We wrześniu na terenie Aresztu Śledczego w  Bydgoszczy odbyło się trzydniowe szkolenie z zakresu „Różnic kulturowych” przeprowadzone przez specjalistkę Centralnego Ośrodka Szkolenia Straży Granicznej w Koszalinie. W szkoleniu uczestniczyło łącznie 300 funkcjonariuszy z  jednostek penitencjarnych okręgu bydgoskiego.

Modernizacja i szkolenie

W ramach Programu Modernizacji Służby Więziennej w latach 2017-2020 nasza formacja podjęła szereg działań zmierzających do unowocześnienia jej struktur. Jednym z elementów tej modernizacji jest przygotowanie funkcjonariuszy Służby Więziennej na nowe wyzwania i projekty poprzez podnoszenie kwalifikacji zawodowych oraz uczestnictwo w szkoleniach. Dlatego też, wychodząc naprzeciw rosnącej liczbie cudzoziemców, którzy trafiają do naszych jednostek penitencjarnych podjęliśmy kolejny już raz współpracę ze Strażą Graniczną, która na co dzień pracuje z obcokrajowcami. Lepsze zrozumienie różnic kulturowych, zwyczajów lub religii ułatwi w przyszłości pracę z osadzonymi cudzoziemcami. Zrozumienie mentalności oraz tradycji obywateli takich państw jak Pakistan, Indie, czy Iran przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa w jednostkach penitencjarnych.

Różnice kulturowe

Zbiór cech charakterystycznych dla przedstawicieli danego narodu determinuje ich zachowanie i sposób funkcjonowania. W przypadku izolacji więziennej cudzoziemcy odbywający karę w polskich więzieniach nie są izolowani z uwagi na ich odmienność kulturową, czy też religijną. Wraz z innymi osadzonymi, niekoniecznie cudzoziemcami, przebywają w celach mieszkalnych oraz uczestniczą w zajęciach resocjalizacyjnych i terapeutycznych. Także podczas kontaktów z personelem więzienia te różnice kulturowe są istotne. Dla wielu przedstawicieli odmiennych kultur niektóre gesty, słowa lub czynności mogą mieć odmienne znaczenie od tego, do którego jesteśmy przyzwyczajeni. Niejednokrotnie nieznajomość tych różnic kulturowych może wywoływać niepotrzebne konflikty lub prowadzić do zdarzeń nadzwyczajnych. Znajomość tych różnic, świadomość ich istnienia może uchronić nas od niepotrzebnych sytuacji kryzysowych.

Komunikacja, a różnice kulturowe

Na styku kultur błędna komunikacja może stać się przyczynkiem do konfliktu. Zarówno ta werbalna jak i ta niewerbalna. W przypadku komunikacji werbalnej np. w kulturze wschodu bardzo ważny jest szacunek dla rozmówcy, dlatego też pomiędzy wypowiedziami robi się długie przerwy dając czas na przemyślenie wypowiedzianych słów przez rozmówcę. Pominiecie tego może być oznaką pogardy, często może być odebrane jako próba obrazy rozmówcy. Na drugim końcu mamy kulturę włoską, czy hiszpańską, gdzie komunikacja werbalna jest szybka i ekspresyjna. Z kolei w kulturze środkowoeuropejskiej wymiana zdań jest płynna, wypowiedzi nie nachodzą na siebie, ale i nie ma zbyt długich przerw między wypowiedziami. 

Słowa „tak” i "nie" nie zawsze muszą oznaczać to samo

W komunikacji niewerbalnej gesty nie zawsze oznaczają to samo, oczywiste dla nas potakiwanie głową na „tak" lub „nie” dla obywatela Bułgarii ma dokładnie odwrotne znaczenie. Czym innym będzie dla nas pokazanie otwartej dłoni w kierunku rozmówcy, co oznacza „stop, stój lub nie podchodź, zatrzymaj się - dla obywatela Grecji będzie to obraźliwy gest powodujący jego natychmiastową reakcje.

Biblia, Koran i inne przedmioty kultu religijnego

Podczas pobytu w izolacji więziennej osoby pozbawione wolności często posiadają przy sobie przedmioty kultu religijnego, które są dla nich bardzo ważne. Nie jest zatem wskazane, aby Biblia czy Koran podczas np. kontroli celi mieszkalnej lub kontroli osobistej samego osadzonego były odkładane na podłogę lub inne miejsce. Gdy będziemy mieli do czynienia z przedstawicielem szyickich muzułmanów będzie on miał przy sobie sprasowaną glinę w formie medalu. Warto zatem wiedzieć, ze jest to glina ze świętegom miasta Karbali, które dla nich ma znaczenie religijne na równi z symbolami innych wyznań. Te i wiele innych aspektów szeroko omówiono podczas szkolenia.

Nowoczesność i profesjonalizm kluczem do bezpieczeństwa

Właściwe postępowanie z osadzonymi cudzoziemcami z uwzględnieniem ich kultury, wiary oraz tradycji pozwoli skuteczniej dbać o porządek i bezpieczeństwo w jednostkach penitencjarnych. Zrozumienie tych różnic pozwoli również na prowadzenie procesu resocjalizacji cudzoziemców, dlatego też Służba Więzienna przygotowuje się na nowe zadania oraz wyzwania poprzez szkolenia, opracowywanie nowych procedur oraz ćwiczenia praktyczne. Wszystko po to, aby więzienia były bezpieczne zarówno dla osób w nich izolowanych, jak również dla funkcjonariuszy pełniących na co dzień służbę.

Tekst / zdjęcia: kpt. Rafał Grabski

Generuj pdf
Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej