W dobie rosnącej świadomości społecznej na temat przeciwdziałania agresji i przemocy, system penitencjarny w Polsce podejmuje liczne inicjatywy mające na celu resocjalizację osadzonych. Jednym z takich przedsięwzięć jest program pn. „Art-Trening Zastępowania Agresji”, który cyklicznie prowadzony jest w Oddziale Zewnętrznym Aresztu Śledczego w Koszalinie. Program dedykowany jest mężczyznom odbywającym karę pozbawienia wolności zarówno po raz pierwszy, jak i recydywistom penitencjarnym.

Program „Art-Trening Zastępowania Agresji” (ART, od ang. Aggression Replacement Training) to uznana na świecie metoda terapeutyczna, łącząca elementy treningu umiejętności społecznych, kontroli gniewu oraz moralnego rozumowania. Jego celem jest wyposażenie uczestników w narzędzia do radzenia sobie z agresją w sposób konstruktywny, co ma zapobiegać nawrotom przestępczości po wyjściu na wolność.

W terminie 01-05.12.2025 roku na terenie Oddziału Zewnętrznego Aresztu Śledczego w Koszalinie odbyło się szkolenie wyznaczonych funkcjonariuszy kadry penitencjarnej w zakresie prowadzenia programu, którzy uzyskali certyfikaty trenerów. Szkolenie to, przeprowadzone przez akredytowanych szkoleniowców, zapewniło najnowszą wiedzę i umiejętności niezbędne do efektywnego wdrażania programu. Uczestnikami zajęć w terminie od 28.01.2026 r. do 13.03.2026r. przeprowadzonych przez wykwalifikowanych trenerów – kadrę działu penitencjarnego Oddziału Zewnętrznego w Koszalinie byli odbywający karę pozbawienia wolności mężczyźni w różnym wieku i z różnorodnym doświadczeniem.

Grupa programowa obejmowała zarówno osoby często zmagające się z impulsywnymi reakcjami wynikającymi z braku odpowiednich wzorców społecznych, jak i takie, dla których agresja stała się nawykiem utrwalonym przez lata, czy też agresja wynikała z charakteru popełnionego przestępstwa. Zajęcia odbywały się w formie warsztatów grupowych, trwających 30 godzin, z naciskiem na interaktywne ćwiczenia. Trenerzy stosowali techniki ukierunkowane na zdobycie umiejętności praktycznych, co umożliwi osadzonym zastosowanie nowych umiejętności po opuszczeniu warunków izolacji więziennej.

Kluczowym elementem programu była kontrola gniewu – osadzeni uczyli się rozpoznawać sygnały ostrzegawcze agresji oraz kanalizować je w społecznie akceptowalnej formie. Równie ważnym elementem był trening umiejętności społecznych, obejmujący asertywną komunikację, empatię i rozwiązywanie problemów bez użycia przemocy. Zaś moduł moralnego rozumowania zachęcał do refleksji nad konsekwencjami własnych działań, promując wartości takie jak szacunek i odpowiedzialność.

Sukces programu „Art-Trening Zastępowania Agresji” dowodzi, że inwestycja w oddziaływania penitencjarne poprzez realizację programów resocjalizacyjnych przynosi realne korzyści, nie tylko dla osadzonych, ale również w przyszłości dla społeczeństwa. W erze, gdy przemoc jest powszechnym problemem, takie inicjatywy dają nadzieję na lepszą przyszłość.

Tekst: st. szer. Natalia Cybul

Generuj pdf
Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej