Ochrona społeczeństwa
Humanitarne i praworządne traktowanie osób pozbawionych wolności
Resocjalizacja skazanych

Oddziaływania penitencjarne 

Zgodnie z art. 67§k kodeksu karnego wykonawczego:

W oddziaływaniu na skazanych, przy poszanowaniu ich praw i wymaganiu wypełniania przez nich obowiązków, uwzględnia się przede wszystkim pracę, zwłaszcza sprzyjającą zdobywaniu odpowiednich kwalifikacji zawodowych, nauczanie, zajęcia kulturalno-oświatowe i sportowe, podtrzymywanie kontaktów z rodziną i światem zewnętrznym oraz środki terapeutyczne.

Nauczanie realizowane na terenie jednostek organizacyjnych stanowi jedną z podstawowych form oddziaływań wobec osób pozbawionych wolności. Jest ono istotnym elementem procesu resocjalizacji, spełnia bowiem jeden z istotnych celów wykonywania kary pozbawienia wolności, jakim jest powstrzymanie się osoby skazanej od ponownego popełnienia przestępstwa. Prowadzi  to do nabycia akceptowanych społecznie zachowań, zdolności do podejmowania wyzwań życiowych. Nauczanie uznawane jest za jedno z podstawowych narzędzi oddziaływania penitencjarnego. 

Ważna rola nauczania

Rola nauczania w warunkach izolacji penitencjarnej jest szczególna i polega nie tylko na zagospodarowaniu czasu wolnego od pracy czy zajęć organizowanych przez administrację jednostki, ale przede wszystkim daje możliwość zdobycia wiedzy ogólnej i kwalifikacji zawodowych niezbędnych do podjęcia zatrudnienia. Uczy ona współpracy z innymi, odpowiedzialności oraz szeregu innych umiejętności niezbędnych do życia zgodnego z normami społecznymi po opuszczeniu więziennych murów. Nauczanie stwarza warunki do uruchomienia samodzielnych motywacji wynikających z naturalnego potencjału rozwojowego każdego człowieka oraz umożliwia pobudzenie procesu internalizacji wartości prospołecznych, jednocześnie eliminując motywację oraz zachowania egoistyczne, antyspołeczne. Osadzeni uczestniczący w procesie nauczania mają możliwość samorealizacji, mimo uprzednich porażek socjalizacyjnych czy życiowych. Nauka daje szanse na przebudowę wadliwych postaw społecznych, a tym samym destruktywnych ról stygmatyzujących i degradujących. 

„Droga wiedzy stoi otworem przed wszystkimi ludźmi, przed każdym zwykłym człowiekiem”. - pisał Paulo Coelho w „Pielgrzymie”

Z fordońskich kart historii

W lipcu 1920 roku zarząd fordońskiego domu karnego uruchomił jednoklasową szkołę powszechną. Uczęszczały do niej wówczas kobiety przebywające w zakładzie karnym. Od 1945 roku w tymże więzieniu prowadzono nauczanie poprzez utworzenie 7-klasowej szkoły podstawowej. Od 1 sierpnia 1958 roku funkcjonował w zakładzie ośrodek szkolnictwa więźniów, a od września 1962 roku Zbiorczy Zakład  Szkolny przemianowany w 1978 roku na Zespół Szkół przy Zakładzie Karnym w Bydgoszczy-Fordonie. W latach 60-tych  i 70-tych prowadzono naukę więźniów w zasadniczej szkole zawodowej w oparciu istniejące wówczas Przedsiębiorstwo Przemysłu Odzieżowego, gdzie odbywała się praktyczna nauka zawodu. 

Codzienna praca 

Osadzeni przebywający w fordońskiej jednostce mogą skorzystać z oferty i podjąć naukę w dowolnym CKU na terenie jednostek penitencjarnych w Polsce. Każdego dnia kadra penitencjarna poprzez swoje oddziaływania wskazuje osadzonym na możliwość uzyskania wykształcenia, podniesienia kwalifikacji. Przedstawiane są aktualne możliwości nauczania wraz z ofertami skierowanymi do osób odbywających kary pozbawienia wolności. Wychowawcy działu penitencjarnego omawiają szczegółowo tryb kierowania skazanych do nauczania. Wspólna praca fordońskiej kadry penitencjarnej skutkuje skierowaniem kilkunastu nowych słuchaczy na każdy semestr w dostępnych szkołach.

Tekst/ zdjęcia: ppor. Joanna Szadziul