Resocjalizacja we współpracy ze społeczeństwem obejmuje każde działanie mające na celu pomoc więźniowi w powrocie do zgodnego z prawem życia. Służba Więzienna współpracuje z 1366 stowarzyszeniami, fundacjami i organizacjami pozarządowymi oraz 384 organami administracji rządowej oraz samorządu terytorialnego, jak również z kuratorami sądowymi. Wszytko aby ułatwić osadzonym readaptację społeczną.

Obecnie wykonywanie kar, środków karnych, zabezpieczających i zapobiegawczych, w szczególności związanych z pozbawieniem wolności, nie stanowi domeny jedynie instytucji wymiaru sprawiedliwości. Kodeks karny wykonawczy dopuszcza możliwość szerokiego uczestniczenia w ich wykonywaniu stowarzyszeniom, fundacjom, organizacjom oraz instytucjom, których celem działania jest realizacja zadań określonych w Kodeksie karnym wykonawczym, jak również kościołom i związkom wyznaniowym oraz osobom godnym zaufania (art. 38 §1 k.k.w.). Zatem z przepisów wyraźnie wynika, że już od chwili osadzenia osoba w areszcie ma prawo do wsparcia ze strony zarówno osób, jak i instytucji zajmujących się profesjonalnym systemem pomocy.

Współczesna Służba Więzienna nie chce funkcjonować w oderwaniu od społeczeństwa. Osoby przebywające w izolacji penitencjarnej są częścią społeczeństwa, a ograniczanie się do „zamykania” i izolowania nie przyczyni się do uspołeczniania osób niedostosowanych. Izolacja, niezależnie od czasu trwania jest wykluczeniem jednostki z życia społecznego. Oczywistym jest, że mury więzienia nie powinny być przeszkodą w nawiązaniu współpracy administracji aresztów i zakładów karnych ze środowiskiem zewnętrznym służącej nowoczesnej resocjalizacji.

Człowiek w sytuacjach trudnych, kryzysowych często szuka kontaktu i wsparcia w bliskich osobach. Rodzina, przyjaciele, środowisko lokalne są niezmiernie ważnymi ogniwami, które dają człowiekowi poczucie bezpieczeństwa, przynależności oraz nadają sens życiu. Osoba przebywająca w izolacji więziennej ma ograniczony kontakt z bliskimi, a zatem poziom wsparcia wtedy maleje. Dlatego przeciwdziałanie stygmatyzacji i wykluczeniu to obszar działania Służby Więziennej oraz fundacji i organizacji ściśle z nią współpracujących. Tylko zharmonizowane działania tych wszystkich podmiotów mogą przynieść takie efekty jak: zmniejszenie powrotności do przestępstwa, łatwiejszą adaptację po wyjściu na wolność, akceptację społeczną. Współdziałanie instytucji, związków wyznaniowych, stowarzyszeń, fundacji i organizacji pozarządowych, powinno odbywać się w wielu obszarach. Powinny to być działania ukierunkowane na osoby pozbawione wolności i ich rodziny, które stworzą optymalne warunki powrotu do społeczeństwa.

Różnorodność nawiązywanych relacji Służby Więziennej z organizacjami pozarządowymi, samorządami i kościołami wiąże się ze zwiększaniem skuteczności innowacyjnych oddziaływań resocjalizacyjnych. Bezsprzecznym pozostaje, że w proces readaptacji społecznej skazanych zaangażowane musi być całe społeczeństwo. Sukces zależy w dużej mierze od podejścia społeczeństwa i pomocy jakiej udziela osobom opuszczającym zakłady karne, czy wyklucza, stygmatyzuje, czy raczej wspiera w przystosowaniu.

Nawiązywanie partnerstwa na rzecz readaptacji społecznej

W realizacji działalności resocjalizacyjnej, skierowanej do osób pozbawionych wolności Służba Więzienna kładzie nacisk na indywidualne przedsięwzięcia w kierunku współpracy wielu partnerów, skupionej na rozwiązywaniu problemów społecznych. Odbywa się ona, między innymi, poprzez realizację różnego typu wspólnych projektów i inicjatyw. Poprzez tworzenie lokalnych partnerstw, wzajemną współpracę społeczności lokalnej, administracji publicznej (szczególnie samorządowej) oraz lokalnych pracodawców, następuje również większa koordynacja działań na rzecz osób zagrożonych ekskluzją społeczną. Wspólne działania zwiększają także odpowiedzialność za realizowane przedsięwzięcia, co wpływa na ich skuteczność i efektywność.

Specyfika problemów osób opuszczających zakłady karne jest wielowymiarowa

Zjawisko wykluczenia dotyka wielu aspektów życia osób karanych. Izolacja więzienna powoduje czasowe oderwanie do realiów codziennego życia, co bardziej sprzyja wycofaniu niż podejmowaniu aktywności. W obecnej praktyce, pomoc dla osób opuszczających zakłady karne po odbyciu kary jest świadczona w sposób niezależny przez wiele instytucji: jednostkę penitencjarną, w której przebywał ostatnio osadzony, kuratora sądowego, Ośrodki Pomocy Społecznej, Powiatowe Urzędy Pracy oraz różne organizacje pozarządowe. Każda z tych instytucji, działając w oparciu o swoje ustawowe lub statutowe cele, dokonuje diagnozy potrzeb oraz świadczy pomoc według ogólnych standardów, stosowanych wobec innych grup wsparcia.

Koordynacja działań instytucji i organów udzielających wsparcia społecznego w ramach świadczeń z pomocy społecznej

W wielu okręgach Miejskie Ośrodki Pomocy Rodzinie i Urzędy Pracy mają podpisane porozumienia w sprawie przeciwdziałania pogłębianiu się zjawiska izolacji i wykluczenia społecznego osób opuszczających jednostkę penitencjarną. W ramach współpracy planowana jest koordynacja działań instytucji i organów udzielających wsparcia społecznego w ramach świadczeń z pomocy społecznej oraz pomocy postpenitencjarnej osobom opuszczającym więzienie, a także ich rodzinom.

Oprócz wymienionych powyżej organizacji, Służba Więzienna współpracuje z wieloma innymi instytucjami, samorządami lokalnymi, fundacjami i stowarzyszeniami. Dzięki tej współpracy wszyscy mamy szansę zminimalizować stygmatyzację i wykluczenie społeczne osadzonych oraz pomóc im w powrocie do społeczeństwa.

 

 

*Kwestię uczestnictwa społeczeństwa w wykonywaniu orzeczeń, pomocy w społecznej readaptacji skazanych oraz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej regulują art. 38 – 43 kodeksu karnego wykonawczego.

*Zasady tego współdziałania określa szczegółowo Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego zakresu i trybu uczestnictwa podmiotów w wykonywaniu kar, środków karnych, zabezpieczających i zapobiegawczych, a także społecznej kontroli nad ich wykonywaniem.

 

BDG SW

Generuj pdf
Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej