Instytut Kryminologii i Penitencjarystyki (IKiP) jest państwową jednostką organizacyjną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, prowadzącą działalność naukową i badawczo-rozwojową. Misją Instytutu jest wspieranie rozwoju polskiego systemu penitencjarnego oraz nauk związanych z jego funkcjonowaniem, przez tworzenie, aktualizowanie i weryfikowanie naukowych podstaw funkcjonowania więziennictwa dla potrzeb profilaktyki kryminologicznej oraz praktyki penitencjarnej. Szczegółowy zakres działania Instytutu określa statut, stanowiący załącznik do zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2017 r. w sprawie utworzenia Instytutu Kryminologii i Penitencjarystyki.