4 stycznia obchodzony jest Światowy Dzień Braille'a. Zakład Karny w Bydgoszczy-Fordonie jest jedyną jednostką penitencjarną w kraju, która posiada oddział przeznaczony dla skazanych ociemniałych odbywających karę w systemie terapeutycznym, poza oddziałem. Wobec skazanych ociemniałych prowadzi się liczne oddziaływania terapeutyczne, w tym także naukę pisania pismem Braille'a.

Światowy Dzień Braille'a

4 stycznia 1809 roku urodził się Louis Braille – twórca alfabetu dla osób niewidomych. To właśnie on w wieku niespełna 16 lat stworzył swój własny system pisma. Pisma, które do dzisiejszego dnia ma niezwykłe znaczenie. Zrewolucjonizowało ono dotychczasowe życie osób niewidomych. W związku z dużym osiągnięciem Louisa Braille, corocznie na całym świecie w dniu jego urodzin obchodzimy Światowy Dzień Braille’a. Podstawą systemu tego pisma jest sześciopunkt w kształcie prostokąta, w ramach którego z różnej ilości i konfiguracji punktów wypukłych uzyskuje się 63 znaki. Alfabet ten używany jest we wszystkich językach świata.

Pismo Braille w dobie XXI wieku

Zdania w tym temacie są podzielone. Są zwolennicy teorii, że w dobie udźwiękowionych komputerów, kodów QR, iPhone’ów, smartfonów oraz rozmaitych programów, dzięki którym osoby ociemniałe mogą odczytywać treści wyświetlane na ekranie, pismo Braille'a w tradycyjnej formie nie jest niezbędne do życia takich osób. Są również osoby, które są zdania, iż pismo Braille'a jest używane, jednak brakuje go w wielu miejscach, w których osoby niewidome lub ociemniałe nie mają możliwości uzyskania pomocy. Osoba niewidoma nie może, posługując się nim, zaadresować koperty na poczcie, nie otrzyma w brajlu żadnego urzędowego dokumentu, np. pisma z sądu, ani nawet comiesięcznego rachunku za prąd. Kilkanaście lat temu, gdy technika nie była tak rozwinięta jak dziś, osoby niewidome były skazane wyłącznie na pomoc osób trzecich. Aktualnie jednak stworzonych zostało wiele urządzeń i rozwiązań, które mają wspomagać tradycyjną formę pisma Braille'a, a przy tej okazji ułatwiać życie osobom niewidomym.

W obecnych czasach nowe technologie bezspornie pomagają i wzbogacają życie osób z niepełnosprawnością wzrokową. Jednak bez umiejętności pisania i czytania nie ma mowy o prawdziwym kontakcie z językiem: nie poznaje się interpunkcji, szyku zdań, ortografii. Nabycie tych umiejętności wyzwala z analfabetyzmu wtórnego i jest ważnym elementem rehabilitacji. W życiu codziennym czytanie i pisanie jest niezbędne. Na przykład: leki obrajlowane, wiele miejsc użyteczności publicznej ma opisy w brajlu, windy itp. Oczywiście, często pojawiają się także komunikaty głosowe, ale zdarza się, że w parze z ubytkiem wzroku pojawia się ubytek słuchu- mówi tyflopedagog Olga Wasielewska, która odpowiedzialna jest za kurs orientacji przestrzennej w Zakładzie Karnym w Bydgoszczy-Fordonie.

Jedyny taki oddział w Polsce

Zakład Karny w Bydgoszczy-Fordonie jest jedyną jednostką penitencjarną w kraju, która posiada oddział przeznaczony dla skazanych ociemniałych odbywających karę w systemie terapeutycznym, poza oddziałem. Prowadzone są w niej oddziaływania wobec skazanych ociemniałych poprzez cykliczne kursy orientacji przestrzennej dla skazanych niewidomych i niedowidzących. Kurs orientacji przestrzennej obejmuje 50 godzin przeznaczonych dla każdego osadzonego. Zajęcia podzielone są na część teoretyczną i praktyczną. Pierwsze godziny kursu to wykłady na temat sytuacji niewidomych w Polsce oraz nauka czytania i pisania Braille'a.

W ramach kursu podstawowej rehabilitacji w ciągu 15 godzin poznaje się zasady pisma brajla i ćwiczy się pisanie na maszynie. Nie tylko podczas zajęć z tyflopedagogiem, ale również udostępnia się maszynę do pisania do użytku w celi mieszkalnej dla utrwalania nabytych umiejętności. Postępy w nauce w dużej mierze zależą od poziomu percepcji dotykowej, możliwości psychofizycznych i, oczywiście, zaangażowania kursanta – dodaje Olga Wasielewska.

Zajęcia praktyczne to nauka rozróżniania kierunku, miejsca, upływu czasu, a także rozpoznawanie przedmiotów i wrażeń termicznych. W czasie trwania kursu, dzięki nauce orientacji przestrzennej skazani są przygotowywani do samodzielnego poruszania się w terenie. Trenowane są techniki poruszania się z przewodnikiem i z pomocą białej laski. Każdy z uczestników uczy się przechodzenia przez drzwi, chodzenia po schodach, rozpoznawania niewerbalnych sygnałów przewodnika, określania swojego położenia w przestrzeni, a także umiejętności codziennych takich, jak: jedzenie, picie, nalewanie płynów, utrzymywanie czystości, korzystanie ze sprzętów domowych, układanie i rozpoznawanie nominałów banknotów, czy szukanie upuszczonych przedmiotów. Nauka orientacji przestrzennej odbywa się w budynkach mieszkalnych  na placach spacerowych.

Kampania „Ja nie widzę Ciebie, Ty zobacz mnie”

Zakład Karny w Bydgoszczy-Fordonie wraz z Kujawsko-Pomorskim Specjalnym Ośrodkiem Szkolno-Wychowawczym nr 1 dla Dzieci i Młodzieży Słabo Widzącej i Niewidomej im. L. Braille’a w Bydgoszczy oraz Stowarzyszeniem Visus Supremus organizują wykłady w ramach kampanii społecznej „Ja nie widzę Ciebie, Ty zobacz mnie”. Kampania ta organizowana jest z okazji Międzynarodowego Dnia Białej Laski. Celem corocznej kampanii prowadzonej w fordońskiej jednostce jest przede wszystkim kształtowanie u osadzonych postaw społecznych opartych na otwartości, tolerancji  i empatii wobec osób z niepełnosprawnością wzrokową, przyszła pomoc w zwiększeniu integracji tych osób ze środowiskiem społecznym i poprawienie ich funkcjonowania w tym środowisku, przygotowanie osadzonych do udzielania właściwej pomocy osobom z dysfunkcją wzroku, zauważanie i uświadomienie ich problemów. Osoby pozbawione wolności, nabywając nowych umiejętności oraz zwiększając posiadaną wiedzę w tym zakresie mogą wpłynąć na zapobieganie wykluczeniu społecznemu osób z niepełnosprawnością wzrokową. W roku 2020 kampania społeczna „Ja nie widzę Ciebie, Ty zobacz mnie!” miała nietypowy charakter. Z uwagi na panującą w kraju pandemię wykład odbył się za pomocą videorozmowy, w której prowadząca tyflopedagog Olga Wasielewska zapoznała grupę skazanych z podstawowymi wiadomościami na temat funkcjonowania osób z dysfunkcją wzroku, przyczynami inwalidztwa wzroku, sposobami poruszania się osób niewidomych oraz zasadami pisania pismem Braille'a.  Coroczne uczestnictwo w kampanii społecznej pozwala fordońskiej jednostce utrzymać certyfikat Placówki Przyjaznej Osobom Niewidomym.

Tematy powiązane:

Zakład Karny w Bydgoszczy-Fordonie Placówką Przyjazną Osobom Niewidomym

Kampania „Ja nie widzę Ciebie, Ty zobacz mnie” online!

Skazani niewidomi i niedowidzący w izolacji więziennej

 

GALERIA

„Ja nie widzę Ciebie, Ty mnie zobacz!" 2020


Tekst/ zdjęcia: st.szer. Joanna Szadziul

Generuj pdf
Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej