Współcześnie każda osoba pozbawiona wolności lub tymczasowo aresztowana, przebywająca w polskich jednostkach penitencjarnych ma zagwarantowane prawo do opieki lekarskiej i farmaceutycznej.

Europejski Komitet do Spraw Zapobiegania Torturom oraz Nieludzkiemu lub Poniżającemu Traktowaniu albo Karaniu definiuje:

Opieka zdrowotna w zakładzie karnym powinna obejmować opiekę lekarską i pielęgniarską, jak również właściwą dietę, fizjoterapię, rehabilitację lub wszelkie inne niezbędne zabiegi, przeprowadzane w warunkach porównywalnych z tymi, z jakich korzystają pacjenci na wolności. Implikuje to zapewnienie personelu medycznego, pielęgniarskiego technicznego, jak również pomieszczeń, instalacji i sprzętu. Należy także zadbać o właściwe zaopatrzenie zaplecza aptekarskiego oraz rozprowadzanie lekarstw. Ponadto przygotowywanie lekarstw powinno być zawsze powierzone wykwalifikowanemu personelowi.

Kompleks poznańskiego więzienia przy Mühlenstrasse (obecna ulica Młyńska) powstał w drugiej połowie XIX wieku w wolnostojących blokhauzach, charakteryzujących się elewacjami z symetryczną siatką małych otworów okiennych zwieńczonych łukiem. Podczas przechadzek po mieście Marceli Motty wspominał

(...) naprzeciw niej [stajni artyleryjskiej] zaś tworzył róg jednopiętrowy, teraz już zniesiony dworek z ogrodem z tyłu, tam gdzie obecnie część sądowego budynku i zakłady więzienne.

Już w latach 30 XX wieku poznańskie więzienie nie spełniało europejskich standardów, które zalecały budowę zakładów penitencjarnych na planie gwiazdy lub krzyża. W 1931 roku powstał poznański oddział Towarzystwa Opieki nad Więźniami Patronat wspierający więźniów i uwolnionych z więzień "odzieżą, pożywieniem i środkami lekarskimi". Organizował również odczyty dla osadzonych, dotyczące higieny i zdrowia np. "O chorobach płciowych", wygłoszony w 1931 roku przez dra Raczyńskiego. Prowadził również akcję uświadamiającą wśród więźniów w kooperacji z poradnią przeciwalkoholową. Ze względu na duże przeludnienie, strukturę więzienia nieustannie modyfikowano poprzez rozbudowywanie istniejącej substancji oraz wznoszenie nowych obiektów władze więzienia przy Młyńskiej ogłosiły, że cele pękają w szwach i nie ma już możliwości zakwaterowania kolejnych lokatorów. Po zakończeniu II wojny światowej na terenie jednostki powstał dwukondygnacyjny pawilon przeznaczony na szpital z małą apteką. W latach 1974-1977 podjęto decyzję o wyburzeniu części starego złożenia architektonicznego Aresztu Śledczego i zabudowaniu narożnika działki budynkiem administracyjnym zawierającym również nowoczesny kompleks szpitalny z apteką. Projekt modernistycznej bryły wykonał zespół T. Grzegorczyk, W. Całka, W. Płończak i W. Nowak w pracowni poznańskiego Miastoprojektu. Obiekt charakteryzuje się zwartą kubiczną formą spiętą ryzalitowym narożnikiem z wykuszem oraz tarasowymi uskokami wzdłuż ul. Solnej. Regularny rytm powtarzających się kwadratowych otworów okiennych zabezpieczonych kratami, nadaje budynkowi styl monumentalnej stabilności.

APTEKA SZPITALNA

Pierwsza wzmianka o lokalizacji apteki w piwnicach blokhauzu Aresztu Śledczego dotyczy okresu po zakończeniu II wojny światowej. Kierownikiem apteki była mgr farm. Gmurzyńska i mgr farm. Alicja Masiakowska, która później została powołana na samodzielne stanowisko w dziale kontroli. Po wybudowaniu w latach pięćdziesiątych XX wieku oddzielnego pawilonu szpitalnego, przeniesiono aptekę na drugie piętro nowego budynku . Izba recepturowa z regałem spełniającym funkcje materialni oraz pokój kierownika rozlokowane były na 30m2. Magazyny przynależne aptece znajdowały się w piwnicach. W recepturze wykonywano duże ilości różnorodnych maści, proszków, syropów i zawiesin według obowiązującej farmakopei. Strefa apteki od pozostałych pomieszczeń szpitalnych oddzielona była kratą. Kierownikiem apteki była mgr farm. Janina Fabisiak i pracowała razem z tech. Janiną Janczurą. W 1977 roku po oddaniu do użytku narożnikowego budynku administracyjnego przeniesiono tam również kompleks szpitalny z apteką. Na kierownika apteki powołano mjr Służby Więziennej, mgr farm. Halinę Szymoniak, która dyplom na Wydziale Farmacji Akademii Medycznej otrzymała w 1972 roku. Następnie pracowała w aptece przy ul. 23 lutego, której kierownikiem był zasłużony dla farmacji poznańskiej mgr farm. Ryszard Klimek. Następnie podjęła pracę w aptece pod „Białym Orłem”, aby po kilku latach powrócić do apteki Klimka. W 1980 roku podjęła pracę w Służbie Więziennej Okręgowego Zarządu Zakładów Karnych przy ul. Młyńskiej 1, gdzie powierzono jej obowiązki młodszego asystenta (farmaceuty) ambulatorium Aresztu Śledczego wraz z izbą chorych. W dniu 1 kwietnia 1983 roku Halina Szymoniak została powołana na stanowisko kierownika apteki szpitala Aresztu Śledczego w Poznaniu. Do zakresu czynności kierownika apteki należało zaopatrywanie szpitala, izby chorych i ambulatorium w sprzęt medyczny, środki farmaceutyczne, artykuły sanitarne i inne artykuły związane z zaopatrzeniem medycznym. Zgodnie z przyjętą procedurą, kierownik prowadziła szczegółową ewidencje stanów magazynowych oraz przeprowadzała 2 kontrole rocznie w szpitalnej izbie chorych i ambulatorium. W dniu wprowadzenia stanu wojennego, 13 grudnia 1981 roku, załoga apteki otrzymała karty mobilizacyjne i rozkazem naczelnika Aresztu Śledczego pełniła dyżur ciągły. W 1993 roku pracę w aptece podjęła mgr farm Renata Walerych i pracowała na stanowisku zastępcy kierownika do 2008 roku. Obecnie jest kierownikiem apteki szpitalnej Kliniki Ortopedycznej w Poznaniu. 30 kwietnia 2002 roku mjr Służby Więziennej, mgr farm. Hanna Szymoniak, została zwolniona ze Służby Więziennej z powodu pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby w związku z nabyciem prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej.

Obecnie apteka stanowi integralną część szpitala Aresztu Śledczego i wpisana w jego statut podlega Ministerstwu Sprawiedliwości. Ustalona pojemność Aresztu Śledczego to 670 miejsc a szpitala 90 łóżek. W szpitalu funkcjonuje Oddział Psychiatrii Sądowej o maksymalnym zabezpieczeniu, Oddział Dermatologiczny oraz Oddział Chorób Wewnętrznych. Kierownikiem apteki szpitalnej jest mjr Służby Więziennej, mgr farm. Justyna Wiśniewska. Dyplom na Wydziale Farmacji Akademii Medycznej uzyskała w 1996 roku. Przez pół roku pracowała w aptece Puls przy ul. Serbskiej, następnie w 1997 roku podjęła pracę w Okręgowej Aptece Szpitala i Ambulatorium z Izbą Chorych Aresztu Śledczego. Według obowiązujących procedur kierownik apteki samodzielnie wykonuje przetargi i na ich podstawie aprowizuje ambulatoria w zakładach karnych i aresztach śledczych na terenie Wielkopolski i województwa Lubuskiego. Leki oraz wyroby medyczne pakowane są w aptece szpitalnej według specyfikacji do zaplombowanych, hermetycznych pojemników następnie rozwożone są do miejsc przeznaczenia przez specjalne służby. Leki narkotyczne i psychotropowe przewożone są w oddzielnych konwojach. Pomieszczenia apteki szpitalnej charakteryzują się doskonałym rozwiązaniem technologicznym wnętrz. Prawidłowo zlokalizowana komora przyjęć pozwala na szybkie rozlokowanie leków i wyrobów medycznych w magazynach. W aptece zachowały się stare utensylia apteczne pieczołowicie wyeksponowane na zabytkowym regale. Na Oddziale Dermatologicznym szpitala Aresztu Śledczego prowadzona jest hospitalizacja osób pozbawionych wolności lub tymczasowo aresztowanych z terenu całej Polski. W związku z tym apteka wykonuje w recepturze ok. 450 kg maści w skali roku według indywidualnych dyspozycji lekarskich. Na podstawie zlecenie dermatologa w ramach kontynuacji leczenia apteka przygotowuje indywidualne dawki leków, podawane pensjonariuszowi zakładu karnego w miejscu osadzenia. Od 2015 roku apteka bierze udział w Programie Metadonowym, który każdej osobie uzależnionej od substancji opioidowych, osadzonej w zakładzie penitencjarnym zapewnia wybór leczenia abstynencyjnego lub substytucyjnego. W ramach leczenia substytucyjnego apteka przygotowuje w recepturze własnej indywidualne dawki Metadonu. Drugim programem w którym uczestniczy apteka szpitalna Aresztu Śledczego w Poznaniu jest Krajowy Program Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS, w ramach którego dystrybuuje leki dla chorych Aresztu Śledczego oraz 10 jednostek penitencjarnych z Wielkopolski i Lubuskiego. Zgodnie z zakresem obowiązków służbowych kierownik apteki prowadzi co dwa lata inspekcje w podległych mu ambulatoriach. Kontrole obejmują zakres poprawnego przechowywania środków farmaceutycznych, terminów ważności oraz prawidłowego prowadzenia ewidencji materiałowej. Raz w roku kierownik apteki prowadzi szkolenia dla lekarzy i pielęgniarek szpitala Aresztu Śledczego w zakresie prawa farmaceutycznego i zmian w nim zachodzących.

tekst na podstawie: H. Cytryńska, Apteki klasztorne i szpitalne Poznania, Wielkopolska Izba Aptekarska, fot. mjr Jan Kurowski

 

 

 

 

 

Generuj pdf
Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej