Program „Praca dla Więźniów” został zainicjowanym w 2016 roku przez Ministerstwo Sprawiedliwości oraz realizowany jest przez Służbę Więzienną. W głównej mierze polega on na szeroko rozumianej readaptacji społecznej osób przebywających w zakładach karnych i aresztach śledczych, a w szczególności ich aktywizacji zawodowej. W ramach programu niemal 80% osadzonych z Oddziału Zewnętrznego przy Areszcie Śledczym w Bydgoszczy znalazło zatrudnienie.

Podstawę funkcjonowania programu stanowią przepisy następujących aktów prawnych:
•    ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zatrudnianiu osób pozbawionych wolności
(Dz. U. z 2014 r. poz. 1116, z późn. zm.),
•    ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. 1997 Nr 90 poz. 557, z późn. zm.),
•    rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 maja 2017 r. w sprawie Funduszu Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1069), a wcześniej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 stycznia 2012 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 53).
Przedmiotowy program składa się zasadniczo z trzech głównych filarów, które determinują realizowane w jego ramach działania w takich obszarach jak :
•    Budowa w zakładach karnych hal produkcyjnych.
•    Rozszerzenie zakresu możliwości nieodpłatnej pracy więźniów na rzecz samorządów.
•    Ulgi dla przedsiębiorców zatrudniających więźniów.

    Powyższy program należy rozpatrywać dwutorowo. Po pierwsze pod kątem korzyści dla przedsiębiorców wynikające z realizacji Programu, do których należą:

- osobie pozbawionej wolności zatrudnionej w pełnym wymiarze godzin przysługuje wynagrodzenie zapewniające osiągnięcie, co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, przy czym wynagrodzenie naliczane jest proporcjonalnie do faktycznie przepracowanych godzin,
- brak jest potrzeby zawierania indywidualnych umów o zatrudnieniu osób pozbawionych wolności (zatrudniony skazany nie staje się pracownikiem zatrudniającego w rozumieniu prawa pracy),
- pracodawca zwolniony jest z obowiązku stosowania przepisów prawa pracy (z wyjątkiem przepisów dotyczących czasu pracy oraz BHP),
- pracodawca jest zwolniony z obowiązku odprowadzania składki zdrowotnej za zatrudnienie osoby pozbawionej wolności,
- korzystanie z darmowej ochrony obiektów produkcyjnych zlokalizowanych na terenach ścisłych jednostek organizacyjnych Służby Więziennej,
- zatrudniający ma prawo wnioskowania o zmianę miejsca i rodzaju pracy lub o wycofanie osoby pozbawionej wolności z zatrudnienia bez zachowania formy i terminów przewidzianych w prawie pracy,
- osoby pozbawione wolności nie są objęte obowiązkowym ubezpieczeniem chorobowym,
- możliwość uzyskania dofinansowania działań prowadzących do tworzenia nowych miejsc pracy dla skazanych oraz ochronę istniejących ze środków Fundusz Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy.

Po drugie w zakresie korzyści dla samych skazanych zatrudnionych w ramach programu ,tj.: 
- możliwość podjęcia pracy daje szansę bezpłatnego przyuczenia do zawodu i przyuczenia do późniejszej aktywizacji zawodowej w warunkach wolnościowych,
- zatrudnienie daje możliwość pozyskania środków finansowych przez osadzonych na własne potrzeby w sposób akceptowany społecznie, co może pozwolić na finansowe wspieranie rodziny przez przekazywanie jej zarobionej kwoty oraz może stanowić źródło pokrycia kar pieniężnych, np: alimentów lub grzywien.
- wykonywanie konkretnych czynności uczy systematyczności i wywiązywania się z przydzielonych obowiązków, kształtuje poczucie odpowiedzialności za wykonaną pracę i jest treningiem do samodzielnego życia na wolności oraz przygotowaniem do powrotu do społeczeństwa.
- zatrudnienie w więzieniu stwarza możliwość zagospodarowania czasu wolnego, przeciwdziała rozwojowi podkultury więziennej, przemocy w stosunku do innych osadzonych czy samookaleczeniom.
- kształtowanie poczucia przydatności, pożyteczności, nabycia umiejętności współpracy w zespole, pojawienia się poczucia sensu życia, sensowności podejmowanego wysiłku, poczucia bycia docenianym przez innych.
- powstawanie nowych miejsc pracy stworzą nową sytuację, znoszącą poczucie bezcelowości pobytu w zakładzie karnym oraz pozwala zachować sprawność zawodową, siły fizyczne i umysłowe.


    W ramach prezentowanego programu zatrudnieni są również osadzeni z Oddziału Zewnętrznego Aresztu Śledczego w Bydgoszczy. Z całej populacji osadzonych zdolnych wykonywać pracę obecnie zatrudnionych jest niemal 80%. Zainteresowanie kontrahentów zatrudnieniem osadzonych  przewyższa znacznie populację skazanych zdolnych do pracy. Jest to efektem działania omawianego programu. 
    Dzięki niemu grupa skazany zatrudniona jest w firmie Drozapol-Profil S.A. Pracodawca na początku współpracy zatrudniał jedynie 2 skazanych i z rezerwą podchodził do ewentualnego kontynuowania współpracy. W chwili obecnej zatrudnienie wzrosło do 9 osadzonych i kontrahent zgłasza dalsze zapotrzebowanie w tym zakresie. 
    Same rozwiązania systemowe w opinii kontrahenta "dają więcej możliwości i zachęcają do podjęcia współpracy z jednostkami penitencjarnymi". Również inni kontrahenci bardzo pozytywnie oceniają wdrożony program, aktywnie uczestnicząc w jego realizacji w ramach współpracy ze Służbą Więzienną.

 

 

tekst. kpt. R.Grabski / foto kpt. M. Ciepluch
 

Generuj pdf
Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej