyków i refleksji nad sobą i życiem.

Skazani przystąpili do grupy Korektor z własnej inicjatywy bo chcieli poznać, jak to jest stać się na chwilę kimś innym, kimś lepszym lub gorszym, ale zobaczyć to innymi oczami. Więzienni aktorzy chcą również pokazać siebie przed instytucjami, sądami, kuratorami ale przede wszystkim przed najbliższymi sobie osobami, rodzinami i przyjaciółmi – mówi opiekun grupy, funkcjonariusz Służby Więziennej. Największą trudnością dla osadzonych podczas prób jest zapamiętywanie tekstu oraz przełamanie tremy i strachu przed sceną, a także przed ujawnianiem swego wnętrza. Znaczące są próby, które odbywają się w zakładzie karnym gdyż stanowią one lekcję etyki, moralności, możliwości poruszenia różnorodnych spraw, problemów i przedstawienia je w różny sposób.

Najfajniejsze było poczucie, że mogę coś dobrego zrobić. Otrzymałem pochwały od ludzi. Poczułem się doceniony za swoją pracę, za teatr, który robię i który stał się niesamowitą przygodą w życiu – podsumowuje jeden z więziennych aktorów grający w grupie Korektor.

Dla więźniów teatr jest formą rozmowy, w trakcie której można się bardziej otworzyć, być szczerym i bezpośrednim. Z punktu widzenia wychowawcy teatr to nie tylko kultura, ale to resocjalizacja, zmiana, która pozwala na bliższy kontakt i dotarcie do skazanego. Udział w więziennym teatrze, odgrywanie różnych ról ma pomóc poprawić skazanego. Sztuka łagodzi obyczaje i  ja również dostrzegam inną, łagodniejszą stronę skazanego – podkreśla kpt. Karol Bylczyński.

Więzienny teatr wpływa na poprawę stanu psychicznego i emocjonalnego i pozwala na zdobycie nowych, pozytywnych wartości i kontaktów społecznych. Teatr jest możliwością pozbycia się kompleksów, poczucia bezradności i podniesienia samooceny, własnej godności i wiary w siebie. Wyrażenie na deskach teatru tego, co do tej pory nigdy nie można było wyrazić, pozwala dotrzeć do wnętrza siebie. Osadzeni stają się aktorami w głównej roli w dramacie swojego życia. Uczestnictwo więźniów w grupie teatralnej wpływa pozytywnie na postrzeganie siebie samych.

W blasku sceny

Kwidzyńska grupa Korektor zajęła I miejsce podczas VI Ogólnopolskiego Konkursu Więziennej Twórczości Teatralnej w Poznaniu. Organizatorem konkursu był Areszt Śledczy w Poznaniu i Teatr Ósmego Dnia. Konkurs był skierowany do wszystkich skazanych w polskich zakładach penitencjarnych. Celem wydarzenia było zainteresowanie jednostek penitencjarnych twórczością teatralną osób pozbawionych wolności i zachęcenie ich do spróbowania własnych sił w tej ciekawej, ale i trudnej zarazem dziedzinie sztuki.

Spektakl "Zabierzcie mi nadzieję", pokonał dziewięciu konkurentów z całego kraju i jest to jednocześnie największy sukces Korektora, który startuje w tym konkursie od początku jego istnienia. Mam osobistą satysfakcję, że mój scenariusz i reżyseria zostały tak wysoko ocenione przez profesjonalne jury - mówi Jerzy Majda, który kieruje grupą. - Jednocześnie jest to ogromne zwycięstwo moich aktorów, którzy dopiero dwa lata temu po raz pierwszy zetknęli się z teatrem, ze scenariuszem i tajnikami aktorstwa.

Walor artystyczny zwycięskiej sztuki został dostrzeżony przez organizatorów V Wojewódzkiego Turnieju Teatralnego „Kurtyna” w Ryjewie, którzy zaprosili aktorów kwidzyńskiego, więziennego teatru aby gościnnie zaprezentowali swoje dzieło. Ponadto, „Korektor” i sztuka „Zabierzcie mi nadzieję” wsparła akcję Hospicjum im. Św. Wojciecha w Kwidzynie, którzy wraz z funkcjonariuszami Służby Więziennej w trakcie przedstawienia zorganizowali zbiórkę na rzecz chorego na stwardnienie rozsiane, byłego podopiecznego hospicjum. To nie koniec szerokiej działalności teatralnej kwidzyńskiego więzienia. „Korektor” został zaproszony na występ w murach Akademii Pedagogiki Specjalnej w Warszawie - Zakład Psycho-Pedagogiki Resocjalizacyjnej. Pokaz odbędzie się w dniu 29 maja br. Korektor już przygotowuje się na przyszłoroczny ogólnopolski konkurs więziennej twórczości. Ponadto, nadal wspiera akcje charytatywne organizowane przez funkcjonariuszy kwidzyńskiej Służby Więziennej.

Jak widać sztuka w resocjalizacji odgrywa ważną rolę, gdyż pozwala rozwijać uczucia wyższe u ludzi społecznie zdemoralizowanych, zagrożonych patologią. Sztuka więzienna pozwala na gromadzenie pozytywnych doznań, wzbogaca rozwój i rozwijając zainteresowania wszechstronnie kształtuje osobowość skazanego.

 

Tekst: kpt. Anna Orzechowska-Winnicka

Zdjęcia: kpt. Anna Orzechowska-Winnicka, kpt. Karol Bylczyński, archiwum ZK Kwidzyn

Generuj pdf
Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej