12 marca 1945 r. to data, o której powinni pamiętać Wejherowianie, to tego dnia wojska niemieckie wycofały się z Neustadt Westpreusen. Pierwsze chwile w wyzwalanym spod okupacji niemieckiej Wejherowie, obfitowały w dramatyczne wydarzenia, które historycznie związane są z wejherowskim aresztem.

12 marca w historii Wejherowa i wejherowskiego aresztu 

W latach 1939-1940 hitlerowcy rozstrzelali dziesiątki tysięcy ofiar. Jednym z największych miejsc bezpośredniej eksterminacji w Europie z okresu II wojny światowej jest Las Piaśnicki niedaleko Wejherowa, a ostatnim etapem selekcji przed zagładą w tym miejscu, było wejherowskie więzienie. 

12 marca 1945 roku  dla mieszkańców okupowanego Wejherowa, zakończyła się II wojna światowa. Pierwsze chwile w wyzwalanym mieście, obfitowały w dramatyczne wydarzenia, które historycznie związane są z wejherowskim aresztem.

Dramatyczne chwile na dziedzińcu więzienia 

10 marca 1945r. wieczorem, do miasta dotarły wyczerpane grupy więźniów "Marszu Śmierci". Więźniowie obozu Stutthof zostali ulokowani w wejherowskim więzieniu, który następnie uciekający przed frontem hitlerowcy, opuścili. Część więźniów uciekła, podczas gdy pozostała część, postanowiła poczekać i nabrać sił w murach wejherowskiego aresztu.  W nocy z 11 na 12 marca do więzienia, celem zdobycia jedzenia wdarło się kilku esesmanów zwabionych gotującą się strawą, przyrządzaną przez więźniów na dziedzińcu. Kiedy hitlerowcy zobaczyli za murami setki więźniów, wpadli w panikę i zaczęli strzelać, zabijając 18 mężczyzn i raniąc wiele osób. 

Miejsca upamiętniające historyczne wydarzenia. 

Zbiorowa mogiła rozstrzelanych w wejherowskim więzieniu więźniów obozu Stutthof znajduje się na " Wejherowskich Powązkach",  zlokalizowanych przy ulicy 3 Maja w Wejherowie. O wydarzeniach tamtego okresu, mieszkańcom Wejherowa przypomina także tablica wmurowana w budynek „starego sądu” przy ul. Sobieskiego 302.

Ocalić od zapomnienia

Mjr Grzegorz Woscholski - dyrektor jednostki, podjął działania zmierzające do odrestaurowania tablicy wmurowanej w były budynek sądu aby zachować w pamięci funkcjonariuszy i lokalnej społeczności ofiary II wojny światowej, mające bezpośredni związek z historią wejherowskiego aresztu.  

Dla Wejherowa to szczególna data. Zakończenie działań wojennych było radością dla mieszkańców Wejherowa i całej Polski, pomimo, iż do pełnego wyzwolenia i możliwości decydowania o własnym państwie, nasz naród musiał czekać do 1990 roku.

 

Tekst/ zdjęcia: mjr Urszula Olszewska 

Generuj pdf
Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej