W dniu wczorajszym – 6 lutego w Podkarpackim Urzędzie Wojewódzkim w Rzeszowie odbyła się konferencja nt. „Przestępstwa motywowane nienawiścią”. Konferencja zainaugurowała cykl spotkań i debat poświęconych prawnym, kryminologicznym, socjologicznym i psychologicznym aspektom dotyczącym zjawiska „nienawiści”, w tym „mowy nienawiści” we współczesnym świecie i jego skutkom społecznym.

...o „mowie nienawiści”
Konferencja i debata nt. przestępstw z nienawiści to autorski pomysł Wojewody Podkarpackiego dr Ewy Leniart, którego celem jest podniesienie świadomości prawnej i społecznej mieszkańców województwa podkarpackiego, w tym młodzieży, w zakresie skali tego zjawiska, jego przejawów, skutków oraz odpowiedzialności za zachowania motywowane „nienawiścią”. Problematyka ta dotąd nie spotkała się z szerokim zainteresowaniem, dlatego też najwyższy czas, aby uświadomić każdemu, do czego prowadzi radykalizacja życia społecznego, jakie skutki niesie zachowanie motywowane „nienawiścią”, a także jakie są skutki prawno-karne takiego zachowania – zaznaczyła wojewoda otwierając konferencję. Jednocześnie wojewoda podkreśliła, że organizuje rzetelną debatę naukową, której celem jest przybliżenie szerszemu gronu problematyki niezwykle istotnej społecznie, dodając, że od ponad dwóch lat w Podkarpackim Urzędzie Wojewódzkim w Rzeszowie działa zespół, który zajmuje się m.in. zachowaniami aspołecznymi młodzieży i ich destrukcyjnym wpływem za życie społeczne. Zespół ten wypracował ramy, których realizacja pozwoli na diagnozę skali zagrożenia i walkę z tego typu czynami – dodała Ewa Leniart.

…prelegenci i słuchacze
Głos w dyskusji zabrali m.in.: dr Ewa Leniart, Wojewoda Podkarpacki („Przestępstwa z nienawiści w Odrodzonej Polsce”); prof. Czesław Kłak, sędzia Trybunału Stanu („Nienawiść z perspektywy kryminologicznej”); Małgorzata Waksmundzka – Szarek, Podkarpacki Urząd Wojewódzki w Rzeszowie („Bezpieczeństwo państwa a przestępstwa z nienawiści”); Jan Rybak, biegły sądowy z zakresu psychologii, Politechnika Rzeszowska („Ewolucyjne źródła nienawiści”); sędzia dr Marcin Dudzik, Sąd Rejonowy w Rzeszowie („Motywacja sprawcy przestępstwa”); płk Robert Kogut, Dyrektor Zakładu Karnego w Rzeszowie („Wykonywanie kary pozbawienia wolności wobec sprawców przestępstw z nienawiści”) oraz Arkadiusz Szajna z Kancelarii AXELO Ostrowski Domagalski i Wspólnicy sp.k., biegły z zakresu detekcji nieszczerości („Kryminalistyczne aspekty wykrywania przestępstw z nienawiści”). W wydarzeniu wziął udział płk Marek Grabek, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Rzeszowie, dyrektorzy podkarpackich zakładów karnych a także funkcjonariusze Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Rzeszowie oraz wybrani kierownicy i funkcjonariusze działów penitencjarnych, ewidencji i ochrony. Obecni byli przedstawiciele podkarpackiego wymiaru sprawiedliwości, dowódcy i przedstawiciele służb mundurowych. W konferencji uczestniczyła młodzież akademicka i rzeszowskich szkół ponadpodstawowych.

…inicjatywa inna od wszystkich
Dr Ewa Leniart podkreślała w swoim wystąpieniu: „zdecydowałam się zaprosić do Podkarpackiego Urzędu Wojewódzkiego wszystkie podmioty odpowiedzialne za bezpieczeństwo, jak również młodzież i wszystkich zainteresowanych, aby wspólnie zastanowić się nad tym, co aktualnie jest poważnym problemem społecznym – nad „nienawiścią”, która będąc motywem zachowania człowieka prowadzić może do dramatycznych skutków. Chcemy wspólnie – z wybitnymi specjalistami z zakresu prawa, kryminologii, psychologii, socjologii, a także historii – rozważać różne aspekty tego zjawiska, widzianego maksymalnie szeroko, pokazując jego ujemne konsekwencje, zarówno w aspekcie indywidualnym, jak i ogólnospołcznym. Chcemy prowokować młodzież do dyskusji, stawiać trudne pytania, a przez to uwrażliwiać na ważne kwestie życia społecznego, życia w którym młodzi ludzie biorą udział i powinien być to udział odpowiedzialny”.
„Stworzyliśmy miejsce do takiej ważnej debaty, miejsce którego dotąd nie było, miejsce którego brakowało, a zarazem takie które przez swój charakter służyć ma czemuś ważnemu dla nas wszystkich obywateli – rozwojowi wiedzy i budowaniu odpowiedzialnego społeczeństwa obywatelskiego, będąc otwarte dla wszystkich zainteresowanych tym co dzisiaj wydaje się najważniejsze – dla tych, którzy ceniąc wolność i prawa człowieka, mają jednocześnie świadomość ich ograniczeń i dla których drugi człowiek jest wartością” – dodała.
Inicjatywa nie ma barw politycznych, nie jest komercyjna, nie służy niczemu więcej niż rzetelna debata naukowa i pokazanie wzorców prawidłowego zachowania w społeczeństwie opartym na demokracji, a udział w niej młodzieży ma za zasadnie uczulić młodych ludzi na to co ważne, istotne, fundamentalne – zaznaczyła Ewa Leniart. Najlepszym miejscem na taką debatę jest właśnie urząd wojewódzki, który jest dla obywateli, a zarazem realizuje zadania związane z ochroną ich bezpieczeństwa.

…Szkoła Wolności i Tolerancji
Konferencja nt. „Przestępstwa motywowane nienawiścią” odbyła się w ramach Szkoły Wolności i Tolerancji, utworzonej w styczniu 2019 r. przez Wojewodę Podkarpackiego. Pierwsze spotkanie z zainteresowanymi problematyką praw człowieka i ich granic, a także przejawom ich naruszeń we współczesnym świecie, w tym motywowanych „nienawiścią” odbyło się w Podkarpackim Urzędzie Wojewódzkim w Rzeszowie 23 stycznia 2019 r.
Szkoła to nowatorskie rozwiązanie, integrujące wszystkie podmioty zajmujące się zapewnieniem bezpieczeństwa obywatelom, m.in. Policję, Służbę Więzienną, administrację rządową. W jej ramach przewidziano zajęcia dla młodzieży, a także innych zainteresowanych, poświęcone m.in. problematyce „nienawiści” i „hejtu”. Kolejne spotkania dotyczyć będę szczegółowych przejawów z „nienawiści”, ale także odnosić się będą do kwestii wolności słowa i jego granic, zasad prowadzenia debaty publicznej opartej na szacunku dla drugiego człowieka, ochronie dobrego imienia uczestników debaty publicznej, jak również pokazywać będą przejawy nietolerancji, radykalizmu, dyskryminacji. Zwieńczeniem spotkań będzie konkurs wiedzy o prawach człowieka i tolerancji, konkurs którego celem jest sprawdzenie wiedzy młodych ludzi o tym wszystkim co dla człowieka istotne, ale także co ogranicza go we współczesnym świecie. W jego ramach młodzi ludzie będą mieli możliwość sprawdzenia także swojej wiedzy o działalności służb mundurowych w kontekście wolności i praw człowieka.

Tekst: Jarosław Wójtowicz
Foto: Podkarpacki Urząd Wojewódzki

Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej