Ochrona społeczeństwa
Humanitarne i praworządne traktowanie osób pozbawionych wolności
Resocjalizacja skazanych

Minuta ciszy

W styczniu 1945 r. przez Górny Śląsk prowadziły główne trasy pieszej ewakuacji więźniów z obozu Auschwitz - tak zwanego „marszu śmierci”. Wiodły one przez Oświęcim – Pszczynę – Wodzisław Śląski oraz Oświęcim – Tychy – Gliwice. Piesze kolumny ewakuacyjne konwojowane były przez silnie uzbrojonych esesmanów. W Wodzisławiu i Gliwicach przeformowywano kolumny piesze w transporty kolejowe. Trasami tymi przemieszczonych zostało kilkadziesiąt tysięcy osób, z których znaczna część nie przeżyła. Więźniowie umierali z wycieńczenia i zimna, ginęli rozstrzelani przez konwojujących, a ich zwłoki grzebano na trasie przemarszu.

W wielu miejscach Górnego Śląska pozostały zbiorowe mogiły.  W jednej z nich, znajdującej się na gliwickim cmentarzu żydowskim, spoczywa 75 więźniów różnych narodowości zamordowanych na terenie Gliwic przez konwojentów SS w dniach 20 - 23 stycznia 1945 roku. W związku z przypadającą rocznicą tragicznych wydarzeń, przewodniczący Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Katowicach Włodzimierz Kac wraz ze zgromadzonymi, uczcił pamięć ofiar. Delegacja funkcjonariuszy Aresztu Śledczego w Gliwicach, z Zastępcą Dyrektora mjr Piotrem Kubasem na czele, złożyła pod mogiłą ofiar wiązankę kwiatów.

Lekcja historii

Dzięki uprzejmości Muzeum w Gliwicach – Domu Pamięci Żydów Górnośląskich, delegacja funkcjonariuszy miała również okazję obejrzeć wystawę „Żydzi na Górnym Śląsku”. Ekspozycja ukazuje historię, znaczenie i wkład społeczności żydowskiej w rozwój Górnego Śląska – od czasów osadnictwa pod koniec średniowiecza poprzez największy jej rozwój w wieku XIX po wiek XX, czasy Holokaustu i okres powojenny. Zobrazowane zostało życie społeczne i religijne Żydów, a także uczestnictwo w działalności gospodarczej, szczególnie w XIX w., kiedy ich wkład był najbardziej istotny. Wystawę honorowym patronatem objęła Małżonka Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Agata Kornhauser-Duda.

W ramach realizowanego na terenie Aresztu Śledczego w Gliwicach programu resocjalizacyjnego „Historia zamknięta w kamieniach”, wystawę obejrzeli również gliwiccy skazani.  Na mocy porozumienia zawartego z Gminą Wyznaniową Żydowską w Katowicach, więźniowie od wielu lat pomagają również w pracach porządkowych na terenie cmentarza.

Tekst: st. szer. Natalia Szarapow
Źródło danych:
http://www.auschwitz.org/
https://dom.muzeum.gliwice.pl/ - wystawa „Żydzi na Górnym Śląsku”.
Zdjęcia: st.szer. Natalia Szarapow, ppor. Jarosław Jagodziński