Dzień Ojca to okazja do przyjrzenia się działaniom Służby Więziennej skierowanym na poprawę relacji rodzinnych osób przebywających za murami. W jednostkach penitencjarnych przebywają więźniowie, którzy próbują na nowo nauczyć się jak być dobrym ojcem.

W polskich więzieniach przebywa, ponad 70 tys. mężczyzn. Większość z nich jest ojcami. Dzieci najmocniej odczuwają uwięzienie rodzica. Nie dość, że tracą część rodzinnej więzi, to jeszcze stygmatyzuje je otoczenie.

Ojcostwo w zakładzie karnym – czy to możliwe?

Dla wielu skazanych być ojcem to mieć dziecko. Często wynika to z braku pozytywnych wzorców z dzieciństwa. Dlatego administracja więzienna stara się pomóc w zbudowaniu i naprawie związków emocjonalnych w rodzinie. Oprócz przysługującego osadzonym kodeksowego prawa do utrzymywania więzi z najbliższymi poprzez widzenia, korespondencję czy rozmowy telefoniczne, realizuje liczne programy integracji rodzin. W wielu jednostkach penitencjarnych realizowane są dodatkowe widzenia w postaci imprez organizowanych dla skazanych mężczyzn i ich dzieci. Skazani, którzy uczestniczą w cyklu zajęć, dyskutują o psychologii dziecka, swoich wzorcach rodzinnych, uczą się jak wyeliminować agresję w konflikcie z dzieckiem, a także jak spędzać ze sobą czas - w co i jak się bawić oraz jak z dzieckiem rozmawiać. Z każdym kolejnym spotkaniem są coraz bardziej otwarci na zmianę.

Izolacja penitencjarna nie zwalnia więźniów z pełnienia przypisanych im ról społecznych, a zwłaszcza roli rodzica. Często właśnie podczas pobytu w izolacji jest punktem wyjścia do zmian, czasem refleksji i określenia na nowo siebie, jako rodzica. Czy utrzymanie więzi dziecka z uwięzionym rodzicem jest w ogóle możliwe?

Dobre praktyki

Utrzymanie właściwych relacji osób przebywających w izolacji więziennej z osobami bliskimi stanowi jeden z priorytetów resocjalizacji. Włączenie rodzin więźniów do współpracy w oddziaływaniach penitencjarnych, podejmowanych w trakcie izolacji więziennej zwiększa szanse na właściwe funkcjonowanie skazanych po drugiej stronie muru. Rodzina jest największym sprzymierzeńcem Służby Więziennej w oddziaływaniach resocjalizacyjnych, dlatego tak duży nacisk kładziony jest na realizację programów w zakresie integracji rodzin.

Przykładem takich oddziaływań są działania podejmowane w Zakładzie Karnym w Siedlcach gdzie od wielu lat realizowane są programy i projekty, których celem jest odbudowa i zacieśnienie relacji więźniów z rodziną.

Jednym z oddziaływań sprzyjających integracji rodzin jest projekt „Poczytaj mi”, który polega na nagraniu czytanej przez więźnia bajki. Nagranie jest przygotowane profesjonalnie przez realizatora dźwięku, utrwalone na płycie CD wraz z podkładem muzycznym wysłane do dziecka osoby osadzonej wraz z oprawą graficzną przygotowaną przez rodzica.

Program readaptacji społecznej osadzonych '' Tato, wróć do mnie '' ma na celu integrację rodzin, umocnienie relacji w sferze rodzinnej i wyposażenie skazanych w wiedzę niezbędną do nawiązywania oraz utrzymywania pozytywnych i trwałych relacji społecznych, co w efekcie ma doprowadzić do ułatwienia społecznej readaptacji, kształtowania właściwych postaw i zapobiegnięcia ponownemu wejściu w konflikt z prawem.

W ramach Projektu Caritas Diecezji Siedleckiej „2 KROKI” oddziaływania w zakresie kształtowania właściwych relacji w rodzinie angażują skazanych-ojców do jeszcze intensywniejszej pracy nad sobą oraz zadbania o poprawę relacji z najbliższymi. Na podstawie Projektu powstał program resocjalizacji „OJCIEC NIEzłomNY”, który ma na celu podniesienie kompetencji społecznych skazanych, w szczególności budowania zdrowych relacji w rodzinie, przeciwdziałanie czynnikom kryminogennym, a zwłaszcza agresji i przemocy w rodzinie oraz problemom uzależnień. Jednym z elementów programu są warsztaty Tato.Net prowadzone przez Prezesa Fundacji Cyryla i Metodego, a zarazem trenera Inicjatywy Tato.Net. dr. Dariusza Cupiała.

Ojciec w izolacji … i co dalej?

Uwięzienie jednego z członków rodziny pociąga za sobą negatywne skutki nie tylko dla funkcjonowania osoby skazanej, ale także dla całego systemu rodzinnego. Konsekwencją przebywania rodziców w warunkach izolacji więziennej jest znaczne ograniczenie ich udziału w życiu rodzinnym, ponieważ nie wywiązują się oni ze swoich obowiązków rodzicielskich i małżeńskich. Uwięzienie matki/ojca wpływa także na ujemnie na emocjonalny, behawioralny i społeczny rozwój dziecka (Marczak M., 2008).

Dziecko, chociaż nie jest odpowiedzialne za sytuację życiową rodzica, ponosi negatywne konsekwencje jego izolacji. Nagranie CD bajki dla dziecka to możliwość pośredniego kontaktu z rodzicem. Możliwość usłyszenia jego głosu, to szansa usłyszenia od ojca po raz pierwszy ,,kocham cię synku”.

Połowa wszystkich uwięzionych rodziców ma tylko sporadyczny kontakt z dziećmi lub traci go całkowicie w czasie pozbawienia wolności. Konsekwencją przebywania rodziców w warunkach izolacji więziennej jest znaczne ograniczenie ich udziału w życiu rodzinnym, ponieważ nie wywiązują się oni ze swoich obowiązków rodzicielskich i małżeńskich. Z brytyjskich badań wynika, że utrzymywanie kontaktu z rodziną zmniejsza prawdopodobieństwo ponownych konfliktów z prawem, poza tym w wielu przypadkach dobro dziecko staje się motywacją do zmiany swojego dotychczasowego postępowania przez skazanego (www.storybookdads.org.uk).

Bycie ojcem zaangażowanym można i warto się uczyć. Jest to możliwe niezależnie od aktualnej sytuacji życiowej oraz braku odpowiednich wzorców wyniesionych z rodzin wyjściowych wystarczy tylko chcieć…

Wsparcie rodziny pozwala by proces readaptacji do życia po zwolnieniu przebiegał znacznie sprawniej, zapobiega także pogłębiającym się poczuciu osamotnienia i bezsilności osadzonych. Skazani uczestniczący w programie nabywają również wiedzę na temat wychowania dzieci, kształtowania i przestrzegania norm społecznych oraz poznają konstruktywne metody rozładowania negatywnych emocji.

Dzień Ojca wymyśliła amerykanka Sonory Smart Dodd, córki weterana wojny secesyjnej Williama Smarta. Sonora Dodd, dowiedziawszy się o ustanowieniu Dnia Matki (w 1907 r) wpadła na pomysł, aby także uczczcić wszystkich ojców, którzy mają swój istotny i bardzo ważny wkład w wychowanie dzieci — w szczególności chodziło jej o własnego ojca, który po śmierci matki samotnie wychowywał ją oraz pięcioro młodszego rodzeństwa. Pierwszy Dzień Ojca był świętem lokalnym i odbył się 1910 roku w jednym z miasteczek stanu Waszyngton. W Polsce Dzień Ojca został ustanowiony w roku 1965 i jest obchodzony 23 czerwca.

BDG SW

Generuj pdf
Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej