W ramach współpracy z Centrum Usług Socjalnych i Wsparcia w Sosnowcu, a w szczególności z Ośrodkiem Interwencji Kryzysowej, Służba Więzienna z Aresztu Śledczego w Sosnowcu rozpoczęła realizację programu dla sprawców przemocy w rodzinie.

Program realizowany jest w ramach Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie i skierowany jest do 10-osobowej grupy skazanych mężczyzn recydywistów, odbywających karę pozbawienia wolności za przestępstwa popełnione przeciwko osobom najbliższym, głównie z art. 207§1 Kodeksu Karnego. Uczestnikami programu są zatem osoby, które w sposób fizyczny lub psychiczny znęcały się nad najbliższymi.
Program będzie realizowany do końca czerwca 2019 r.

Dlaczego w więzieniu

Realizacja programu w warunkach izolacji penitencjarnej to niejednokrotnie jedyna możliwość, by wśród sprawców przemocy domowej wzmocnić poczucie empatii oraz odpowiedzialności za własne czyny. Nie jest to jednak możliwe bez uprzedniego wzbudzenia w sprawcach przemocy potrzeby wglądu w samego siebie, by w krytyczny sposób mogli oni ocenić swoje motywacje, postawy i zachowania. Wśród nich zredukować do minimum należy przede wszystkim tendencje do przedmiotowego traktowania swoich ofiar (ze względu na skupienie się sprawców na własnych potrzebach), brak umiejętności kontroli własnych emocji i unikanie odpowiedzialności (poprzez jej rozmywanie lub przerzucanie, odwracanie ról czy relatywizację i usprawiedliwianie przemocowych zachowań czynnikami zewnętrznymi). Ponieważ przyczyny stosowania przemocy bardzo często mają utrwalony charakter i wynikają z przyswojenia negatywnych wzorców zachowań, a dodatkowo zazwyczaj skorelowane są one z problemem uzależnienia od środków psychoaktywnych, oddziaływania na sprawców przemocy należą do jednych z najtrudniejszych wyzwań dla kadry penitencjarnej. Wymuszona w warunkach izolacji abstynencja od alkoholu czy innych substancji odurzających jest jedną z ważniejszych zalet prowadzenia programów dla sprawców w trakcie odbywania przez nich kary.

Przemoc domowa jako problem społeczny

Przemoc domowa jako szczególny rodzaj przemocy jest jednym z poważniejszych problemów społecznych. Nie jest ona jednak czymś nowym dla współczesnego społeczeństwa. Do niedawna traktowano ją jednak jako zjawisko marginalne (choćby ze względu na niski poziom zgłaszania przypadków jej występowania), charakterystyczne wyłącznie dla rodzin ubogich i/lub patologicznych (głównie z problemem alkoholowym) lub wręcz ignorowano fakt jej istnienia (ze względu na przeświadczenie, że jest to wewnętrzna sprawa każdej rodziny, a przynajmniej temat tabu), dzięki czemu przyczyniono się do upowszechnienia akceptacji i legitymizacji przemocy względem członków rodziny. Dopiero przemiany w obyczajowości oraz rozwój idei praw człowieka, z prawem do nietykalności osobistej na czele spowodowały, że o przemocy domowej zaczęto mówić publicznie, ukazując ją jako złożony problem o ogromnej skali, cechujący się dynamiczną eskalacją oraz o szerokim spektrum konsekwencji dla rzeczywistości społecznej.

Najpierw ofiara, później kat

Na ogromną skalę zjawiska przemocy domowej wpływ ma wiele czynników: począwszy od determinantów związanych z szeroko pojętą rzeczywistością społeczną, w której jednostka funkcjonuje, po uwarunkowania o podłożu psychologicznym. Niejednokrotnie ofiary przemocy fizycznej lub/i psychicznej sami w późniejszym czasie stają się jej sprawcami. Dlatego też wszelkie programy profilaktyki przemocy w rodzinie zakładają pracę nie tylko z osobami, które dopuściły się nadużyć względem członków rodziny, ale także z ich ofiarami, dzięki czemu programy te pośrednio mają także charakter prewencyjny. Kadra penitencjarna Służby Więziennej świadoma jest tej zależności, dlatego też jej oddziaływania dotyczą i sprawców i ofiar przemocy domowej.

Dokąd udać się po pomoc?

Ośrodek Interwencji Kryzysowej w Sosnowcu działający w ramach Centrum Usług Socjalnych i Wsparcia swoją działalność prowadzi w zakresie udzielania pomocy osobom znajdującym się w sytuacji kryzysowej bez względu na wiek, płeć, wykształcenie czy sytuację materialną w celu odzyskania kontroli nad własnym życiem, zapobiegania przejściu reakcji kryzysowej w stan chronicznej niewydolności psychospołecznej poprzez zapewnianie tymczasowego, całodobowego schronienia osobom lub rodzinom znajdującym się w sytuacji kryzysowej oraz świadczenia pomocy psychologicznej, pedagogicznej, prawnej i socjalnej. Interwencją kryzysową obejmuje się osoby i rodziny nieodpłatnie, bez względu na posiadany dochód.
Ośrodek Interwencji Kryzysowej prowadzi działalność całodobową.

Tekst: por. G. Kantor

Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej