I Kongres Psychologów w Służbie Więziennej – wspólnota, siła i profesjonalizm w służbie drugiemu człowiekowi

4 – 6 sierpnia 2025 r. zapisał się w historii Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w Suchej jako dni pełne inspiracji, refleksji i merytorycznej wymiany doświadczeń. Wydarzenie zgromadziło psychologów z jednostek penitencjarnych z całej Polski, specjalistów, wykładowców oraz przedstawicieli kierownictwa Służby Więziennej.

Eksperci i program pełen treści

W trzydniowym programie znalazły się wykłady, panele dyskusyjne oraz integracyjne aktywności. Kongres rozpoczął wykład inaugurujący prof. dr hab. Beaty Pastwy-Wojciechowskiej – wybitnej specjalistki, cenionej psycholożki, naukowca i praktyka z wieloletnim doświadczeniem w obszarze psychologii penitencjarnej. Pani Profesor przybliżyła zagadnienia wczesnej identyfikacji osób z zaburzeniami psychicznymi w systemie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych - od procesu diagnozy do oddziaływań leczniczych. Wykład koncentrował się wokół skazanych z antyspołecznymi zaburzeniami osobowości oraz prowadzonych wobec nich oddziaływań. Prof. Pastwa – Wojciechowska zwróciła także uwagę na potrzebę zaktualizowania terminologii orzeczeń psychologiczno – penitencjarnych oraz zakresu badań jakim poddawane są osoby pozbawione wolności. Podczas pierwszego dnia Kongresu uczestnicy wysłuchali także wykładu psycholog Joanny Grabarczyk-Leśniak na co dzień pracującej w oddziale o wzmocnionym zabezpieczeniu Szpitala im. J. Babińskiego w Krakowie, która mówiła o specyfice pracy z osobami w oddziale detencji, prowadzonych oddziaływaniach, procesie leczniczym oraz wyzwaniach jakie towarzyszą w pracy z osobami z orzeczoną niepoczytalnością.

Podczas drugiego dnia Kongresu dr n. med. i n. o zdr. Dorota Baran mówiła o współczesnych standardach pracy i opieki nad osobami transpłciowymi i niebinarnymi. Nowe informacje na temat stresu oraz ich praktyczne zastosowanie przybliżył Mateusz Banaszkiewicz psycholog specjalizujący się w obszarze zmiany zachowań zdrowotnych oraz radzenia sobie ze stresem. Uczestnicy poznali wyniki najnowszych badań dotyczących reakcji organizmu na stres oraz praktyczne wskazówki jak radzić sobie z napięciem i efektywnie odreagowywać codzienny stres. Kolejną prelegentką była Marzena Grochowska, która w wykładzie pod tytułem "Jak skutecznie budować własną odporność psychiczną i czerpać radość z pracy” przybliżyła kwestie budowania odporności psychicznej w kontekście neurologicznych uwarunkowań. Wykład był ogromną dawką motywacji, ciekawej wiedzy o mózgu, życiu i kreowaniu dobrostanu. Podczas Kongresu nie zabrakło także praktycznych wskazówek i przepisów na poszerzenie warsztatu psychologa. O wykorzystaniu analizy transakcyjnej w codziennej pracy psychologa penitencjarnego mówiła Elżbieta Jasnosik kierownik oddziału terapeutycznego dla skazanych z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych umysłowo w zakładzie karnym we Wronkach. Kongres zakończyło wystąpienie psycholog Justyny Sejdowskiej – Szrajber, która mówiła o dobrostanie psychologów i osób pracujących pomocowo. Sentencja F. Nietzche „ Kto patrzy w otchłań, ten musi uważać, by otchłań nie spojrzała w niego” stała się pretekstem do rozmowy o sile, potrzebach oraz niebezpieczeństwach na jakie narażone są osoby pracujące pomocowo.

Uczestnicy wysłuchali poruszających wykładów, zdobyli nowe narzędzia do pracy, ale przede wszystkich – poczuli wspólnotę i wsparcie. Kongres pokazał, jak bardzo potrzebna jest przestrzeń do rozmowy o wyzwaniach i zasobach psychologów pracujących w Służbie Więziennej.

Wsparcie i uznanie z najwyższego szczebla:

I Kongres Psychologów w Służbie Więziennej odbył się pod pod honorowym patronatem Dyrektor Generalnej Służby Więziennej płk Renaty Niziołek. Wśród gości znaleźli się również Dyrektor Biura Penitencjarnego Centralnego Zarządu Służby Więziennej ppłk Filip Skubel, Dyrektor Okręgowa Służby Więziennej w Bydgoszczy ppłk Marta Jakubowska, Specjalistka Biura Penitencjarnego Centralnego Zarządu Służby Więziennej ppłk Justyna Kudiuk oraz Rzecznik Prasowy Dyrektora Generalnego Służby Więziennej ppłk Arleta Pęconek

Organizatorami wydarzenia byli Dyrektor Okręgowy Służy Więziennej w Krakowie ppłk dr. Szymon Glica oraz Komendant Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w Suchej mjr Justyna Kosicka.

Inicjatywa z potrzeby serca:

Inicjatorkami Kongresu były kpt. Emilia Michalska i mjr Anna Margelist – Czajczyk – które zainicjowały to wydarzenie z głębokiego przekonania, że psycholodzy pracujący w warunkach izolacji penitencjarnej potrzebują nie tylko wiedzy, ale i realnej przestrzeni do wsparcia wymiany doświadczeń oraz budowania zawodowej wspólnoty. Kongresy był odpowiedzią na codzienne wyzwania emocjonalne i zawodowe, z którymi mierzą się psychologowie w Służbie Więziennej.

„Kiedy po raz pierwszy w naszej głowie narodziła się idea tego wydarzenia, przyświecała nam potrzeba wzajemnego wsparcia, zrozumienia i inspiracji w naszej niezwykle wymagającej, ale i ważnej pracy.”

„Ten Kongres nie jest tylko zbiorem wystąpień. Jest spotkaniem ludzi, którzy każdego dnia niosą zmianę – cichą, głęboką i prawdziwą.”

To, co wydarzyło się podczas tego Kongresu, pokazało, jak bardzo psycholodzy potrzebują takiej przestrzeni – przestrzeni wymiany doświadczeń, wzajemnego wsparcia i merytorycznego rozwoju.

Wierzymy, że to dopiero początek – początek regularnych spotkań, współpracy, a przede wszystkim budowania środowiska psychologów w służbie, które się wspiera i które potrafi zadbać także o siebie nawzajem.

Zdjęcia: kpr. Kamil Brożyna