Na koniec czerwca, w zakładach karnych i aresztach śledczych na terenie całego kraju przebywało ponad 1100 cudzoziemców. Stanowią oni zaledwie 1,5% ogólnej populacji osadzonych. I choć grupa ta nie jest zbyt liczna, problemy które warunkują język, zwyczaje czy oddalenie od rodziny stanowią nierzadko wyzwanie dla funkcjonariuszy Służby Więziennej.

W okręgu krakowskim przebywa ponad 5 tys. osadzonych, wśród nich 61 obcokrajowców. Najliczniejsza grupa to obywatele Ukrainy (27 osób), Słowacji (8) oraz Bułgarii (6). Ale wśród naszych osadzonych są także osoby z dalszych zakątków globu na przykład z Nigerii, Wietnamu, Pakistanu czy Turcji. Katalog przestępstw, za które osoby te zostały skazane jest bardzo szeroki. Od przestępstw przeciwko mieniu, życiu i zdrowiu, przestępstw komunikacyjnych po kradzieże i rozboje. 

Język to nie problem

W każdym dziale penitencjarnym znajdziemy funkcjonariuszy, którzy znają języki obce. Podstawy angielskiego lub kilka słów po rosyjsku zazwyczaj wystarczą do codziennej komunikacji. W bardziej skomplikowanych przypadkach lub w sytuacji gdy osadzony porozumiewa się w mało znanym języku, z pomocą mogą przyjść translatory. W  2015  roku  do  wszystkich jednostek penitencjarnych  przekazano 320   translatorów   językowych,   sfinansowanych   w   ramach   realizacji   Norweskiego Mechanizmu  Finansowego  2009-2014,  z  przeznaczeniem  do  wykorzystania  przez  działy ewidencji  i  penitencjarny.  Translatory  wymawiają  tłumaczenia  w  14  językach,  rozpoznają mowę  w  25   oraz   tłumaczą   mowę   w  29  językach.   Ponadto   urządzenia   zostały zindywidualizowane   poprzez   dodanie   słownictwa,   wyrażeń   i   zdań   używanych w  bezpośrednim  kontakcie  przez  kadrę  Służby  Więziennej  z  osadzonymi  obcokrajowcami, przetłumaczonych na  16 języków. W zakładach karnych znajdują się także przetłumaczone na cztery języki (angielski, francuski, rosyjski, niemiecki) regulaminy wykonywania kary pozbawienia wolności, dzięki którym osadzeni mogą poznać swoje obowiązki i uprawnienia. Każdy skazany cudzoziemiec może także prowadzić korespondencję z właściwym urzędem konsularnym lub przedstawicielstwem dyplomatycznym oraz korzystać z widzeń z urzędnikiem konsularnym.

Listy i Skype

Skazany musi mieć zapewnioną możliwość utrzymywania więzi z rodziną i innymi osobami bliskimi, ale jak to zrobić gdy rodzina jest na drugiej półkuli? Kontakty skazanych cudzoziemców z rodziną najczęściej ograniczają się więc do korespondencji lub rozmów telefonicznych, mogą oni także realizować widzenia poprzez komunikator Skype. Wystarczy aby osadzony miał aktywne konto, w każdej jednostce wyznaczone są dni oraz godziny kiedy takie video rozmowy się odbywają. Bez większych problemów, zaledwie w kilka sekund można połączyć się z bliskim w Azji, Ameryce czy Australii.

Pomocne w integracji

Różnice językowe mogą utrudniać adaptację cudzoziemców do warunków izolacji. Wynika to chociażby z braku możliwości rozmowy ze współosadzonymi, podzielenia się swoimi problemami i troskami. Osadzeni ci często nie biorą udziału w grupowych programach readaptacyjnych, ich kontakt z psychologiem czy wychowawcą ogranicza się do indywidualnych spotkań. Aktywnością, która z pewnością łączy i pozwala się odstresować ale nie wymaga rozmowy są zajęcia sportowe. Dlatego osadzeni cudzoziemcy chętnie biorą w nich udział. Do gry w siatkówkę czy tenisa stołowego  nie potrzebna jest znajomość języka polskiego. W ramach spędzania czasu wolnego cudzoziemcy mogą korzystać także z więziennych bibliotek. Każda z nich wyposażona jest w literaturę obcojęzyczną a także podręczniki do nauki języków.

W Polsce populacja cudzoziemców odbywających karę pozbawienia wolności nie jest zbyt liczna, skazani ci stanowią tylko 1,5% ogółu osadzonych. W Europie sytuacja ta wygląda jednak inaczej. Jak wynika z raportu World Prison Brief w Szwajcarii populacja obcokrajowców wynosi ponad 71%, we Włoszech to ponad 33%, a we francuskich więzieniach obcokrajowcy to ponad 21% populacji więziennej. Czy w związku z migracją zarobkową, łatwością podróżowania i brakiem granic możemy spodziewać się w przyszłości zwiększenia odsetka osadzonych obcokrajowców? Patrząc na coroczne statystyki raczej wątpliwe, ale czas pokaże. 

tekst: kpt. Anna Czajczyk
zdjęcia: ppor. Natalia Gancarz

 

Generuj pdf
Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej