W okręgu katowickim dobiegła końca dziewiąta edycja programu edukacji historycznej realizowanego przy współpracy z katowickim oddziałem IPN pn. „Dziedzictwo Pokoleń”. Tegoroczna była poświęcona 100.rocznicy Polskiej Obrony Lwowa. Uzupełniała ją wystawa „Semper Fidelis. Walka o Lwów 1918-1919”. Tylko w tym roku w programie wzięło udział ponad 1,6 tys. osadzonych.

Seminarium dla funkcjonariuszy

15 marca kilkunastu funkcjonariuszy ze wszystkich jednostek penitencjarnych okręgu katowickiego wzięło udział w seminarium edukacyjnym rozpoczynającym kolejną edycję projektu. W siedzibie katowickiego IPN wysłuchali szeregu wykładów i zapoznali się z wystawą pn. „Obrona Lwowa”, poświęconą 100.rocznicy Polskiej Obrony Lwowa. Wykłady prowadzili dr Adam Lisek (Walki o Lwów w latach 1918-1920), Ryszard Mozgol (Społeczeństwo polskie wobec sprawy górnośląskiej 1918 – 1922) oraz Angelika Blinda (I Powstanie Śląskie). Potem przystąpili do samodzielnego prowadzenia programu w swoich jednostkach.

Program dla wszystkich

Program „Dziedzictwo Pokoleń” jest skierowany zarówno do funkcjonariuszy, jak i skazanych. Wychowawcy uczestniczą w organizowanych przez IPN seminariach edukacyjnych, biorą udział w wykładach prowadzonych przez historyków, każdy funkcjonariusz może też zwiedzić wystawę prezentowaną w jednostce, w której służy.

Słowem i obrazem

Tegoroczna wystawa pochodzi ze zbiorów wrocławskiego oddziału IPN. Na 14 planszach ekspozycji zaprezentowano historyczne aspekty upamiętniające stulecie bohaterskiej obrony Lwowa. Plansze wystawy zawierają informacje o genezie konfliktu polsko-ukraińskiego oraz o przebiegu walk. Zwiedzający mogą obejrzeć zdjęcia broni i wyposażenia polskich obrońców Lwowa, a także poznać heroiczną postawę małoletnich powstańców, nazywanych Orlętami Lwowskimi.

W jednostkach obok wystawy odbywały się również wykłady edukacyjne prowadzone przez wychowawców lub zaproszonych specjalistów. W AŚ Sosnowiec funkcjonariusze zorganizowali dodatkowo spotkanie z Antonim Wilgusiewiczem (prezesem Katowickiego Klubu Miłośników Historii i Kultury Lwowa), który wygłosił prelekcję dla skazanych pt. "Ślązacy w obronie Lwowa, lwowianie w walce o polskość Śląska". W AŚ Mysłowice osadzeni uczestniczyli również w programie resocjalizacyjnym o tematyce historycznej dotyczącym kształtowania postaw prospołecznych, wzbudzania chęci zmiany wzorców zachowania w kierunku akceptowanych społecznie, kształtowania empatii i chęci pomocy innym. Funkcjonariusze zorganizowali ponadto dla osadzonych projekcję filmów edukacyjnych i prelekcję naukową pracownika IPN. W OZ Bielsko - Biała ogłoszono dla skazanych konkurs wiedzy, w ZK Cieszyn przeprowadzono zajęcia z zakresu edukacji historycznej i międzykulturowej.

Współpraca na rzecz edukacji

Dziś, z perspektywy ośmioletniej współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej w realizacji programu Dziedzictwo Pokoleń, można uznać, że ta forma oddziaływań resocjalizacyjnych przynosi wymierne efekty i jest również ważnym obszarem budowania relacji z osadzonymi.

„Cieszy nas fakt, że również w trakcie odbywania kary osadzeni mają możliwość poznawania historii. Niejednokrotnie zdarza się, że po tego typu zajęciach osadzeni wykazują chęć pogłębiania wiedzy korzystając ze zbiorów zgromadzonych w więziennej bibliotece” – podkreśla jeden z funkcjonariuszy prowadzących program. Obserwacje potwierdzają, że skazani są bardziej ciekawi i otwarci na najbliższe otoczenie, mają poczucie większej tożsamości z regionem, w którym żyją. Podejmują się refleksji nad własnym życiem i wyborami, których dokonali.

Jak mówi psycholog Aresztu Śledczego w Gliwicach: „ Resocjalizacja w duchu edukacji patriotycznej pozwala na kształtowanie wśród skazanych umiejętności oceny zdarzeń historycznych, rozwijanie ich sfery moralnej, empatii, wrażliwości na krzywdę, tolerancji - i tym samym modelowanie prawidłowych postaw społecznych”.

Dziedzictwo Pokoleń

Dotychczas Służba Więzienna zrealizowała dziewięć programów edukacyjnych w ramach projektu Dziedzictwo Pokoleń. Wzięło w nich udział ponad 13 tys. skazanych.

„Klisze Pamięci – Grudzień 81” (2011)

„Głosy wywiezionych”. Deportacje mieszkańców Górnego Śląska do ZSRS w 1945 r. (2012)

„Generał Władysław Sikorski – wojskowy i polityk” (2013)

„Symbole Naszej Historii” (2015)

„Życzeniem moim było pracować dla niego…” ks. Jan Macha (2015)

„Koniec i początek. Rok 1945 na Górnym Śląsku”. (2016)

„Polskie podziemie niepodległościowe 1944-1956.– z wystawą „Niezłomna, wyklęta, przywrócona pamięci. Danuta Siedzikówna Inka 1928-1946” (2017)

„Naczelnik Państwa i Marszałek Polski Józef Piłsudski 1867-1935”. (2018)

I tegoroczny „Walka o granice” z wystawą „Semper Fidelis. Walka o Lwów 1918-1919”. (2019)

Porozumienie

Podstawą współpracy Służby Więziennej z IPN jest porozumienie z 6 czerwca 2011 r. o współpracy w zakresie readaptacji społecznej więźniów i zapobiegania powrotowi skazanych do przestępstwa. Dokument podpisali Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Katowicach oraz dyrektor oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach.

Opracowanie teksu: mjr Justyna Siedlecka

Zdj. archiwum jednostek OISW Katowice

Generuj pdf
Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej