Dr hab. Agnieszka Wierzbicka – językoznawczyni, kierowniczka Zakładu Dydaktyki Języka i Literatury Polskiej Instytutu Filologii Polskiej i Logopedii na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Łódzkiego – wypowiedziała się na temat znaczenia słów i roli komunikacji między pokoleniami na łamach majowego wydania miesięcznika „Forum Penitencjarne”.

Językoznawczyni odpowiedziała na szereg pytań, m.in.: dlaczego warto dbać o nasz język? Zaznaczyła, że język to tożsamość. Daje on odpowiedź na fundamentalne pytanie: kim jesteśmy jako Polacy, pokolenie, konkretne środowisko.

Inkluzywność ma dwie strony

Jej zdaniem inkluzywność języka (poprawność językowa) ma swoje cienie i blaski. Plusem jest to, że zaczynamy traktować ludzi sprawiedliwie i równo – niezależnie od ich pochodzenia, środowiska, koloru skóry czy poglądów. A cieniem – że część społeczeństwa czuje się przytłoczona nadmiarem zmian wynikających z inkluzywności.

Od zetek do boomerów

Język polski jednak jest żywy, a młode pokolenia wprowadzają do niego własny styl. Tak jak starsze pokolenia miały swoje młodzieżowe określenia, których ich rodzice czy dziadkowie nie rozumieli, tak samo dzisiejsze pokolenie Z oraz pokolenie Alfa – obecnie uczące się w szkołach – mówi zupełnie inaczej. Młodzi są przyzwyczajeni do komunikacji natychmiastowej. Radykalnie skracają wypowiedzi i redukują składnię. Zakończenie wiadomości tekstowej kropką jest dla młodego człowieka jak trzaśnięcie drzwiami – to bardzo silny, negatywny komunikat – dlatego nazywają ją „kropką nienawiści”. Dla nich starsi (nawet ci po 30. roku życia) to „boomerzy”, mimo że naukowo termin ten odnosi się do osób urodzonych między 1946 a 1965 rokiem.

Zrozumieć drugi świat

Według dr hab. Agnieszki Wierzbickiej młodzi tworzą zupełnie inny, językowy świat i nie jest możliwe pełne połączenie tych światów. – Zamiast konfrontacji, szukajmy porozumienia i wyciągnijmy pomocną dłoń. Budujmy mosty komunikacyjne: uznajmy podmiotowość rozmówcy i dostosujmy do niego formę wypowiedzi – radzi.

Misja: polszczyzna

Jej zdaniem postępować będą anglicyzacja i globalizacja języka. Powstanie silna i szeroka wspólnota językowa, wykraczająca poza język ojczysty. Dlatego Polacy powinni na nowo chronić polszczyznę. – To jest nasze zadanie i wielka odpowiedzialność – podkreśla rozmówczyni.

Zapraszamy do lektury całości wywiadu w „Forum Penitencjarnym” nr 5/2026.

Agata Pilarska-Jakubczak

zdjęcie Radosław Kolczyński

Generuj pdf
Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej