Od izolacji do resocjalizacji...

Promocja publikacji w tak nietypowym miejscu, albowiem jednostki penitencjarne rzadko stają się przestrzenią prezentacji nowych książek, przyciągnęła przede wszystkim szerokie grono pracowników naukowych, reprezentujących różne wydziały Uniwersytetu Wrocławskiego i przedstawicieli Służby Więziennej, ale także i innych zainteresowanych. W wydarzeniu wziął udział m.in.: płk Łukasz Górny (dyrektor okręgowy Służby Więziennej w Opolu), a także: ppłk. Andrzej Leśniewicz (dyrektor Aresztu Śledczego we Wrocławiu), kpt. Piotr Przybył (dyrektor Aresztu Śledczego w Świdnicy) i mjr Roman Oraczewski (dyrektor Zakładu Karnego nr 1 we Wrocławiu), który jednocześnie był jego współorganizatorem. Z kolei grono naukowe reprezentowali m.in.: dr hab. Adam Kwieciński prof. UWr. (kierownik Katedry Prawa Karnego Wykonawczego), dr hab. Miron Urbaniak prof. UWr. (zastępca dyrektora Instytutu Historycznego), dr hab. Rafał Juchnowski i dr hab. Maciej Cesarz, który był jednym z recenzentów publikacji.

Prezentacja publikacji

Publikację zaprezentowali jej redaktorzy: prof. dr. hab. Jerzy Korczak, prof. dr. hab. Grzegorz Strauchold, dr Rafał Nowakowski i mjr dr Bartłomiej Perlak, którzy przedstawili historię wydania publikacji i autorów tekstów oraz omówili poruszaną problematykę. Podczas promocji podkreślano wielokrotnie, że więzienia i kara pozbawienia wolności towarzyszą społeczeństwom od starożytności, jednak sposób ich wykonywania zmieniał się z upływem czasu. Wyartykułowano jednocześnie, że system penitencjarny w Polsce przeszedł fundamentalne zmiany po odzyskaniu niepodległości. Z kolei z uwagi na fakt, że publikacja „Od izolacji do resocjalizacji. 100 lat historii więziennictwa w niepodległej Polsce” stanowi pokłosie konferencji naukowej, która odbyła się w 2019 r. w związku z jubileuszem Służby Więziennej, przypomniane zostały  dwa dekrety o organizacji więziennictwa w odrodzonej Polsce ustanowione 7 i 8 lutego 1919 r. przez Józefa Piłsudskiego. Dodatkowo mjr dr Bartłomiej Perlak wygłosił wykład System panoptyczny jako nowatorskie rozwiązanie XIX wiecznego więziennictwa w świetle koncepcji trzech wybitnych architektów.

Obecny na promocji publikacji płk Łukasz Górny, dyrektor okręgowy Służby Więziennej w Opolu, pogratulował i jednocześnie podziękował gronu redakcyjnemu za prace nad publikacją, podkreślając jednocześnie jej niezwykle interesujący interdyscyplinarny charakter. Z kolei w imieniu dyrektora wrocławskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej podziękowania przekazał  dr Tomasz Białek, który jednocześnie pozostaje autorem jednego z tekstów.

Zawartość merytoryczna

Od izolacji do resocjalizacji. 100 lat historii więziennictwa w niepodległej Polsce to publikacja, która jest owocem dwudniowej konferencji naukowej (pod tym samym tytułem co książka), którą z okazji jubileuszu Służby Więziennej zorganizował w 2019 r. Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej we Wrocławiu wraz z Instytutem Pamięci Narodowej Oddział we Wrocławiu i Uniwersytetem Wrocławskim.  Szczegółowo ukazuje ona transformację systemu penitencjarnego i prawnego. Autorzy analizują zmiany w przepisach prawa oraz ideologiczne przekształcenia, które wpływały na funkcjonowanie instytucji penitencjarnych. Opisują stosowany pierwotnie, tradycyjny model izolacyjno-represyjny oraz rosnącą stopniowo rolę resocjalizacji.

Dzięki interdyscyplinarnemu podejściu, łączącemu historię, prawo i socjologię, powstało studium, które kompleksowo omawia problematykę więziennictwa i wykonywania kary pozbawienia wolności w Polsce w XX wieku. Jest ono także próbą znalezienia odpowiedzi na pytanie o przyszłość polskiego więziennictwa, dążącego do równowagi między karą a resocjalizacją.

Recenzje

Promowana publikacja została bardzo dobrze oceniona przez grono recenzentów. Jak podkreśla recenzent dr hab. Maciej Cesarz z Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Wrocławskiego: Monografia pod redakcją J. Korczaka, R. Nowakowskiego, B. Perlaka i G. Straucholda nie jest jedynie kolejną publikacją na temat historii więziennictwa w Polsce w ciągu ostatnich 100 lat. Ma ona szczególny walor poznawczy, gdyż prezentuje w ujęciu interdyscyplinarnym zarówno historyczny, jak i polityczny, społeczny, kulturowy oraz prawny wymiar polityki penitencjarnej na ziemiach polskich. Publikacja, która prezentuje dorobek teoretyków i praktyków, doskonale oddaje dynamikę zmian wywołanych kolejnymi transformacjami ustrojowymi i wydarzeniami wojennymi, ilustrując jednocześnie potężne wyzwania, jakie procesy te postawiły przed służbą więzienną i samymi osadzonymi. Jest to wciągająca lektura nie tylko dla historyków, ale również prawników, socjologów i wszystkich czytelników zainteresowanych problematyką polskiego więziennictwa.

Na uwagę zasługuje także atrakcyjna forma edytorska i wydawnicza, co także było wielokrotnie podkreślane przez uczestników wydarzenia, w czym główna zasługa wydawcy czyli Wydawnictwa Uniwersytetu Wrocławskiego.

Tekst: mł. chor. Hubert Ludwiczak 

Zdjęcia: mjr Marzena Jaśkiewicz