15 kwietnia na całym świecie obchodzony jest Światowy Dzień Trzeźwości. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) apeluje o zrezygnowanie w tym dniu ze spożywania alkoholu. Abstynencja więźniów jest wymuszona izolacją penitencjarną i nie gwarantuje definitywnego zerwania z nałogiem dlatego skazani, u których stwierdzono uzależnienie od alkoholu, poddawani są specjalistycznym oddziaływaniom terapeutycznym w warunkach izolacji penitencjarnej.

Podstępna choroba alkoholowa

Alkoholizm to jedna z najpoważniejszych i najpowszechniejszych chorób jaka nęka wszystkie narody, bez względu na stopień rozwoju państwa, bogactwa czy ustrój polityczny. Niesie za sobą negatywne skutki zarówno na poziomie indywidualnym, jak i społecznym, przyczyniając się do wzrostu przestępczości oraz rozwoju patologii społecznych. Według Światowej Organizacji Zdrowia, rocznie z powodu szkodliwego spożycia alkoholu umiera ok. 3,3 milionów ludzi na całym świecie. Jak wynika z innych statystyk, każda osoba na naszym globie powyżej 15 roku życia, spożywa średnio 6,2 litra czystego alkoholu rocznie, czyli 13,5 gramów dziennie. Większy odsetek osób pijących w nadmiarze, obserwuje się głównie w krajach wysoko rozwiniętych ekonomicznie.

Oddział terapeutyczny w białołęckiej jednostce

Abstynencja więźniów jest wymuszona izolacją penitencjarną i nie gwarantuje definitywnego zerwania z nałogiem. Dlatego skazani, u których stwierdzono uzależnienie od alkoholu, poddawani są specjalistycznym oddziaływaniom terapeutycznym w warunkach izolacji penitencjarnej. Trzeźwienie to bardzo złożony proces. W 2016 r. w Areszcie Śledczym w Warszawie- Białołęce powstał oddział terapeutyczny dla skazanych uzależnionych od alkoholu. Oddziaływania terapeutyczne wobec skazanych uzależnionych od alkoholu organizowane są w formie trzymiesięcznych stacjonarnych programów terapeutycznych, obejmujących podstawowy program psychoterapii uzależnienia, o poszerzonym spektrum celów, obejmujących także rehabilitację i resocjalizację uzależnionych skazanych. Wykorzystuje się w nich takie same metody, jak w pozawięziennych placówkach lecznictwa odwykowego. W uzasadnionych względami terapeutycznymi przypadkach czas pobytu skazanego w oddziale terapeutycznym dla skazanych uzależnionych może zostać przedłużony albo skrócony, jednak nie więcej niż o 1/3 czasu trwania programu. Do oddziału terapeutycznego dla osób uzależnionych, w pierwszej kolejności przyjmuje się:

Skazanych uzależnionych, wobec których sąd orzekł system terapeutyczny wykonania kary pozbawienia wolności lub umieszczenie w zakładzie karnym, w którym stosuje się szczególne środki lecznicze lub rehabilitacyjne;

Skazanych uzależnionych, którzy wymagają dokończenia rozpoczętej terapii, po przerwie w terapii.

Personel oddziału realizuje zgodny z jego specyfiką program terapeutyczny, który obejmuje szeroki zakres oddziaływań – zindywidualizowanych i dostosowanych do problemów osobistych osadzonych, cechujących ich deficytów oraz posiadanych zasobów. Oddziaływaniom terapeutycznym, opartym na wcześniejszej wnikliwej diagnozie obszarów problemowych osób osadzonych, towarzyszy wykorzystanie innych środków wychowawczych sprzyjających readaptacji społecznej, takich jak praca, czy nauczanie.Moty

Motywacja do zmiany

Często osadzeni, którzy trafiają do więzienia nie zdają sobie sprawy, że są osobami uzależnionymi a ich picie jest ryzykowne dla nich samych i powoduje duże straty wśród ich bliskich. Zatem początek pracy koncentruje się przede wszystkim na ujawnieniu faktu uzależnienia. Ten wstępny okres około dwóch tygodni jest czasem na pracę psychologa, którego zadaniem jest wskazanie osobie uzależnionej poprzez edukację o chorobie - pokazanie jej strat i zysków wynikających z picia, zrozumienie i przepracowanie oporu – zmotywowanie chorego do terapii. Kiedy osadzony znajduje się już w oddziale terapeutycznym rozpoczyna się praca. Terapia w więzieniu to na początku (zbudowanie motywacji), praca nad tożsamością, destrukcją, rozpoznawaniem głodu, psychologicznymi mechanizmami uzależnień, skutkami nałogowego przyjmowania środków psychoaktywnych na życie (zdrowie, rodzinę, wartości, pracę, przekonania), stres, kontrola i regulacja uczuć, radzenie sobie ze stratami, treningi umiejętności (asertywne odmawianie), komunikacja, myśli i przekonania. Im bliżej końca terapii, tym bardziej zespół terapeutyczny zajmuje się planowaniem i trzeźwością.

Oddział dysponuje wysoko wykwalifikowaną kadrą penitencjarną, którą stanowią: specjaliści terapii uzależnień, seksuolodzy kliniczni, psychologowie i wychowawcy z kierunkowym wykształceniem. Pojemność oddziału stanowi 48 osadzonych. 

Oddziaływania terapeutyczne za murem

Oprócz terapii, skazani, którzy ukończyli terapię lub nie są zdiagnozowani jako osoby uzależnione ale z wywiadu wynika, że ich picie jest szkodliwe, oferowane są im inne formy oddziaływań, których celem jest motywowanie do zmiany, są to.m.in.: różnego rodzaju programy readaptacji społecznej w zakresie profilaktyki uzależnień, zajęcia kulturalno – oświatowe poświęcone tematyce uzależnień, specjalnie przygotowane audycje i prezentacje multimedialne podnoszące tematykę strat i ryzyka związanego z nie kontrolowanym piciem lub braniem innych substancji psychoaktywnych. Areszt Śledczy w Warszaie - Białołęce wraz z  Wojewódzkim Ośrodkiem Ruchu Drogowego w Warszawie od wielu lat z powodzeniem prowadzi działalność edukacyjno - informacyjną skierowaną nie tylko do przyszłych i początkujących kierowców, ale również do piratów drogowych, którzy kolekcjonują punkty karne za łamanie przepisów drogowych. Istotnym elementem społecznej kampanii oraz realizowanych szkoleń jest świadectwo osób skazanych za jazdę pod wpływem alkoholu lub środków odurzających oraz tych, którzy w wyniku przestępstw popełnionych w ruchu drogowym w konsekwencji trafili do więzienia. Wypowiedź osoby skazanej za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu lub narkotyków oraz skazanej za spowodowanie wypadku ze skutkiem śmiertelnym, jest przestrogą dla osób naruszających przepisy ruchu drogowego.

Prowadzenie specjalistycznych oddziaływań terapeutycznych, jako jedno z podstawowych zadań realizowanych przez Służbę Więzienną jest zjawiskiem dynamicznym. Wymaga dopasowania i wypracowania stosowanych metod do zmieniających się warunków i ciągłego poszukiwania nowych rozwiązań. Realizowane w białołęckiej jednostce penitencjarnej oddziaływania resocjalizacyjne opierają się na ugruntowanych metodach, a jednocześnie są wyrazem poszukiwań ciągle nowych i skutecznych sposobów pracy z osobami zakwalifikowanymi do odbywania kary pozbawienia wolności w systemie terapeutycznym. Ostatecznym celem terapii, bez względu na jego specyfikę i stosowaną metodę, jest wzbudzenie w skazanym nadziei na lepsze życie oraz wskazanie alternatywnych sposobów widzenia zarówno samego siebie, jak i świata.

st. szer. Edyta Kulesza

Generuj pdf
Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej