Ochrona społeczeństwa
Humanitarne i praworządne traktowanie osób pozbawionych wolności
Resocjalizacja skazanych

Uroczystości zorganizowane przez Śląski Oddział Straży Granicznej oraz gminę Zebrzydowice, rozpoczęły się w Kończycach Małych w miejscu, w którym poległ dowódca pododdziału z 12. Wadowickiego Pułku Piechoty - major Wojska Polskiego Cezary Haller. Tam przybyłe delegacje złożyły wiązanki kwiatów i zapaliły znicze. Wartę honorową pod pomnikiem pełnili funkcjonariusze z Placówki Straży Granicznej w Bielsku – Białej im. 3. Pułku Strzelców Podhalańskich.

Następnie w kościele w Zebrzydowicach została odprawiona Msza Święta w intencji poległych obrońców Śląska Cieszyńskiego. Po mszy na cmentarzu odczytany został apel pamięci w intencji poległych obrońców Śląska Cieszyńskiego, oddano salwę honorową oraz złożono kwiaty i zapalono znicze na mogile poległych żołnierzy.

W uroczystości wzięli udział m.in. Komendant Śląskiego Oddziału Straży Granicznej gen. bryg. SG Andrzej Jakubaszek, kadra kierownicza ŚlOSG, Kompania Reprezentacyjna SG Wydziału Odwodowego Karpackiego Oddziału Straży Granicznej z Nowego Sącza, Konsul RP w Ostrawie Stanisław Bogowski, Pełnomocnik Marszałka Województwa Śląskiego płk rez. Zbigniew Piątek, przedstawiciele służb mundurowych, władz samorządowych, lokalnych placówek oświatowych oraz pozostali zaproszeni goście. Poczet sztandarowy wystawił Karpacki Oddział SG.

Konflikt zbrojny 1919

Konflikt zbrojny pomiędzy Polską a Czechosłowacją wybuchł dokładnie 23 stycznia 1919 roku. W tym dniu wojska czechosłowackie w liczbie 16 tys. żołnierzy, wkroczyły na Śląsk Cieszyński. Zajęły Karwinę, Suchą i Jabłonków, wyparły Polaków ze Stonawy, dopuszczając się zbrodni na polskich jeńcach wojennych, funkcjonariuszach Milicji Polskiej Księstwa Cieszyńskiego oraz ludności cywilnej.

W dniach 28–30 stycznia doszło do największej i nie rozstrzygniętej bitwy pod Skoczowem, w związku z czym i z powodu nacisku Ententy (Francji, Wielkiej Brytanii i Rosji), nastąpiło zawieszenie broni.

Ofensywa czeska została wstrzymana, co nie oznaczało, że Czechosłowacja zrezygnowała z całego Śląska Cieszyńskiego. Po naciskach mocarstw zachodnich Czesi zgodzili się przystąpić do negocjacji.

3 lutego 1919 roku podczas konferencji w Wersalu: Stany Zjednoczone, Francja, Wielka Brytania i Włochy, ze strony polskiej Roman Dmowski, a ze strony czeskiej Edward Benes podpisali umowę w sprawie Śląska Cieszyńskiego. W tej umowie kategorycznie domagano się przestrzegania ustaleń z 5 listopada 1918 roku. Nie nakazano jednak wycofania Czechów poza pozycje, z których rozpoczęli atak.

Umowa nie zadowoliła Polski i Czechosłowacji. Pod koniec lutego 1919 roku Czesi przypuścili kolejny atak wojskowy na ziemie cieszyńskie będące w rękach polskich. Jednak tym razem Polacy spodziewali się takiego ruchu ze strony Czechów i skutecznie ich zatrzymali. Nie zorganizowali jednak kontrofensywy, która zajęłaby ziemie opanowane przez Czechów. Strona Polska liczyła na ostateczne wyjaśnienie sprawy granicy w drodze rokowań.

Końcowego podziału Śląska, Orawy i Spisza pomiędzy Czechosłowację i Polskę dokonała konferencja ambasadorów w Paryżu 27 września 1920 roku. Po stronie czechosłowackiej znalazło się 100 tysięcy osób narodowości polskiej.

Konflikt ten przez długie lata rzutował na relacje dwustronne między Rzeczpospolitą Polską, a Republiką Czeską i był przedmiotem ostrych sporów przed wybuchem II wojny światowej oraz po jej zakończeniu.

Tekst: mjr Tomasz Głasek, foto: Mariusz Jaszczurowski