„Nakręceni” to nazwa programu resocjalizacji przez sztukę, realizowanego w Zakładzie Karnym w Sztumie. Program jest efektem współpracy jednego z najwybitniejszych polskich muzyków, Leszka Możdżera, z gdańską Służbą Więzienną. Finałem programu będzie film dokumentalny, którego tematem jest poczucie wolności jaką może dać muzyka. Film ukaże proces twórczy zwieńczony wspólnym utworem Leszka Możdżera z osadzonym, jednym z uczestników programu. Utwór właśnie został nagrany.

W ubiegłym roku Leszek Możdżer podarował siedem pianin dla osadzonych w pomorskich więzieniach, a potem w każdym z nich zagrał koncerty. Podczas ubiegłorocznego Przeglądu Sztuki Więziennej w Sztumie odbyło się spotkanie Leszka Możdżera, osadzonych i Magdaleny Lubeńczuk, która zaproponowała poprowadzenie warsztatów muzycznych. W Zakładzie Karnym w Sztumie powstał program resocjalizacyjny sprzyjający readaptacji społecznej skazanych poprzez zajęcia muzyczno-filmowe pod nazwą „Nakręceni”.

"Nakręceni"

Osadzeni, którzy uczestniczyli w programie poznali artystę, gdy dwukrotnie koncertował w sztumskiej jednostce. Muzyk zachęcał ich do pracy nad sobą, dzielił się własnym doświadczeniem, mówił im o wolności jaką daje muzyka. Wtedy też Leszek Możdżer zadeklarował, że jeśli uda się skazanym coś skomponować, dogra z nimi wspólny utwór. Osadzeni zafascynowani kompozytorem, sami zgłosili się do programu. Przez kolejnych pięć miesięcy, wspólnie z Magdaleną Lubeńczuk, uczyli się i doskonalili grę na pianinie oraz bębnach. W części filmowej warsztatów poznawali technikę rejestracji obrazu. Warsztaty były nagrywane. Z tego właśnie materiału powstanie film.

W trakcie zajęć każdy z osadzonych próbował swoich sił z różnymi instrumentami muzycznymi: pianinem, bębnami i gitarą. Praca z muzyką początkowo polegała na ćwiczeniach wzajemnego słuchania oraz rytmice. Oprócz działań z grupą, część czasu była poświęcona indywidualnym ćwiczeniom z Pawłem, osadzonym, który grał na pianinie. - Wspólnie szukaliśmy melodii inspirowanej jazzem - opowiada Magdalena Lubeńczuk. - Każda z prób tworzenia muzyki była następnie konsultowana z resztą uczestników, którzy mogli wpływać na dalszy kierunek utworu. Osadzeni dodawali również kolejną przestrzeń melodyczną grając na wybranym przez siebie instrumencie. Można zatem powiedzieć, że każdy z uczestników miał wpływ na linię melodyczną - podkreśla Lubeńczuk.

Możdżer spełnił swoją obietnicę

Na pianinie, w świetlicy Zakładu Karnego w Sztumie, z myślą o Leszku Możdżerze Paweł skomponował i zarejestrował utwór na fortepian, do którego Możdżer dograł partię drugiego fortepianu podczas specjalnie zorganizowanej sesji nagraniowej w gdańskiej filharmonii. - Muzyka to tęsknota za pięknym i idealnym światem. Każdy za takim światem tęskni, także ci którzy dziś są w więzieniu - mówił Możdżer. - Od dawna czułem wewnętrzny impuls, żeby podarować pianina do więzienia, bo obecność instrumentu automatycznie otwiera ludzi na nowe możliwości spędzania czasu. Wiem, że opanowanie umiejętności gry wymaga wielu godzin samotnej pracy. Wyobrażałem sobie, że gdzieś tam w celi może siedzieć jakiś pianista, który po prostu marnuje czas zamiast się rozwijać. Cieszę się z tego, że Służba Więzienna umożliwiła mi współpracę z osadzonymi i że jest jakiś efekt - dodaje muzyk.

Wspólna kompozycja tego niezwykłego duetu fortepianowego zwieńczy film Magdaleny Lubeńczuk, który będzie opowiadał o twórczości osadzonych. - Udział w tym wydarzeniu Leszka Możdżera umożliwi ukazanie człowieka, który w pełni czerpie z wolności poprzez muzykę. Podążanie drogą Mistrza nie jest łatwe, bo wymaga poświęcenia, czasu i wrażliwości na drugiego człowieka. Skazani na zajęciach, oprócz zdobywania umiejętności muzycznych, uczyli się, jak właśnie w muzyce odnaleźć siebie - opowiada o filmie Lubeńczuk.

Efekt

Paweł, autor utworu, pytany o sens udziału w oddziaływaniach resocjalizacyjnych przez sztukę - gra również w więziennym teatrze - odpowiada krótko: -  Sztuka robi mi porządek w głowie, a po zakończeniu odbywania kary chcę zostać stroicielem - deklaruje. Film zostanie pokazany na Festiwalu Kultur Świata Globaltica, który w dniach 25-29 lipca br. odbędzie się w Gdyni.

Tekst: mjr Małgorzata Sarnowska

Zdjęcia: Magdalena Lubeńczuk, kpt. Marek Stuba

 

Znajdź nas również na

Serwis Służby Więziennej