Programy readaptacji społecznej jako jedno z narzędzi oddziaływań penitencjarnych
Oddziaływania penitencjarne
Służba Więzienna poprzez prowadzenie oddziaływań penitencjarnych codziennie stara się wpływać na zmianę zachowania osadzonych i kształtować w nich postawy zgodne z obowiązującymi normami społecznymi. Dla osiągnięcia powyższych prowadzi się zindywidualizowane oddziaływania we wszystkich zakładach karnych. Najważniejszymi z nich są: praca, nauka, terapia, programy resocjalizacyjne, zajęcia kulturalno-oświatowe oraz kontakty z rodziną i światem zewnętrznym.
Podstawowym zadaniem readaptacji jest przygotowanie skazanych do odpowiedzialnego życia w społeczeństwie, tym samym wykształcenie w osadzonym umiejętności konstruktywnego spędzania czasu wolnego i wchodzenia w akceptowane społecznie role, w rezultacie zapobieganie powrotowi do przestępczości.- mówi mjr Anna Łabędziewska, kierownik działu penitencjarnego Zakładu Karnego w Bydgoszczy-Fordonie.
Znaczenie programów resocjalizacyjnych
Uczestnictwo skazanych we wszelkiego rodzaju programach podczas ich pobytu w warunkach izolacji więziennej niewątpliwie oddziałuje na kształtowanie ich społecznie pożądanych postaw i nowych umiejętności. Istotą realizacji programów resocjalizacyjnych jest określenie indywidualnych czynników, które skłoniły osadzonego do popełnienia przestępstwa, a także czynniki ponownego wejścia w konflikt z prawem i powrotu do podejmowania czynów społecznie zabronionych.
Oddział Zewnętrzny w Strzelewie
Oddział Zewnętrzny w Strzelewie jest jednostką penitencjarną typu półotwartego i otwartego dla mężczyzn będących recydywistami penitencjarnymi. Jednostka ta podległa Zakładowi Karnemu w Bydgoszczy-Fordonie. Aktualnie w Oddziale Zewnętrznym w Strzelewie służbę pełni 36 funkcjonariuszy Służby Więziennej oraz 2 osoby zatrudnione na stanowisku pracownika cywilnego. Funkcjonariusze, w tym funkcjonariusze pionu penitencjarnego nieustannie podnoszą swoje kwalifikacje poprzez uczestnictwo w kursach i szkoleniach, aby w sposób profesjonalny, kompetentny i rzetelny pracować z osobami pozbawionymi wolności.
Dlaczego programy readaptacji społecznej?
Osoby odbywające karę pozbawienia wolności w Oddziale Zewnętrznym w Strzelewie, aby racjonalnie spożytkować czas spędzony za murami więzienia oraz poznać własne słabości, które to przyczyniły się do wejścia w konflikt z prawem, bardzo chętnie zgłaszają chęć udziału w programach readaptacji społecznej.
Udział w programie readaptacji daje osadzonym możliwość zdobycia nowych umiejętności, poszerzenia wiedzy, rozwijania zainteresowań, budowania poczucia własnej wartości czy integracji ze środowiskiem zewnętrznym. - dodaje mjr Anna Łabędziewska.
Oferta programowa Oddziału Zewnętrznego w Strzelewie jest bardzo rozbudowana i nie tylko redukuje deficyty u skazanych, ale także rozwija wiele nowych umiejętności i kompetencji. W jednostce penitencjarnej odbywają się kluczowe programy resocjalizacyjne, w tym m.in.:
„Piłeś, nie jedź!” to program resocjalizacyjny z zakresu przeciwdziałania uzależnieniom oraz nadużywania alkoholu lub używania narkotyków. Celem tego programu jest psychokorekcja postaw, wzbudzenie krytycznej samooceny skazanego i potrzeby skorygowania błędów własnego postępowania w oparciu o wiedzę i nowe umiejętności, weryfikacja własnych opinii i postaw wobec wpływu alkoholu na organizm ludzki.
„Wejście na rynek pracy” to program resocjalizacyjny z zakresu aktywizacji zawodowej i promocji zatrudnienia. Jego założeniem jest zdobycie umiejętności poruszania się po rynku pracy, nabycie pewności siebie oraz stawiania przed sobą jasno sformułowanych celów.
„Motywator” to program z zakresu kształtowania umiejętności społecznych i poznawczych. Treści poruszane podczas zajęć programu umożliwiają przewidywanie skutków podejmowanych przez osadzonych działań oraz konstruktywne rozwiązywanie problemów.
„Anty-Wirus” to program z zakresu kształtowania umiejętności społecznych i poznawczych. Podczas realizacji programu umożliwia się osadzonym nabycie podstawowej wiedzy na temat pandemii COVID-19. W tym przede wszystkim wiedzy dotyczącej dróg szerzenia się infekcji oraz sposobów jej zapobiegania.
„Świat rękodzieła” to program z zakresu kształtowania umiejętności społecznych i poznawczych. Celem programu jest poznanie zasad obsługi maszyny do szycia, wykonywanie prostych projektów i wykrawanie z materiału prostych elementów. Efektem tego programu są maseczki jednorazowe, które stanowią jeden z elementów ochrony osobistej podczas panującej pandemii.
„Silni bez przemocy” to program z zakresu przeciwdziałania agresji i przemocy oraz przeciwdziałania pro-kryminalnym postawom. Celem programu jest zdobycie przez skazanych podstawowych umiejętności społecznych nakierowanych na wielostronną interwencję mającą zmienić zachowania agresywne, nauczyć osadzonych uczestniczących w zajęciach stosowania w życiu codziennym umiejętności społecznych, a także kontroli nad złością.
Motywacja cenniejsza niż złoto
Istotnym elementem resocjalizacji jest racjonalne wykorzystanie czasu wolnego osadzonych, chociażby przez udział w programach readaptacji społecznej. Warto zaznaczyć, że jednym z najważniejszych elementów w każdych prowadzonych działaniach jest wewnętrzna motywacja osób pozbawionych wolności do zmiany życiowej postawy. Satysfakcja z życia to ogólna ocena zadowolenia z własnych osiągnięć i warunków życia. Kształtowanie motywacji wewnętrznej jest jednak procesem złożonym, na który zarówno funkcjonariusze Służby Więziennej w Oddziale Zewnętrznym w Strzelewie, jak i sami osadzeni długo pracują. W przypadku osób odbywających karę pozbawienia wolności posiadających motywację wewnętrzną i wyrażających chęć uczestnictwa w oddziaływaniach penitencjarnych, zauważyć można posiadanie wartości samej w sobie. Motywacja sprawia im przyjemność i zadowolenie, a także pobudza ich zainteresowanie. Osadzeni wówczas zaspokajają swoje potrzeby, dążą do osiągnięcia określonego celu, są nastawieni optymistycznie, posiadają wiarę w swoje osiągnięcie wyznaczonego celu. Funkcjonariusze Oddziału Zewnętrznego w Strzelewie dokładają wszelkich starań, aby podjąć efektywną pracę z osobami odbywających karę pozbawienia wolności.
Zobacz także:
Pandemia nie daje wyboru. Wybieramy BEZPIECZEŃSTWO!
Tekst: st.szer. Joanna Szadziul
Zdjęcie: st. sierż. Wojciech Łączkowski









