Ochrona społeczeństwa
Humanitarne i praworządne traktowanie osób pozbawionych wolności
Resocjalizacja skazanych

Uroczystość rozpoczęła się o godzinie 12:30 w symbolicznym miejscu, Epitafium Katyńskim. W cieniu tablic upamiętniających ofiary zbrodni NKWD z 1940 r., delegacja złożyła wieńce i znicze. Sygnał „Śpij kolego” wybrzmiał jako hołd dla funkcjonariuszy, kapelanów i pracowników więziennictwa, którzy zostali zamordowani na Wschodzie za to, że do końca pozostali wierni przysiędze i Rzeczypospolitej.

To element naszej tożsamości

Główna część ceremonii odbyła się wewnątrz Muzeum. Prowadzący uroczystość por. Marek Pikulski podkreślił, że wybór tego miejsca nie był przypadkowy. To tu dokumentowana jest tragedia tych, którzy w 1939 r. mimo ewakuacji i agresji sowieckiej do końca pełnili swoje obowiązki w zakładach karnych i aresztach. Pamięć o zbrodni katyńskiej jest elementem tradycji współczesnej Służby Więziennej – wybrzmiało podczas uroczystości.

Pamięć o bohaterach

Wiceminister Maria Ejchart oraz płk Renata Niziołek wręczyły odznaczenia „Za zasługi dla więziennictwa” rodzinom bohaterów oraz dyrektorom jednostek i instytucjom, które kultywują pamięć o poprzednikach. W swoich przemówieniach podkreślały wagę etosu zawodowego i budowania przyszłości formacji na fundamentach historii. Szczególne podziękowania skierowano do historyków i pasjonatów, m.in. płk. dr. Krystiana Bedyńskiego oraz Romana Wójcickiego, chor. sztab. Radosława Grabowskiego, których praca pozwoliła na identyfikację „cichych bohaterów”.

Poniżej prezentujemy listę trzynastu uhonorowanych pośmiertnie osób. Każda z nich stanowi symbol odwagi i etosu polskiego wieziennictwa:

1. Wacław Gruszecki - uczestnik rozbrajania okupantów w 1918 r. i wieloletni funkcjonariusz więzień w Piotrkowie i Częstochowie. Odznaczenie odebrała rodzina, w tym wnuczka Anna Przybylska i prawnuk Marek Gruszecki.

2. Wawrzyniec Kwast - prezes Związku Pracowników Więziennych i budowniczy etosu służby w II RP, ofiara Powstania Warszawskiego. Odznakę odebrała prawnuczka, prof. dr hab. Anna Albertyna Engelking.

3. Stanisław Najsarek - legionista i uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, służył w więzieniach w Białymstoku i Równem. Pamięć o nim uczcił krewny Dariusz Klepka.

4. Walenty Olejniczak - powstaniec wielkopolski i kawaler Orderu Virtuti Militari, strażnik w Ostrowie Wielkopolskim. Odznaczenie odebrał prawnuk Piotr Doba.

5. Mirosław Błaszko - naczelnik więzienia w Kołomyi, internowany przez wojska sowieckie w 1939 r., zaginął w głębi ZSRR. Odznakę odebrał Dyrektor Aresztu Śledczego w Suwałkach.

6. Karol Gitzer - pracował w więzieniu w Białymstoku, oficer WP i ochotnik z 1919 r., zamordowany przez NKWD w Katyniu. Odznakę odebrał Dyrektor Aresztu Śledczego w Białymstoku.

7. ks. Józef Kania - kapelan AK i więźniów w Mysłowicach, nieustannie wspierał rodziny osadzonych, zamordowany w KL Auschwitz w 1944 r. Pamięć o nim pielęgnować będzie jednostka w Mysłowicach.

8. Stefan (Szczepan) Ławcewicz - lekarz więzienia w Wilnie, żołnierz Kedywu AK, rozstrzelany w Ponarach za pomoc więźniom w ucieczkach. Odznakę odebrał Dyrektor Aresztu Śledczego w Gdańsku.

9. Marcin Pankowiak - powstaniec wielkopolski, naczelnik więzienia w Wilejce i kierownik w okupacyjnym więzieniu w Warszawie. Pamięć o nim przejęła jednostka w Ostrowie Wielkopolskim.

10. Szymon Psiuk - strażnik z więzienia w Drohobyczu, jeniec obozu w Ostaszkowie, zamordowany przez NKWD w Twerze w 1940 r. Odznakę odebrał zastępca komendanta COSSW w Kulach.

11. o. Adam Sztark - jezuita, „Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata”, który w przebraniu policjanta niósł posługę więźniom skazanym na śmierć. Odznakę odebrali przedstawiciele I LO w Kaliszu, którego był absolwentem. 

12. Konstanty Feliks Nasiorowski - naczelnik więzienia w Katowicach, więzień obozu Dulag 121 w Pruszkowie.

13. Maciej Pielech - strażnik i instruktor tkactwa w Zakładzie Karnym w Drohobyczu, ofiara Zbrodni Katyńskiej, zamordowany w Twerze. Odznaka zostanie przekazana osobiście krewnym.

oprac. AK
zdjęcia: mł. chor. Ilona Brożyna