30 września to w Polsce święto archiwistów. Dzień ten został ustanowiony decyzją Naczelnego Dyrektora Archiwum Państwowych w 2019 roku. Również za więziennymi murami każdej jednostki organizacyjnej funkcjonuje archiwum, a funkcjonariusz sprawujący nad nim opiekę wykonuje zawód archiwisty. To właśnie zasoby każdego z archiwów stanowią obraz dotychczasowego funkcjonowania jednostki i ukazują jakie zmiany zaszły na przestrzeni lat.

Choć tradycja obchodzenia święta jest stosunkowo krótka, nie ulega wątpliwości, że każdy z nas może znaleźć w sobie odrobinę archiwisty, celebrując ten dzień w wyjątkowy sposób.  Domowe archiwa, otwierane przy okazji odtwarzania wspomnień z rodzinnych starych zdjęć, ze świadectw szkolnych z czasów dzieciństwa czy listów przesyłanych przez dziadka do babci stanowią nieodłączną część wielu domów. 

Oprócz osób opiekujących się rodzinnymi pamiątkami zgromadzonymi w domowych zaciszach są również osoby, które zawodowo zajmują się gromadzeniem, przechowywaniem, opracowaniem, udostępnianiem i popularyzowaniem zasobu archiwalnego. Zawsze bowiem, kiedy mamy do czynienia z dokumentem, proces archiwizacji jest również obecny.

Na czym zatem polega zawód archiwisty?

Przytoczmy tu słowa przysięgi archiwariusza z 1766 r. ”Ja... Przysięgam Panu Bogu Wszechmogącemu iako oddane Mnie summaryuszem Archiwum w całości nic w nim nie przydaiąc ani odmieniaiąc utrzymywać będę, bez wiadomości Magistratu w potrzebie iakiej żadnego dokumenta nikomu nie wydam, ani Ich do domu mego brać będę, u wszystkiego starania w konserwacji u całości tegoż Archiwum dokładać będę, tak mi Panie Boże Wszechmogący pomóż w Trójcy Świętey Jedyny”

Mimo, że obowiązki archiwisty zwiększyły się wraz z rolą i funkcją archiwów w społeczeństwie, to do dziś sprawuje on pieczę nad materiałami archiwalnymi, które będą służyć przyszłym pokoleniom.

Archiwa pełne historii

W Zakładzie Karnym w Bydgoszczy-Fordonie dokumentowanie działań penitencjarnych, ochronnych, ewidencyjnych, kadrowych jest na porządku dziennym, w związku z powyższym archiwizacja pełni ważną społeczną rolę. Dzięki niej możemy dotrzeć do wielu historycznych momentów, kluczowych dla indywidualnych osób, jednostek penitencjarnych, czy ogółu społeczeństwa. Teczek, akt, pism w zasobach archiwum zakładu karnego nie brakuje, a zgromadzona dokumentacja stanowi o materii Służby Więziennej.

Potrzebni

Zarządzanie dokumentacją, konserwacja i udostępnianie, dbanie o archiwa w obliczu klęsk żywiołowych i konfliktów zbrojnych obrazuje znaczenie archiwów i archiwistów w dzisiejszym świecie.

Choć współcześnie zawód archiwisty nie jest zbyt popularnym oraz chętnie wybieranym przez młodych ludzi, nie należy zapominać, iż owa profesja zawsze będzie miała przyszłość, a praca archiwisty może stanowić ciekawą przygodę, w której przeszłość odgrywa główną rolę.

 

Tekst: st. szer. Martyna Kołaczyńska
Zdjęcie: kpt. Daniel Guzman

Generuj pdf
Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej