Wystawa Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Katowicach w Oddziale Zewnętrznym w Lublińcu.

„Rok 1920 na Górnym Śląsku” pod takim tytułem odbyła się tegoroczna wystawa w Oddziale Zewnętrznym w Lublińcu. Wystawy – zarówno ta, jak i te prezentowane w latach ubiegłych są efektem współpracy Służby Więziennej i Instytutu Pamięci Narodowej. Wystawa cieszyła się dużym zainteresowaniem wśród osadzonych kobiet, a prezentowana historia dla niektórych była okazją do przypomnienia sobie o losach Śląska po I wojnie światowej, dla innych była to zupełnie nowa wiedza historyczna. Skazane zapoznały się z historią najważniejszych postaci walczących o przyłączenie naszego regionu w poczet ziem polskich.

Przed wojną Górny Śląsk znajdował się w granicach państwa niemieckiego, z czym nie chciała się pogodzić część mieszkających tam Polaków. Zdecydowano więc, że o losie regionu zdecydują wszyscy jego mieszkańcy w specjalnym głosowaniu, zwanym plebiscytem. Na Górnym Śląski zależało wtedy dwóm państwom: Polsce i Niemcom. Żadna ze stron nie chciała bezczynnie czekać na wyniki plebiscytu. Zarówno Polacy, jak i Niemcy prowadzili specjalne działania propagandowe. Po stronie polskiej od lutego 1920 roku kierował nimi Polski Komisariat Plebiscytowy w Bytomiu z Wojciechem Korfantym na czele. Spór o Górny Śląsk toczył się również zbrojnie: w sierpniu 1919 r. wybuchło I, a rok później II powstanie śląskie. Każde z nich rozpoczynali Polacy niechcący pogodzić się z niesprawiedliwością i krzywdami. Decydujące rozstrzygnięcie miał jednak przynieść, zapowiedziany w traktacie wersalskim, plebiscyt. Odbył się on w końcu 20 marca 1921 r. Kiedy okazało się, że plany podziały Górnego Śląska są niekorzystne dla Polski, Polacy ponownie chwycili za broń. III powstanie śląskie wybuchło w nocy z 2 na 3 maja 1921 r. Było ono najdłuższe spośród wszystkich powstań śląskich, a walki najbardziej zacięte. Zakończył je podpisany po kilku tygodniach rozejm. Ostatecznie, dzięki powstaniu, teren Górnego Śląska podzielono w sposób bardziej korzystny dla Polski, niż początkowo planowano.

 

opracował na podstawie materiałów: IPN Piotr Ciwiński

zdjęcia: Dariusz Lis

Generuj pdf
Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej