Zakład Karny w Krzywańcu jako jedyny spośród jednostek penitencjarnych został wyróżniony za udział w projekcie „Kamienie pamięci – Harcerze Niepodległej” i otrzymał swoje stoisko na oficjalnej gali Kamieni Pamięci.

Kamienie pamięci - Harcerze Niepodległej

Projekt „Kamienie pamięci – Harcerze Niepodległej” został zorganizowany przez Instytut Pamięci Narodowej i skierowany był do uczniów, instytucji oraz osób prywatnych. Celem projektu było upamiętnienie osób zaangażowanych w ruch skautowski i harcerski, które czynnie uczestniczyły w działaniach na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości: najpierw w latach 1914-1918 oraz 1919-1923 walcząc o ostateczny kształt granic Rzeczypospolitej, następnie w czasie II wojny światowej, stawiając opór okupantom hitlerowskim i sowieckim, a po jej zakończeniu, działając w powojennej konspiracji niepodległościowej.

Nasz udział w projekcie

W projekcie tym nie mogło oczywiście zabraknąć Zakładu Karnego w Krzywańcu. Dzięki zaangażowaniu funkcjonariuszy naszej jednostki skazani odbywający karę pozbawienia wolności w warunkach zakładu karnego typu zamkniętego przygotowali portfolio na temat wybranego bohatera. Przygotowany i nagrany został również regiobook - regionalny audiobook, którego celem było zaprezentowanie postaci Wiesława Cieśli szerokiemu gronu osób odbywających karę pozbawienia wolności. Stworzony regiobook nadawany jest cyklicznie w ramach magazynu patriotycznego radiowęzła funkcjonującego na terenie Zakładu Karnego w Krzywańcu. W ramach projektu przygotowano także broszurę informacyjną na temat bohatera, która została rozpowszechniona na tablicach ogłoszeń w oddziałach mieszkalnych, jak również na tablicach ogłoszeń w sali widzeń. Natomiast w świetlicach oddziałów mieszkalnych, a także w bibliotece centralnej udostępnione zostały „orły pamięci”.

Założenia projektu

Praca nad projektem polegała na podejmowaniu samodzielnego wysiłku polegającego na znalezieniu i udokumentowaniu bohatera historii w okolicy Zakładu Karnego, i upamiętniania go. Do zadań uczestników projektu należało więc zebranie informacji o konkretnej osobie, która była związana z tematem aktualnej edycji projektu oraz zgromadzenie wszelkich śladów pamięci pozostałych po niej. Niezwykle ważnym elementem projektu było jak najatrakcyjniejsze opracowanie prezentacji postaci oraz upowszechnienie wiedzy o niej w społeczności lokalnej. Skazani aktywnie uczestniczy w kole zainteresowań organizowanym w ramach zajęć kulturalno-oświatowych pn. „Czas na patriotyzm”. W ramach pracy w kole, przygotowane zostało portfolio o harcmistrzu Wiesławie Cieśli pseudonim Wacek.

Główny bohater

Bohater projektu został harcmistrz Wiesław Cieśla pseudonim „Wacek”- harcmistrz ZHP Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze, ur. 15.05.1928r. w Złoczowie. Wiesław Cieśla walczył w powstaniu warszawskim, za co został odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Warszawskim Krzyżem Powstańczym. Po wojnie zamieszkał w Lubuskiem, pracował jako nauczyciel WF-u. Angażował się w ruch kombatancki, nie przestał współpracować z harcerzami. Swoje bogate i ciekawe życie, wybierając najciekawsze wspomnienia, spisał na kartkach książki "Dziś, jutro i pojutrze. Instruktorskie wspominki". W 1938 roku wstąpił do Związku Harcerstwa Polskiego. We wrześniu 1940 roku wstąpił do zastępu działającego w konspiracji 49 Warszawskiej Żeńskiej Drużyny Harcerskiej i przybrał pseudonim „Wacek”. W roku 1942 cały zastęp przekazano Szarym Szeregom – ZAWISZA. Skierowany na kurs podoficerski – ukończył go w stopniu kaprala. Uczestnik Powstania Warszawskiego. Oddziały: Pułk Komendy Głównej Armii Krajowej „Baszta”, Batalion „Olza”, Kompania „O-2” podporucznika Withala. Przydzielony do drużyny Karwowskiego ps. „Ryszard”. Ranny w głowę. Wywieziony na roboty do rzeszy. Do kraju powrócił w maju 1945r. W roku 1947 opuścił Warszawę i pojechał na ziemie zachodnie. Podjął studia zaoczne i pracował jako nauczyciel wychowania fizycznego oraz kontynuował działalność harcerską w Chorągwi Zielonogórskiej i w kołach kombatanckich. Autor dwóch książek: „„Pierwsza zawiszacka”” oraz „Dziś, jutro i pojutrze”.

 

Opis wrażeń z realizacji projektu (słowa skazanych biorących udział w projekcie):

„Udział w projekcie pt „kamienie pamięci” jest pierwszym tego typu, w którym bierzemy udział. Przede wszystkim nauczył nas pracy grupowej, w której oczywiście zdarzały się różnice zdań, ale po burzliwych rozmowach zawsze udawało się znaleźć kompromis.

W warunkach izolacji największym problemem było pozyskanie materiałów do projektu (brak dostępu do internetu), ale to udało się zażegnać – otrzymaliśmy nieocenioną pomoc ze strony wychowawczyni ds. kulturalno-oświatowych, która nie tylko wsparła nas dostępnymi materiałami, ale też różnymi pomysłami zachęcając do pracy w chwilach zwątpienia. Taka współpraca pozwala nam wierzyć, że nie jest to ostatni projekt, w którym będziemy wspólnie brać udział.

Temat pracy „Harcerze niepodległej” pozwolił nam na zgłębienie wiedzy o polskim harcerstwie, które w przestrzeni publicznej jest trochę zapomniane. Mamy nadzieję, że nasza praca pozwoli szerzej przybliżyć postać harcmistrza Władysława Cieśli ps. „Wacek”

„... bo z czegoś się składa historia narodu jeśli nie z drobnych rysów i pojedynczych życiorysów przodków naszych...” (Stanisław Sokolnicki 1865).

Szczególne podziękowania za nieocenioną pomoc i wsparcie dla Pani wychowawczyni ds. kulturalno-oświatowych oraz podziękowania dla Pana Krzysztofa Mazura z Instytutu Pamięci Narodowej punkt zamiejscowy w Zielonej Górze.”

Wyróżnienie

Nasza praca została wyróżniona, a Zakład Karny w Krzywańcu - jako jedyny spośród jednostek penitencjarnych otrzymał swoje stoisko na oficjalnej gali "Kamieni Pamięci". Dodatkowo nasza praca została nagrodzona dyplomem oraz książkami historycznymi za udział w programie edukacyjnym X edycji projektu edukacyjnego KAMIENIE PAMIĘCI- Harcerze Niepodległej organizowany przez Instytut Pamięci Narodowej. Zastępca Dyrektora Zakładu Karnego w Krzywańcu ppłk Marzena Grzelka oficjalnie odebrała przyznane wyróżnienie -  „Kamień Pamięci” oraz książki historyczne, które wzbogaciły księgozbiór naszej biblioteki.

Podziękowania

Serdecznie dziękujemy również za pomoc, którą otrzymaliśmy od Komendy Chorągwi Ziemi Lubuskiej ZHP (pomoc w postaci dostępu do książki Wiesława Cieśli „Dziś, jutro, pojutrze”. Podziękowania dla Pana Krzysztofa Mazura z Instytutu Pamięci Narodowej - punkt zamiejscowy w Zielonej Górze.

 

Tekst: st. chor. Katarzyna Ruszkowska, ppor. Piotr Hamera
Foto:  st. chor. Katarzyna Ruszkowska

Generuj pdf
Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej