Znaczenie pracy dla osadzonych

Gdzie pracują więźniowie?

Skazani zatrudniani są zarówno wewnątrz jednostki penitencjarnej jak i poza nią – na rzecz kontrahentów zewnętrznych. Więzienie jest jak „małe miasto” i w dużym stopniu jest samowystarczalne dlatego ci skazani, którzy pracują wewnątrz najczęściej zatrudnieni są na stanowiskach takich jak pracownik fizyczny, w warsztacie gospodarczym, jako sprzątający, pomocnik magazyniera, pomoc kuchenna, bibliotekarz, fryzjer, krawiec czy hydraulik.

Natomiast ci, którzy dzięki swojej dobrej postawie pracują poza więzieniem, najczęściej znajdują zatrudnienie w zakładach mleczarskich, produkujących artykuły metalowe, zakładach przetwórstwa warzyw i owoców, ślusarskich, czy przy recyklingu. Inowrocławski Zakład Karny współpracuje z lokalnymi firmami i instytucjami, których lista jest skutecznie rozbudowywana.

Ile zarabiają skazani?

Zarobki więźniów regulują przepisy. Według nich, wynagrodzenie przysługujące skazanemu zatrudnionemu w pełnym wymiarze czasu pracy wynosi tyle, ile najniższa krajowa. Skazanym przysługują także dodatki do wynagrodzenia, np.: za pracę w niedzielę i święta czy też w nocy. Kontrahenci zewnętrzni zatrudniają skazanych odpłatnie w pełnym wymiarze czasu pracy, za minimalną stawkę wynagrodzenia zasadniczego, która obecnie wynosi 4666,00 zł. Tej kwoty więźniowie nie otrzymują jednak w całości. Z wynagrodzenia potrąca się im 7 proc. na cele Funduszu Pomocy Poszkodowanym oraz Pomocy Postpenitencjarnej zwany funduszem sprawiedliwości, a także 45 proc. na cele Funduszu Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy. Z części pensji spłacane są też długi skazanych, np. dług alimentacyjny, czy zobowiązania komornicze. Od przypadającego wynagrodzenia odlicza się zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych, a od pozostałego wynagrodzenia do 40 % mogą stanowić zajęcia komornicze. Część zarobków przekazana zostaje na konto tzw. „akumulacji”, czyli gromadzenie środków do przekazania skazanemu w chwili zwolnienia z zakładu karnego.

Dlaczego praca jest tak ważna dla skazanych?

Zatrudnienie osób pozbawionych wolności stanowi ważną formę aktywizacji i jest uznawane za jeden z podstawowych środków oddziaływania penitencjarnego. Praca to nie tylko wartość ekonomiczna, ale także resocjalizacyjna i społeczna. Osadzeni chętnie podejmują wszelkie zatrudnienie, ponieważ dzięki niemu pozyskują nowe umiejętności i doświadczenie zawodowe, które mogą być pomocne w znalezieniu pracy po opuszczeniu zakładu karnego. Zatrudnienie stwarza również możliwość zagospodarowania czasu wolnego. Praca to także element przygotowujący osoby pozbawione wolności do opuszczenia murów więzienia. Forma zatrudnienia poza więziennymi murami daje możliwość sprawdzenia osadzonych w tzw. warunkach wolnościowych i określenia ich prawidłowego i praworządnego funkcjonowania. Wzorowe wywiązywanie się z obowiązków w miejscu zatrudnienia może zaowocować i przybliżyć skazanego do otrzymania przepustki do rodziny oraz skrócenia kary.

Aktualnie w Zakładzie Karnym w Inowrocławiu zatrudnionych jest 270 osadzonych, w tym 66 osadzonych zatrudnionych jest odpłatnie, a 133 nieodpłatnie wykonując prace porządkowe, ogólnobudowlane oraz przy przyrządzaniu posiłków czy wykonując prace porządkowe oraz pomocnicze. Dodatkowo 71 osadzonych zatrudnionych jest odpłatnie na rzecz kontrahentów pozawięziennych poza murem jednostki penitencjarnej, głównie jako pracownicy fizyczni, magazynierzy oraz sortowacze.

Tekst/ zdjęcia: por. Łukasz Lewandowski