Pamięć o zmarłych

Pamięć o zmarłych - Służba Więzienna
W dniu 28.10.2016 r., w ramach przygotowań do obchodów uroczystości Wszystkich Świętych, sześciu skazanych z Oddziału Zewnętrzengo w Kikitach sprzątało cmentarz wojenny położony na północ od wsi Zerbuń. Sprzątanie cmentarza wojennego w Zerbuniu było wspólną inicjatywą Nadleśnictwa Wipsowo i Oddziału Zewnętrznego w Kikitach.

 

Cmentarz podzielony jest na dwie części. Pierwszą, gdzie pochowani są żołnierze armii niemieckiej i drugą, na której pochowani są żołnierze armii rosyjskiej. Cmentarz żołnierzy armii niemieckiej założony jest na planie prostokąta, otoczony wysokim, kamiennym murem. Wejście od strony południowej poprzez bramę. Układ mogił w dziewięciu rzędach po trzy mogiły w każdym rzędzie. Mogiły obramione kamiennymi krawężnikami, na każdej drewniane, dębowe krzyże, oznaczające groby żołnierzy (przeciętnie po dwa). W centralnej części, przy piątym rzędzie mogił na kamiennym cokole — wysoki, dębowy krzyż. Na cokole kamienna tablica z wykutym napisem:

"191 DEUTSCHE SOLDATEN • FIELEN IM GEFECHT BEI • SAUERBAUM 26 AUGUST 1914 • FÜR DAS VATERLAND".

Cmentarz wzdłuż muru po stronie wewnętrznej obsadzony był brzozami, wzdłuż każdego rzędu mogił pierwotnie szpaler świerkowy. Od strony północnej do cmentarza niemieckiego przylega cmentarz żołnierzy armii rosyjskiej. Założony na planie półkola. Otoczony niskim kamienno-ziemnym murkiem, w części środkowej co najmniej dwie zbiorowe mogiły.

Pochowanych jest tu 191 żołnierzy armii niemieckiej i 154 żołnierzy armii rosyjskiej, poległych podczas bitwy w dniu 26 sierpnia 1914 r. w rejonie wsi Biesowo, Zerbuń i Lutry. Walczył tu niemiecki XVII Korpus Armii i 1 Rezerwowy Korpus z rosyjskim VI Korpusem stanowiącym prawe skrzydło Armii "Narew".

Była to kolejna wspólna inicjatywa Oddziału Zewnętrzego w Kikitach i Nadleśnictwa Wipsowo w ramach porozumienia zawartego w dniu 15.10.2014 r, w ramach której osadzeni sprzątali i grabili teren cmentarza. Pracownicy nadleśnictwa dostarczyli sprzęt do prac porządkowych i służyli wiedzą historyczną na temat nekropolii i poległych żołnierzy. Wyjazd był lekcją historii i bodźcem do refleksji, bo jak mawiał laureat Pokojowej Nagrody Nobla Albert Schweitzer: "Groby żołnierzy są najlepszymi kazaniami o pokoju".

 


 

Tekst i foto : kpt.Ewa Łukasik

Źródło: W. Knercer "Cmentarze wojenne z okresu I wojny światowej w województwie olsztyńskim" (1995)

Generuj pdf
Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej