Ochrona społeczeństwa
Humanitarne i praworządne traktowanie osób pozbawionych wolności
Resocjalizacja skazanych

Arteterapia w gdańskim areszcie

Proces resocjalizacji osób pozbawionych wolności jest złożony i bardzo indywidualny. Izolacja od środowiska rodzinnego, stygmatyzacja społeczna, a niekiedy wcześniejsze doświadczenia przemocy czy marginalizacji sprawiają, że tradycyjne metody oddziaływań penitencjarnych bywają niewystarczające. Dlatego w nowoczesnej resocjalizacji coraz większe znaczenie zyskują działania o charakterze arteterapeutycznym.

W Areszcie Śledczym w Gdańsku wychowawcy i psychologowie we współpracy ze specjalistami zrealizowali programy readaptacyjne z zakresu teatroterapii i warsztatów fotograficznych. To formy pracy, które nie tylko rozwijają umiejętności twórcze, lecz przede wszystkim wspierają proces odbudowy tożsamości, poczucia własnej wartości i zdolności do życia w społeczeństwie.

Zwieńczeniem realizowanych programów readaptacji jest spektakl teatralny pt. „Drezyną, drezyną wyjadę z lasu” i wystawa fotograficzna pt. „Fotografia to inne patrzenie na świat”. 

Teatr jako narzędzie resocjalizacji

Program teatralny opiera się na założeniu, że twórcza ekspresja i aktywny udział w procesie artystycznym mogą stanowić skuteczną formę oddziaływania resocjalizacyjnego. Wspólna praca nad spektaklem, realizowana we współpracy skazanych kobiet z artetearpeutkami, pod czujnym okiem reżysera - dr Marzeny Wojciechowskiej-Orszulak, sprzyja kształtowaniu postaw prospołecznych, rozwijaniu kompetencji interpersonalnych oraz budowaniu poczucia sprawczości i odpowiedzialności.

Fotografia – obraz jako narzędzie refleksji i zmiany

Warsztaty fotograficzne to kolejne narzędzie wspierające proces resocjalizacji. Dzięki pracy z aparatem skazane kobiety uczą się uważności na otoczenie, dostrzegania detali i nowej perspektywy patrzenia na świat. Dzięki takim warsztatom skazane kobiety za pomocą zdjęć opowiadają własną historię. Uczestniczki w swoich fotografiach mogą ukazać emocje i doświadczenia, których nie potrafią wyrazić słowami a rozwijanie kreatywności i umiejętności technicznych, mogą mieć wymiar praktyczny w dalszej reintegracji społeczno-zawodowej.

Jak mówią same uczestniczki:

"Udział w takich warsztatach uczy cierpliwości i konsekwencji w dążeniu do celu".

Współpraca ze specjalistami

Program readaptacji społecznej „Warsztaty artystyczne – Teatr w areszcie” zrealizowany został we współpracy z dr Marzeną Wojciechowską-Orszulak, specjalistką w dziedzinie wiedzy o teatrze, reżyserem teatru alternatywnego, teatroterapeutką i absolwentką międzynarodowych kursów z zakresu dramaterapii. 

Oprócz dr maŻki Wojciechowskiej (bo tak w branży teatralnej nazywana jest Pani reżyser) w warsztatach teatralnych pomagały: Marzena Gajlewicz – scenografia, Karolina Jatczak – arteterapeutka, Karolina Sowińska – arteterapeutka, Jagoda Łukomska – arteterapeutka, oraz Emilia Gołos – arteterapeutka i kompozytorka, oświetlenie i kostiumy - Teatr Komedii Valldal.

Program readaptacji społecznej „Warsztaty fotograficzne – Fotografia to inne patrzenie na świat” zrealizowany został we współpracy z fotografem Iwoną Wojdowską (www.wojdowska.pl)

Zaproszeni goście

Efekty tych zajęć oprócz osadzonych w gdańskim areszcie kobiet mogli obejrzeć zaproszeni goście: SSO Magdalena Kierszka, Przewodnicząca VI Wydziału Penitencjarnego i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych, Beata Puzdrowska, Kurator Okręgowy w Sądzie Okręgowym w Gdańsku, dr Agnieszka Paczkowska, Prezes Fundacji Hospicyjnej, oraz ppłk. SW w stanie spoczynku Robert Witkowski.

Jak powiedział na zakończenie mjr Piotr Trzciński, Dyrektor Aresztu Śledczego w Gdańsku:

"Spektakl w nas wszystkich wzbudzał bardzo pozytywne emocje, wzruszał i dawał nadzieję. Jeszcze raz bardzo dziękuję za Wasze zaangażowanie. Brawo".

Działania tego typu nie są jedynie aktywnością kulturalną – stanowią celową i zaplanowaną interwencję, ukierunkowaną na ograniczanie czynników ryzyka powrotu do przestępstwa oraz na wzmacnianie zasobów potrzebnych do skutecznej reintegracji społecznej. Cieszymy się, że możemy pochwalić się takimi efektami i przyłączamy się do podziękowań dla wszystkich zaangażowanych w realizację tych programów.

Tekst/ zdjęcia: mjr Marek Stuba