Otwarte bramy, otwarte umysły
Młodzież przekroczyła bramy Zakładu Karnego w Czarnem z mieszanką ciekawości i ostrożności – co jest zupełnie naturalne. To, co czeka za murami jednostki, pozostaje dla wielu tajemnicą, mitami i stereotypami. Dlatego właśnie takie wizyty są tak ważne. Uczniowie mieli szansę zaglądnąć za kulisy codziennej pracy funkcjonariuszy Służby Więziennej i odkryć, że system penitencjarny to skomplikowany, wieloaspektowy świat, o którym wiele się mówi, ale mało się wie.
Jednym z kluczowych elementów była prezentacja Systemu Dozoru Elektronicznego (SDE). To właśnie ten temat zafascynował uczniów najbardziej. SDE to nie tylko technologia – to symbol transformacji polskiego systemu penitencjarnego. Uczniowie dowiedzieli się, że kara pozbawienia wolności nie zawsze oznacza pobyt za murami. Osadzeni mogą odbywać wyroki w warunkach półwolnościowych pod elektronicznym nadzorem, co pozwala im: pozostać w bliskim kontakcie z rodziną, utrzymać zatrudnienie lub kontynuować edukację, stopniowo powracać do normalnego funkcjonowania w społeczeństwie, zmniejszyć ryzyko powrotu do przestępczości. To rozwiązanie dowodzi, że nowoczesna sprawiedliwość to nie retencja, ale przede wszystkim rehabilitacja i rzeczywista szansa na zmianę.
Wizyta pozwoliła uczniom na poznanie struktury i funkcjonowania jednostki. Zwiedzili tereny, które zwykle pozostają niedostępne dla ogółu i zobaczyli na własne oczy, jak wygląda codzienność: system nadzoru, procedury, organizacja pracy. Uczniowie uświadomili sobie, że każdy element jednostki ma swoją logikę i cel. Kluczowym momentem wizyty było spotkanie z funkcjonariuszami. Tutaj nastąpiła rzeczywista zmiana perspektywy. Uczniowie zdali sobie sprawę, że za mundurem kryją się ludzie, pracujący nad zmianą postaw i zachowań. Uczniowie dostrzegli, że osadzeni to ludzie z rzeczywistymi problemami, marzeniami i co najważniejsze – szansą na zmianę. Pod koniec wizyty pojawił się temat, wyboru ścieżki zawodowej. Dla młodzieży licealnej to pytanie brzmi coraz bardziej realnie – co robić po maturze? Może wśród trzecioklasistów była osoba, która przekonała się, że Służba Więzienna to nie tylko bezpieczeństwo, ale powołanie, które ma sens, chociaż nie jest to łatwa ścieżka. Ale czy może być coś bardziej godnego, niż być częścią systemu, który zmienia ludzi?
Dziękujemy nauczycielom z Liceum Ogólnokształcącego im. Księżnej Elżbiety w Szczecinku za współudział w organizacji tej wizyty i uczniom za otwartość, zainteresowanie i pytania, które stawiali. Edukacja to najlepsza broń przeciwko uprzedzeniom i stereotypom. Kiedy wiecie, jak rzeczywiście wygląda system, macie szansę podjąć świadome decyzje – zarówno o swojej przyszłości, jak i postawie wobec drugiego człowieka.
Być może do zobaczenia w naszych szeregach...
tekst i zdjęcia: st. kpr. Natalia Prach









