Ochrona społeczeństwa
Humanitarne i praworządne traktowanie osób pozbawionych wolności
Resocjalizacja skazanych

W Krakowie odbyło się dwudniowe, międzynarodowe szkolenie realizowane w ramach projektu „Child Trust – Praktyki przyjazne dzieciom dla personelu więziennego – równoważenie bezpieczeństwa i jakości interakcji”. W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele organizacji pozarządowych oraz funkcjonariusze Służby Więziennej z Polski, Włoch, Chorwacji i Francji.

Do Krakowa przyjechali partnerzy projektu: Bambini senza sbarre (Włochy), RODA – Roditelji u akciji (Chorwacja) oraz Relais Enfants Parents France (Francja), a także funkcjonariusze Służby Więziennej z tych krajów. Na zaproszenie Małopolskiego Stowarzyszenia Probacja w szkoleniu uczestniczyli również funkcjonariusze działu ochrony z jednostek penitencjarnych podległych OISW w Krakowie: Aresztu Śledczego w Krakowie wraz z Oddziałem Zewnętrznym Kraków–Nowa Huta, Zakładu Karnego w Tarnowie (w tym Oddziału Zewnętrznego w Tarnowie-Mościcach) oraz Aresztu Śledczego w Kielcach.

Szkolenie otworzyła kpt. Beata Bańdur, witając uczestników w imieniu Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Krakowie. Następnie ppłk Paweł Twaróg, Dyrektor Aresztu Śledczego w Krakowie, przedstawił działania jednostki w zakresie wspierania więzi rodzinnych osób osadzonych, organizacji widzeń oraz obowiązujących regulacji prawnych. Podkreślono także znaczenie współpracy jednostki z organizacjami społecznymi, w szczególności z Małopolskim Stowarzyszeniem Probacja.

Pierwszy dzień szkolenia poświęcony był wymianie doświadczeń oraz prezentacji dobrych praktyk z różnych krajów. Uczestnicy poznali działalność organizacji partnerskich oraz założenia Karty Praw Dzieci Rodziców Pozbawionych Wolności, nad którą trwają obecnie prace i której podpisanie planowane jest w Ministerstwie Sprawiedliwości. Dokument ten powstaje m.in. w oparciu o inspiracje płynące z rozwiązań włoskich.

W części warsztatowej funkcjonariusze wspólnie analizowali perspektywę dziecka odwiedzającego rodzica w jednostce penitencjarnej. Rozmawiano o emocjach towarzyszących tym wizytom – niepewności, tęsknocie, lęku, ale także nadziei – oraz o tym, jak w codziennej praktyce można lepiej odpowiadać na potrzeby najmłodszych. Punktem odniesienia stało się zdanie: „Każde dziecko, które przychodzi do więzienia, przychodzi przede wszystkim do swojego rodzica.”

Drugi dzień szkolenia miał charakter praktyczny i rozpoczął się wizytą studyjną w Areszcie Śledczym w Krakowie. Uczestnicy przeszli trasę, którą pokonują dzieci odwiedzające swoich rodziców – od biura przepustek, przez bramę główną, aż do sali widzeń. Mieli także możliwość zobaczenia warunków bytowych osób osadzonych.

Podczas spotkania z zastępcą dyrektora jednostki, mjr. Grzegorzem Draganem, omówiono organizację widzeń oraz rozwiązania stosowane w jednostce. Szczególne zainteresowanie wzbudziła prezentacja działań realizowanych we współpracy z Małopolskim Stowarzyszeniem Probacja, pokazująca, w jaki sposób przestrzeń aresztu może zostać przekształcona w bardziej przyjazną dziecku – nie tylko poprzez zmiany wizualne, ale przede wszystkim dzięki systematycznym działaniom i budowaniu relacji.

W sesji popołudniowej zaprezentowano wyniki badań dotyczących adaptacji nastolatków do sytuacji uwięzienia rodzica. Badania przedstawiła Paulina Bąbol, psycholożka związana z działaniami mentoringowymi prowadzonymi przez Stowarzyszenie Probacja. Dyskusja nad wynikami badań oraz porównanie doświadczeń i systemów funkcjonujących w różnych krajach stanowiły podsumowanie szkolenia.

Wielokrotnie powracającym w trakcie obu dni przesłaniem było zdanie:
„Kluczem jest empatia.”

Szkolenie pokazało, że budowanie systemu penitencjarnego wrażliwego na potrzeby dzieci jest możliwe – i że zaczyna się ono od uważności, współpracy oraz gotowości do spojrzenia na rzeczywistość oczami najmłodszych.