Ochrona społeczeństwa
Humanitarne i praworządne traktowanie osób pozbawionych wolności
Resocjalizacja skazanych

Dzień Tradycji Służby Więziennej obchodzony 8 lutego nawiązuje bezpośrednio do jednego z najważniejszych momentów w historii polskiego więziennictwa po odzyskaniu niepodległości. Tego dnia, w 1919 roku Naczelnik Państwa Józef Piłsudski podpisał „Dekret w sprawie tymczasowych przepisów więziennych”, który po raz pierwszy w sposób jednolity uregulował funkcjonowanie więzień w odrodzonej Rzeczypospolitej. Akt ten symbolicznie rozpoczął budowę polskiego, państwowego systemu penitencjarnego, zrywając z rozwiązaniami narzuconymi przez państwa zaborcze i podporządkowując więziennictwo polskim władzom. Dekret wyznaczył podstawowe kierunki organizacyjne oraz podkreślił odpowiedzialność państwa za wykonywanie kar pozbawienia wolności, a także za humanitarne traktowanie osób osadzonych i oddziaływania wychowawcze, które z czasem zaczęto określać mianem resocjalizacji. Właśnie dlatego 8 lutego uznawany jest za symboliczny początek polskiego więziennictwa w niepodległej Polsce i dzień, w którym kształtował się etos służby opartej na dyscyplinie, odpowiedzialności i służbie państwu. Obchody tego dnia mają charakter Dnia Tradycji, a nie święta, ponieważ ich celem jest przede wszystkim przypomnienie historycznych korzeni formacji, oddanie hołdu poprzednim pokoleniom funkcjonariuszy oraz podkreślenie ciągłości służby państwowej, która trwa nieprzerwanie od momentu odbudowy polskiej państwowości po 1918 roku.

Współczesna Służba Więzienna to nowoczesna, umundurowana formacja, realizująca zadania w obszarze bezpieczeństwa, a także prowadzenia oddziaływań resocjalizacyjnych i readaptacyjnych. Fundamentem tych działań pozostają wartości wypracowane przez pokolenia: odpowiedzialność, dyscyplina, lojalność wobec państwa oraz poszanowanie godności ludzkiej.

Dzień Tradycji Służby Więziennej jest okazją do oddania hołdu poprzednikom, którzy swoją służbą współtworzyli historię polskiego więziennictwa. To moment podkreślenia ciągłości formacji – od jej początków w niepodległej Polsce, przez okresy historycznych zawirowań, aż po współczesność. Tradycja nie jest tu jedynie elementem symboliki, lecz żywym źródłem norm i postaw, które kształtują codzienną służbę funkcjonariuszy.

Obchody tego dnia sprzyjają także integracji środowiska służbowego oraz wzmacnianiu poczucia wspólnoty i dumy z noszonego munduru. Przypominają, że służba w Służbie Więziennej to nie tylko wykonywanie zadań wynikających z przepisów prawa, ale również kontynuowanie misji, której istotą jest odpowiedzialność za bezpieczeństwo, porządek publiczny oraz proces powrotu osób pozbawionych wolności do życia w społeczeństwie.

Dzień Tradycji Służby Więziennej pozostaje zatem ważnym świadectwem szacunku dla historii oraz zobowiązaniem wobec przyszłości – do dalszego, rzetelnego pełnienia służby w duchu wartości, które od lat stanowią fundament naszej formacji.

Tekst: por. Paweł Czajka

Wykorzystane zdjęcia pochodzą z zasobów Narodowego Archiwum Cyfrowego i  Służby Więziennej.