Przeciwdziałając mowie nienawiści – konferencja naukowa

25 listopada w Akademii WSB w Dąbrowie Górniczej odbyła ogólnopolska konferencja naukowa pt. „Mowa nienawiści i agresja – ocena, reakcje, konsekwencje. Oczekiwania a przeciwdziałanie w praktyce”. Wydarzenie zgromadziło licznych przedstawicieli środowiska akademickiego, służb mundurowych, w tym Służby Więziennej, Wojska, Policji, Straży Granicznej, Straży Miejskiej, służb ratunkowych, lekarzy oraz wymiaru sprawiedliwości w osobach prezesów sądów okręgowych, a także kuratorów sądowych.

Mowa nienawiści – analiza zjawiska

W gronie prelegentów znaleźli się m.in.: Pełnomocnik Ministra Sprawiedliwości ds. Nieletnich - prof. dr hab. Marek Konopczyński, zastępca Dyrektora Generalnego Służby Więziennej – ppłk Cezary Mecwaldowski, Prezes Sądu Okręgowego w Katowicach – SSO Agata Stankiewicz-Rataj, Prezes Sądu Okręgowego w Sosnowcu – SSO Andrzej Caputa, Dowódca 13. Śląskiej Brygady Obrony Terytorialnej – płk Paweł Piątkowski, Komendant Placówki Straży Granicznej w Katowicach Pyrzowicach – ppłk SG Łukasz Nowara oraz wielu innych znamienitych gości.

Głównym celem konferencji było ukazanie praktycznych sposobów reagowania na zjawisko mowy nienawiści kierowanej wobec przedstawicieli służb publicznych, w szczególności tych, którzy pełnią służbę w mundurze. To także prezentacja przesłanek formalno-prawnych, wymiana myśli, wyników badań i doświadczeń praktycznych w obszarze realizacji działań na rzecz przeciwdziałania występowaniu tego zjawiska również poprzez stosowanie nowoczesnych rozwiązań technologicznych, stanowiących jeden z fundamentalnych elementów w zakresie realizacji skutecznej ochrony ludzi pracujących w służbach publicznych.

Konferencja stanowiła odpowiedź na szerzącą się w przestrzeni społecznej i medialnej agresję ukierunkowaną na funkcjonariuszy publicznych oraz osoby pełniące funkcje publiczne. Współorganizatorzy wydarzenia, wśród których znalazł się Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w Katowicach, Sąd Okręgowy w Katowicach, Sąd Okręgowy w Sosnowcu, a także Komenda Wojewódzka Policji, wskazywali na konieczność prowadzenia wspólnego dialogu w celu wymiany doświadczeń w sferze omawianych problematów oraz w konsekwencji – wypracowywania rozwiązań odpowiadających na zmieniającą się dynamicznie rzeczywistość.

Innowacje w Służbie Więziennej

W trakcie swojego wystąpienia ppłk Cezary Mecwaldowski zwrócił uwagę, że współcześnie służby mundurowe funkcjonują w środowisku gwałtownej wymiany informacji, w którym mowa nienawiści rozprzestrzenia się szybciej niż kiedykolwiek wcześniej. Podkreślił, że Służba Więzienna, jako jedna z najlicznejszych formacji mundurowych w kraju, stoi przed koniecznością wdrażania rozwiązań opartych na nowoczesnych technologiach i sztucznej inteligencji, które będą wspierały zarówno zarządzanie informacją, bezpieczeństwo funkcjonariuszy oraz komfort ich pracy. Wskazał na innowacyjne projekty realizowane przez Służbę Więzienną z wykorzystaniem VR dotyczące zapobiegania agresji reaktywnej oraz projekt zapobiegania radykalizacji. Redukcja napięć i agresji na etapie profilaktyki może stanowić istotne remedium w obliczu nadużywania mowy nienawiści w społeczeństwie. Podkreślił również, że rozwój technologii nie może zastępować ludzkich kompetencji, lecz ma je wspierać, a AI nigdy nie będzie w stanie zastąpić funkcjonariusza. Dlatego, jak zauważył, konieczne jest inwestowanie zarówno w nowoczesne narzędzia, jak i w szkolenia funkcjonariuszy – w tym szkolenia dotyczące właściwej reakcji na agresję, kształtujące umiejętności deeskalacji oraz wzmacniania odporności psychicznej. Jego wystąpienie zostało przyjęte z dużym zainteresowaniem i stało się punktem odniesienia dla późniejszych dyskusji podczas paneli dyskusyjnych, zwłaszcza dotyczącego roli technologii w bezpieczeństwie służb publicznych.

Następne wystąpienia oraz panele tematyczne rozwijały problematykę agresji słownej wobec służb, ukazując ją z perspektywy prawa, psychologii i praktyki instytucjonalnej. Dyskutowano o konsekwencjach emocjonalnych i zawodowych, jakie ponoszą funkcjonariusze stykający się z hejtem, a także o niebezpieczeństwie bagatelizowania incydentów mowy nienawiści, które często stanowią wstęp do zachowań agresywnych o charakterze fizycznym.

Wspólnie przeciwko agresji

Konferencja pokazała, jak ważne jest łączenie wiedzy teoretycznej z doświadczeniem służb mundurowych oraz jak cenną wartość stanowi perspektywa technologiczna. Wnioski płynące z wystąpień i dyskusji mogą stać się podstawą do dalszych działań w służbach mundurowych, w tym w Służbie Więziennej, w ramach rozwijania programów szkoleniowych, opracowywania procedur reagowania na agresję oraz implementacji rozwiązań technologicznych wspierających funkcjonariuszy w codziennej służbie.

Wydarzenie w Akademii WSB potwierdziło, że problem agresji i mowy nienawiści wobec funkcjonariuszy wymaga podejścia interdyscyplinarnego i systemowego. Konferencja stała się ważnym głosem w ogólnopolskiej dyskusji o bezpieczeństwie służb publicznych, a jednocześnie miejscem, gdzie jasny i rzeczowy głos Służby Więziennej – reprezentowany przez ppłk. Cezarego Mecwaldowskiego – wyznaczył kierunek dalszych działań i współpracy między instytucjami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo obywateli i państwa.

Podczas konferencji Służbę Więzienną licznie reprezentowali funkcjonariusze okręgu katowickiego: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Katowicach – ppłk Zbigniew Zadora i jego zastępca – płk Krzysztof Karwowski, specjaliści katowickiego inspektoratu, kadra kierownicza podległych jednostek organizacyjnych oraz kierownicy pionu ochrony.

Wydarzenie zostało objęte honorowym patronatem przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Dyrektora Generalnego Służby Więziennej i Polską Akademię Nauk.

Program konferencji

Galeria zdjęć

tekst: por. dr Daria Czajka

zdjęcia: por. Paweł Czajka, Akademia WSB/Mateusz Furgoł