Resocjalizacja to jeden z elementów misji, której spełnienie stawia sobie za zadanie Służba Więzienna. Funkcjonariusze i pracownicy każdego dnia podejmują się jednego z najtrudniejszych zadań, jakie przed nimi postawiono – zmiany ludzkich osobowości. Organizując zatrudnienie, zapewniając edukację, poddając osadzonych oddziaływaniom kulturalno-oświatowym przygotowują ich do życia „po więzieniu”. Do życia bez przestępstwa.

Zatrudnienie

Byli skazani nie mają często dokąd wrócić, a bez mieszkania i pracy zaczynają korzystać z zasiłków z urzędu pracy i pomocy społecznej. Niejednokrotnie stają się bezdomni, wracają na ścieżkę przestępczą. Brak zatrudnienia oraz wyuczonego nawyku pracy stają się głównymi problemami, z jakimi borykają się osoby opuszczające zakłady karne. W kontekście powyższych rozważań, zatrudnienie więźniów zdaje się być najważniejsze w procesie resocjalizacji i jej skuteczności. Zdarza się, że jest to początek zmiany życia i powrót do normalnego funkcjonowania na wolności.

Ponadto, aktywność zawodowa w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności daje możliwość redukcji ciążących na skazanych zobowiązań finansowych a także wsparcia finansowego rodziny. W konsekwencji, wzbudza to w osadzonych poczucie odpowiedzialności i zasadności podejmowanego wysiłku. Podjęcie pracy w warunkach izolacji więziennej u kontrahenta zewnętrznego to nierzadko szansa na zatrudnienie po opuszczeniu przez skazanego zakładu karnego.

Nauczanie

Osoby skazane często wywodzą się ze środowisk społecznie wykluczonych, są dotknięte uzależnieniami, mają niskie wykształcenie, brakuje im kwalifikacji zawodowych. Natomiast stereotyp przestępcy jest tak duży, że stanowi ogromną barierę w codziennym funkcjonowaniu po odbytej karze pozbawienia wolności. Edukacja stanowi jedną z kluczowych form oddziaływań resocjalizacyjnych, które są tak ważne w przygotowaniu skazanych do życia w społeczeństwie po opuszczeniu zakładów karnych. Szkoły działające przy zakładach karnych i aresztach śledczych są szkołami publicznymi, działającymi zgodnie z ustawą o systemie oświaty.

Działalność kulturalno-oświatowa

Kultura w więzieniu łagodzi obyczaje, łamie stereotypy – te w jednostce penitencjarnej i poza nią. Działalność kulturalno-oświatowa nie stanowi złotego środka, gwarantującego resocjalizację, ale właściwa jej realizacja jest szansą na uruchomienie tego trudnego procesu i sprawia, że jest on w zasięgu naszych możliwości. Zajęcia kulturalno-oświatowe przyjmują różne formy, a ich wachlarz może być poszerzany w zależności od specyfiki danej jednostki penitencjarnej, przyczyniając się tym  samym do realizowania idei resocjalizacji.

Reasumując, określone w ustawie oddziaływania penitencjarne stanowią dla skazanych szansę wyjścia poza własne, często kryminogenne środowisko, zdobycia umiejętności dokonywania wyboru nowych wzorców, a także zmiany utartych ścieżek życiowych, które doprowadziły do zakładu karnego.

 

Tekst i zdjęcia: mjr Marzena Grochocka-Buchholz

Generuj pdf
Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej