„Harcerz nr 1”
Od tego momentu w Polsce i za granicą odbyło się ponad 140 pokazów filmu m.in. dla środowisk harcerskich, polonijnych, szkół. W ramach zajęć kulturalno-oświatowych w Areszcie Śledczym w Radomiu osadzeni mieli okazję poznać historię harcerstwa polskiego i obejrzeć tytułowy film.
Film, wyreżyserowany przez Adama Turula i Marię Wilgus, jest opowieścią o charyzmatycznym wychowawcy, założycielu harcerstwa - Andrzeju Małkowskim i o jego wielkiej miłości - Oleńce Drahonowskiej. Jego akcja toczy się na początku XX wieku - w czasach walki o wolność Polski. Pełen ideałów Andrzej swoje wielkie serce i wrażliwość angażował w liczne inicjatywy społeczne. Pewnego dnia spóźni się na zajęcia tajnego kursu oficerów wojskowych we Lwowie. Za karę musiał przetłumaczyć książkę "Scouting for boys" Roberta Baden- Powella. Tak zaczęła się jego fascynacja ideą skautingu. Dzięki pasji i zaangażowaniu w krótkim czasie doprowadził do powstania wielkiego ruchu młodzieżowego w uciemiężonej przez zaborców Polsce. Skrzydeł w pracy dodawała mu miłość. Oleńka dzieliła z nim ideały i entuzjazm. Jego życie przerwała nagła śmierć, ale jego postać inspiruje kolejne pokolenia harcerek i harcerzy.
- Mimo, że harcerstwo istnieje od ponad 100 lat i w historii walki o wolność Polski odegrało olbrzymią rolę, do dziś nie powstał film o jego założycielu. Chcemy, aby harcerki i harcerze sięgnęli do swoich korzeni i mitu założycielskiego oraz ponownie odkryli swoją unikalną tożsamość – mówią twórcy filmu.
Film jest kontynuacją serii filmów harcerskich realizowanych przez Fundację Na Dobro Harcerstwa Górnośląskiego (www.fhg.net.pl ). Pierwszy film z tej serii to „Służba całym życiem. Rzecz o Eugeniuszu Wróblu” – film o instruktorze harcerskim, pasjonacie żeglarstwa i lotnictwa, który jako wiceminister infrastruktury „otworzył niebo nad Polską” (zwiastun: https://www.youtube.com/watch?v=FMpC4BmtmB4 ). Obecnie trwają prace nad filmem: „Harcerka nr 1. Rzecz o Oldze Małkowskiej” (twórcy zachęcają m.in. do przekazywania na ten cel, na rzecz Fundacji 1,5% podatku - KRS: 0000146013).
Premiera filmu miała miejsce w Katowicach, w Muzeum Śląskim, 11 stycznia 2023 roku. Wieść o nim rozeszła się szybko wśród harcerzy w Polsce i na świecie. Obecnie zarejestrowano już ponad 140 pokazów w Polsce, USA, Wielkiej Brytanii, Kanadzie, Austrii, Argentynie i w Ukrainie. W ramach współpracy z Inicjatywą Twórczą Sfery Kultury, (wspierającą dystrybucję i promocję filmu, w ramach projektu „Kultura wszędzie dostępna”), zyskuje też nową widownię m.in. w bibliotekach, parafiach, instytucjach kultury, klubach i kołach studenckich czy w instytucjach penitencjarnych.
W marcu film miał swoją premierę telewizyjną w TVP Kraków. Rozpoczyna też swoje „życie festiwalowe” i twórcy liczą, że zostanie zauważony przez konkursowe jury i publiczność. Ze względu na emigracyjne losy bohatera będzie aktywnie promowany wśród Polonii różnych krajów.
Autorzy filmu „Harcerz nr 1. Rzecz o Andrzeju Małkowskim” oparli się na kompozycjach zawierających motywy muzyczne lub linię melodyczną utworów autorstwa Olgi Małkowskiej i utworach historycznych na bazie pieśni harcerskich powstałych za życia Andrzeja Małkowskiego (początek XX wieku) takich jak: „Podnóża moich gór”, „Świetlany Krzyż”, „Wszystko, co nasze”, „Idzie noc”, „I tak sobie śwista” a także utworów z motywami pieśni legionowych i patriotycznych z tego okresu (początek XX wieku).
Motywem przewodnim jest piosenka „Świetlany krzyż”, którą śpiewa się w doniosłym momencie składania Przyrzeczenia Harcerskiego.
Muzykę dla filmu zinterpretowała i nagrała Lidia Krajewska (z Katowic). Można też usłyszeć w filmie pieśń „Świetlany Krzyż” w wykonaniu Harcerskiego Zespołu Artystycznego Słoneczni im. hm. Edwarda Sośnierza Śląskiej Chorągwi ZHP im. Harcerzy Września 1939 roku.
Tekst: por Aneta Baran
Zdjęcia: ppor. Marcin Obremski









