Ochrona społeczeństwa
Humanitarne i praworządne traktowanie osób pozbawionych wolności
Resocjalizacja skazanych

Teoria i praktyka na rzecz skutecznej resocjalizacji

W Zakładzie Karnym w Koronowie odbyło się ogólnopolskie seminarium naukowe. Wydarzenie to jest owocem ścisłej współpracy koronowskiej jednostki penitencjarnej z Sekcją Resocjalizacji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Stanowi ono wyraźny dowód na rosnącą otwartość Służby Więziennej na dialog ze środowiskiem akademickim. Pozwala także na stałe podnoszenie efektywności oddziaływań penitencjarnych w oparciu o najnowsze badania naukowe.

Prestiżowe otwarcie i debata ekspercka

Uroczystego otwarcia seminarium oraz przywitania licznie zgromadzonych gości dokonali wspólnie przedstawiciele formacji oraz nauki. W wydarzeniu uczestniczyła płk Marta Jakubowska, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Bydgoszczy, kpt. Konrad Kozłowski, specjalista Centralnego Zarządu Służby Więziennej, ppłk Tomasz Korytowski, Dyrektor Zakładu Karnego w Koronowie, prof. UMK dr hab. Małgorzata H. Kowalczyk oraz dr hab. Ditta Baczała, prof. UMK, zastępca Dyrektora Instytutu Nauk Pedagogicznych UMK, a także dyrektorzy jednostek penitencjarnych okręgu bydgoskiego, specjaliści OISW w Bydgoszczy, funkcjonariusze koronowskiej jednostki, przedstawiciele świata nauki oraz studenci. 

W murach koronowskiego więzienia wybrzmiały wystąpienia wielu przedstawicieli współpracujących instytucji takich jak: Uniwersytet Śląski, Uniwersytet Gdański, Uniwersytet Jagielloński, Akademia Nauk Stosowanych w Pile, Uniwersytet Łódzki, Uniwersytet Warmińsko-Mazurki, czy Akademia WSB.

Współczesne wyzwania diagnostyki i penologii

Merytoryczną część obrad otworzyło wystąpienie prof. dr. hab. Macieja Bernasiewicza z Uniwersytetu Śląskiego, który udowadniał, że skuteczna resocjalizacja w środowisku zamkniętym jest możliwa. Następnie głos zabrała prof. dr hab. Beata Pastwa-Wojciechowska z Uniwersytetu Gdańskiego, przybliżając wyzwania diagnostyczne i terapeutyczne w pracy ze skazanymi z zaburzeniami osobowości. Perspektywę penologii porównawczej oraz logikę współczesnego uwięzienia nakreślił prof. UJ dr hab. Mariusz Sztuka. Krytyczną diagnozę i propozycje zmian w polskim systemie resocjalizacji przedstawili prof. ANS dr hab. Przemysław Frąckowiak oraz mgr Magdalena Borowiak.

Kolejne panele zdominowały rozważania nad prawnymi i społecznymi aspektami izolacji. Prof. UŁ dr hab. Aldona Nawój-Śleszyński omówiła problemy wykonywania kary pozbawienia wolności w świetle Kodeksu karnego wykonawczego z 1997 roku. Prof. UŁ dr hab. Renata Szczepanik skupiła się na wyzwaniach związanych ze zmianą pokoleniową w strukturach więziennych. Intrygujące tło kulturowe i psychologiczne przedstawił prof. UWM dr hab. Sławomir Przybyliński, analizując ikonografię tatuażu erotycznego w warunkach deprywacji więziennej.

Readaptacja społeczna i wsparcie w środowisku lokalnym

Po pełnej rozważań i wymian poglądów przerwie dyskusja przeniosła się w stronę readaptacji społecznej i praktycznych narzędzi wsparcia. Prof. AWSB dr hab. Iwona Klonowska podjęła temat roli policji w lokalnym systemie pomocy byłym skazanym. O specyfice i strategiach radzenia sobie z żałobą po stracie bliskich mówiła prof. UMK dr hab. Małgorzata Fopka-Kowalczyk.

Uczestnicy wysłuchali także wystąpień praktyków współpracujących z wymiarem sprawiedliwości. Biegła sądowa mgr Agata Jastrząb omówiła temat badań poligraficznych (z użyciem wariografu). Kurator Aleksandra Bełc przybliżyła z kolei rolę mediacji w resocjalizacji. Historyczny rys koronowskiej jednostki nakreślił kpt. w st. spocz. Włodzimierz Domek, pasjonat historii.

Doświadczenia kadry Zakładu Karnego w Koronowie

Niezwykle cennym elementem seminarium był bezpośredni głos kadry Zakładu Karnego w Koronowie, która na co dzień realizuje zadania resocjalizacyjne. Ppor. Orina Gill omówiła komunikację jako fundament pracy wychowawcy. Kpt. Jakub Niedźwiecki przedstawił znaczenie pracy w procesie resocjalizacji. Por. Sylwester Gracz zreferował metody kształtowania odpowiedzialności u wielokrotnych recydywistów.

Emocjonalne aspekty izolacji przybliżyła st. szer. Joanna Gałęcka-Górska. Mjr Zuzanna Heise wraz z zespołem terapeutycznym szczegółowo omówiła natomiast metody oddziaływań wobec skazanych z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych umysłowo.

Młode pokolenie naukowców o powrocie na wolność

Wydarzenie zamykał panel młodych naukowców – studentek i studentów UMK. Został on połączony z projekcją autorskiego filmu „Droga”, zrealizowanego przy współudziale st. szer. Agnieszki Paligi, na terenie Zakładu Karnego w Koronowie. Przyszli pedagodzy (m.in. Wiktoria Więckowska, Wiktoria Bartoszak, Martyna Chmurzyńska, Kamila Jodełka, Amelia Kus, Maja Giemza, Nadia Mytlewska, Nikola Koniecka, Julia Kruk, Hanna Pławsiuk, Daria Szulczewska, Sara Piskorska oraz Natalia Kościńska) zaprezentowali wyniki badań, które dotyczyły postaw pracodawców, wstydu, gotowości społecznej na powrót skazanych oraz stereotypów związanych z karą dożywotniego więzienia.

Nowe standardy współpracy

Seminarium podsumowali prof. UMK dr hab. Małgorzata H. Kowalczyk oraz ppłk Tomasz Korytowski. Podczas oficjalnego zakończenia podkreślali, że tak szeroka wymiana myśli między nauką a praktyką Służby Więziennej wyznacza nowe standardy. Pokazuje to obraz nowoczesnej, skutecznej i otwartej na świat zewnętrzny formacji penitencjarnej, ale i gotowego na partnerską wymianę poglądów środowiska naukowego. To właśnie we współpracy uniwersyteckiej teorii i unikalnego doświadczenia funkcjonariuszy kryje się klucz do tworzenia nowoczesnego, skutecznego na społeczne wyzwania systemu resocjalizacji.

Tekst: kpt. Wojciech Góski
Zdjęcia: kpt. Wojciech Górski, Wiktoria Więcławska