"Współczesna muzyka włączająca - koncerty w więzieniach"

Widok sali podczas koncertu „Współczesna muzyka włączająca - koncerty w więzieniu”. Na pierwszym planie widoczne są kobiety w zielonych bluzach siedzące tyłem do aparatu i słuchające występu. W tle znajdują się dwie artystki - jedna gra na flecie poprzecznym, druga stoi przy pulpicie z nutami. Na ekranie za nimi wyświetlony jest napis związany z wydarzeniem. Zdjęcie pokazuje skupioną publiczność oraz kameralny charakter koncertu odbywającego się w przestrzeni aresztu.

W dniach 7-8 maja 2026 roku w Areszcie Śledczym w Warszawie-Grochowie odbyły się koncerty utworu "Crippled Symmetry" Mortona Feldmana w ramach projektu Fundacji Dom Kultury „Współczesna muzyka włączająca - koncerty w więzieniu”, który otrzymał dofinansowanie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w programie "Kultura Dostępna", ze środków pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

W wydarzeniu uczestniczyli: podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Maria Ejchart, Dyrektor Biura Dyrektora Generalnego Służby Więziennej płk Adam Sasin, Dyrektor Biura Penitencjarnego płk Krzysztof Karwowski, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Warszawie ppłk Iwona Ossowska wraz z Zastępcą ppłk Justyną Kudiuk, Zastępca Dyrektora Aresztu Śledczego w Warszawie-Białołęce mjr Dariusz Walas oraz Zastępca Dyrektora Aresztu Śledczego w Warszawie-Służewcu ppłk Ewa Antonik.

Projekt „Współczesna muzyka włączająca - koncerty w więzieniu” został objęty patronatem honorowym Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marty Cienkowskiej oraz Dyrektora Generalnego Służby Więziennej płk Renaty Niziołek. W ramach projektu w Areszcie Śledczym w Warszawie-Grochowie odbyło się 8 koncertów utworu "Crippled Symmetry" Mortona Feldmana dla około 200 skazanych - zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Koncerty wykonało trio w składzie: Ewa Liebchen (flety), Emilia Karolina Sitarz (instrumenty klawiszowe) oraz Magdalena Kordylasińska-Pękala (instrumenty perkusyjne). Każdy z koncertów poprzedzony był krótkim wprowadzeniem do twórczości Mortona Feldmana.

Osadzeni zostali także zaproszeni do twórczej aktywności, polegającej na tworzeniu partytur graficznych na podstawie słyszanej muzyki. Do ich stworzenia nie jest wymagane wykształcenie muzyczne, dzięki czemu każdy może stworzyć je intuicyjnie, opierając się na własnych emocjach, wyobraźni i interpretacji utworu. To okazja do poszukiwania sposobów wyrażania siebie, rozwijania kreatywności i eksperymentowania ze sztuką.

Kontakt z muzyką jest niezwykle ważnym elementem oddziaływań penitencjarnych. Rozwija uważność i wrażliwość. Uczy słuchania, koncentracji i interpretowania emocji, ale też pokazuje, że nie wszystko musi mieć jedną prostą odpowiedź. Potrafi uspokajać, pomagać w regulowaniu napięcia, porządkować myśli, rozwijać kreatywność. Szczególnie muzyka współczesna zachęca do otwartości na nowe doświadczenia i odbierania świata w mniej schematyczny sposób. Jest to jednocześnie repertuar, który wielu ze skazanych słyszało po raz pierwszy w życiu.

Publiczność bardzo pozytywnie odebrała koncerty i towarzyszące im działania artystyczne. Uczestnicy podkreślali, że było to doświadczenie nietypowe, skłaniające do refleksji i pozwalające spojrzeć na muzykę w zupełnie inny sposób. Duże zainteresowanie wzbudziła również możliwość zetknięcia się z partyturami graficznymi. W przestrzeni Aresztu muzyka i wspólne doświadczenie sztuki nabrały wyjątkowego charakteru, pokazując, że kontakt z kulturą i sztuką potrafi tworzyć przestrzeń dialogu i wrażliwości.

Więcej o tym wyjątkowym wydarzeniu można znaleźć można w materiałach medialnych poświęconych projektowi „Współczesna muzyka włączająca - koncerty w więzieniu”:

Telewizyjny Kurier Warszawski

Polskie Radio RDC

Warszawa Grupa Luka&Maro

Tekst i zdjęcia: mł. chor. Agata Piekalska