W Zakładzie Karnym Nr 2 w Grudziądzu aktualnie realizowany jest dla osadzonych Trening Zastępowania Agresji ART prowadzony przez wyszkolonych funkcjonariuszy grudziądzkiej jednostki.

Agresja jako problem społeczny

Agresja i przemoc są zjawiskami powszechnymi we współczesnym świecie. Ze zjawiskami tymi możemy się spotkać prawie w każdym wieku i miejscu życia człowieka, tzn. w rodzinie, w grupie rówieśniczej, na ulicy, w pracy, w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, a także w przedszkolu i szkole. Problemy tego rodzaju występują szczególnie w zakładach wychowawczych, poprawczych, karnych i innych instytucjach penitencjarnych, gdzie zgromadzona zostaje grupa osób wyselekcjonowanych negatywnie ze społeczeństwa pod względem występowania wykolejenia społecznego, a w tym skłonności do zachowań agresywnych i stosowania przemocy.

Trochę statystyki

Z danych opracowanych przez Centralny Zarząd Służby Więziennej wynika, że w 2019 roku ponad 9 tysięcy osadzonych odbywało karę pozbawienia wolności za przestępstwa przeciwko zdrowiu i życiu. Natomiast analizując dane policyjne można stwierdzić, że z roku na rok spada ogólna ilość przestępstw związanych z użyciem przemocy. Mimo to liczby te w dalszym ciągu są bardzo duże.

Nasza kadra się szkoli

Po rozpoczęciu służby i w trakcie swojej kariery zawodowej personel więzienny zobligowany jest do utrzymywania i pogłębiania wiedzy oraz umiejętności zawodowych. Szkolenia specjalistyczne stanowią uzupełnienie i rozszerzenie treści szkolenia zawodowego, a w odniesieniu do pracy z drugim człowiekiem szczególnie ważne są te szkolenia, które związane są z prowadzeniem oddziaływań penitencjarnych, resocjalizacyjnych oraz terapeutycznych. Kadra Zakładu Karnego Nr 2 w Grudziądzu ustawicznie szkoli i doskonali swoje umiejętności oraz wiedzę specjalistyczną. W bieżącym roku dwie funkcjonariuszki naszej jednostki ukończyły szkolenie specjalistyczne jako certyfikowany trener Treningu Zastępowania Agresji ART w Instytucie Amity w Warszawie.

Oddziaływania dostosowane do potrzeb resocjalizacyjnych

Zgodnie z obowiązującymi przepisami w zakładach karnych i aresztach śledczych prowadzi się oddziaływania penitencjarne sprzyjające przygotowaniu do readaptacji społecznej skazanych. Oddziaływania penitencjarne realizowane są w szczególności przez dział penitencjarny poprzez m.in. programy resocjalizacyjne. Obecnie w ramach prowadzonych oddziaływań wychowawcy i psycholodzy realizują autorskie programy z zakresu przeciwdziałania pro-kryminalnym postawom, integracji rodzin, kształtowania umiejętności społecznych, aktywizacji zawodowej, kształtowania umiejętności poznawczych. Jednym z nich jest Trening Zastępowania Agresji ART.

ART w izolacji więziennej

Trening ART do zakładów karnych wdrożono już prawie 20 lat temu i do dzisiaj jest jednym z najskuteczniejszych form oddziaływań. Podstawę teoretyczną programu ART stanowi społeczna teoria uczenia A. Bandury doceniającego w swej koncepcji również elementy poznawcze i emocjonalne. Omawiana metoda wywodzi się z zasad teorii społecznego uczenia się. U jej podstaw leży przekonanie, że kluczowymi przyczynami agresywnych zachowań są: deficyty dotyczące umiejętności kontrolowania własnej impulsywności, nieznajomość albo nieumiejętność zastosowania rozwiązań innych niż przemoc oraz niedostateczny rozwój myślenia moralnego, pełniącego funkcję korygującą wobec zachowań agresywnych. ART to metoda wykorzystująca techniki poznawczo-behawioralne. Składa się z trzech modułów: treningu umiejętności społecznych, treningu kontroli złości i treningu wnioskowania moralnego. Kompleksowy program wielostronnej interwencji ma wpływać na zmianę zachowania, emocji i myślenia uczestników zajęć. Jak sama nazwa wskazuje, trening polega na uczeniu się i ćwiczeniu nowych, bardziej konstruktywnych zachowań oraz na nauce podejmowania odpowiedzialnych decyzji.

ART jako skuteczna forma pomocy

Efektywność Treningu Zastępowania Agresji jest dość powszechnie oceniana pozytywnie. Z badań wynika, że uczestnicy programów po ich ukończeniu mniej angażują się w agresywne i ryzykowne zachowania, przy czym zmiany te są na ogół widoczne, szybkie i znaczące. Program ART wydaje się cennym narzędziem do pracy z osadzonymi, ponieważ dzięki tej formie oddziaływań uświadamiają sobie skutki zachowań agresywnych oraz uczą się jak radzić sobie z sytuacjami niekorzystnymi dla siebie, w jaki sposób praktykować samokontrolę, bronić swoich praw, unikać kłopotów z innymi, przy jednoczesnym poszanowaniu praw i godności innego człowieka. Dodatkowo zajęcia prowadzone w ramach modelu kształtowania umiejętności prospołecznychuczą określonych zachowań i osiągania celów w inny sposób niż dotychczas. Pozytywne ukończenie treningu daje szansę zminimalizowania zachowań agresywnych wśród osadzonych nie tylko w czasie odbywania przez nich kary pozbawienia wolności, lecz również po opuszczeniu zakładu karnego w środowisku naturalnym, a w dalszej perspektywie zmniejszenie czynów przestępczych.

 

Tekst: por. Karolina Sławińska

Zdjęcia: kpt. Marta Mazurska

Generuj pdf
Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej