Od kandydata do Służy Więziennej oczekuje się takich właściwości, które pozwalają na wypełnianie zadań w bezpośrednim kontakcie z osobami pozbawionymi wolności, w specyficznym środowisku pracy, wiążącym się z izolacją, podwyższonym ryzykiem wystąpienia sytuacji trudnych, stresujących. Praca w Służbie Więziennej wymaga umiejętności podporządkowania się hierarchicznej strukturze
i stałej dyspozycyjności. Funkcjonariusz powinien posiadać i doskonalić kompetencje społeczne, do których należą w szczególności: umiejętności radzenia sobie w sytuacjach trudnych i ekstremalnych; asertywność i empatia; umiejętności komunikowania się; zdyscyplinowanie i współdziałanie; kreatywność; postępowanie etyczne oraz świadomość prawna.
 

Funkcjonariusze i pracownicy powinni wykazywać się odpowiednim przygotowaniem ogólnym i zawodowym oraz wysokim poziomem moralnym, systematycznie dokształcać się i podnosić kwalifikacje zawodowe. W postępowaniu wobec osób pozbawionych wolności powinni kierować się zasadami praworządności, bezstronności i humanitaryzmu, szanować ich prawa i godność oraz pozytywnie oddziaływać swoim przykładem. Nie mogą uczestniczyć w takiej działalności, która podważa autorytet służby lub w której wykorzystuje się informacje o charakterze służbowym do działalności pozasłużbowej. Zabrania się utrzymywania z osobami pozbawionymi wolności kontaktów innych, niż wynikające z obowiązków służbowych.

 

Akty prawne regulujące wymagania wobec kandydata do Służby Więziennej:
 

  • Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523 z późn. zm.)
  • Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 września 2010 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania kwalifikacyjnego do Służby Więziennej (Dz. U. Nr 186 poz. 1247)
  • Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2011 r. w sprawie wymagań w zakresie zdolności fizycznej i psychicznej do Służby Więziennej. (Dz. U. Nr 20 poz. 108)

W jednostkach organizacyjnych pełnią służbę funkcjonariusze oraz mogą być zatrudnieni pracownicy. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości określa stanowiska, na których zatrudnieni mogą być wyłącznie funkcjonariusze.
 

Pracownikiem lub funkcjonariuszem Służby Więziennej może być osoba, która:
 

  • Ukończyła 18 lat i ma pełna zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych
  • Daje rękojmie prawidłowego wykonywania powierzonych zadań
  • Nie była skazana prawomocnym wyrokiem sadu za przestępstwo umyślne
  • Ma odpowiednie do zajmowanego stanowiska wykształcenie
  • Daje rękojmię do zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w odrębnych przepisach
  • Posiada zdolność psychiczną i fizyczna pozwalającą na zatrudnienie na określonym stanowisku

 

Służba więzienna oferuje stanowiska w zależności od zdiagnozowanych potrzeb. Głównie na stanowiska podoficerskie – gdzie wymagane jest (minimalne) wykształcenie średnie oraz doświadczenie życiowe w wykonywaniu czynności nadzorczych, ochronnych, mile widziane doświadczenie w ochronie mienia lub osób, względnie w organach porządku prawnego. Nieodzowna jest umiejętność spostrzegania. Wśród posiadanych uprawnień oczekiwane są: prawo jazdy, uprawnienia z zakresu pierwszej pomocy, patenty, certyfikaty (np. z zakresu stosowania technik interwencyjnych, sztuk walki), kursy operatorów urządzeń i inne oraz doświadczenia w zakresie wolontariatu (np. Ochotnicza Straż Pożarna, WOPR, GOPR, harcerstwo oraz inne organizacje społeczne). Mile widziana znajomość języków obcych. W trakcie wykonywania zadań służbowych wymagana jest m.in.; stanowczości, zdolności rozumienia i wykonywania poleceń oraz współdziałania w zespole, umiejętności komunikowania społecznego, czyli nawiązywania i podtrzymywania kontaktu (także z osobami niebezpiecznymi, chorymi, zaburzonymi), umiejętności uszanowania godności i autonomii drugiego człowieka, zdolności i gotowości do reagowania i interweniowania z użyciem środków technicznych i siły, nieulegania manipulacji.
Na stanowiska oficerskie - wymagane jest wykształcenie wyższe, profilowane w zależności od działu służby oraz n/w doświadczenia i umiejętności:
- w pracy wychowawczo-terapeutycznej wymagane jest wykształcenie wyższe humanistyczne, w szczególności w zakresie pedagogiki (społecznej, specjalnej – rewalidacyjnej i resocjalizacyjnej), psychologii, socjologii, pracy socjalnej. Terapeuci powinni legitymować się posiadaniem certyfikatu (np. terapii uzależnień, treningu zastępowania agresji, terapii zaburzeń seksualnych, itp.). Oczekiwane są następujące uprawnienia: z zakresu pierwszej pomocy, patenty, staże zawodowe (w tym zagraniczne), inne kursy specjalistyczne oraz doświadczenia w zakresie wolontariatu (np. WOPR, GOPR), harcerstwa, turystyki, żeglarstwa oraz innych organizacji społecznych. Mile widziana znajomość języków obcych. Wykonywanie zadań służbowych wymaga m.in. samodzielności, kreatywności, inicjowania działań i przyjmowania odpowiedzialności za nie; umiejętności efektywnego zarządzania, kierowania, doradztwa, mediacji, negocjacji oraz facylitacji społecznej, umiejętności uszanowania godności i autonomii drugiego człowieka, rozwiązywania sytuacji trudnych i konfliktowych oraz nieulegania manipulacji.
Na stanowiskach w innych działach (kwatermistrzostwo, służba zdrowia, finanse, itp.) oprócz specjalistycznego przygotowania zawodowego oraz w/w oczekiwanych umiejętności i doświadczeń wymagana jest ponadto umiejętność zarządzania i pozyskiwania zasobów rzeczowych, finansowych i informacyjnych.

 


Co jest najtrudniejsze w tej służbie i z jakimi zagrożeniami może się spotkać taka osoba?
Trudno jednoznacznie udzielić odpowiedzi na pytanie o to, co w tej służbie jest najtrudniejsze, zależy to, bowiem od charakteru i specyfiki realizowanych zadań, predyspozycji i właściwości indywidualnych, kondycji psychofizycznej i interakcji wielu innych czynników. Z charakteru i warunków służby wynikają specyficzne obciążenia psychospołeczne. Z wykonywaniem tego zawodu łączą się min. następujące zagrożenia:
 

  • Funkcjonariusze Służby Więziennej są w dużym stopniu narażeni na obrażenia ciała, lub trwałe kalectwo, a nawet utratę życia będące skutkiem postępowania osób przebywających w zakładach karnych i aresztach śledczych lub wypadków w trakcie używania broni palnej lub ćwiczeń ochronnych.
  • Wielu funkcjonariuszy uczestniczy w wypadkach nadzwyczajnych tzn. zdarzeniach, które spowodowały zagrożenie lub naruszenie bezpieczeństwa jednostki, konwojowaniu, dozorowaniu osadzonych, prowadzeniu pościgu w sytuacji samowolnego oddalenia się z terenu jednostki lub miejsca pracy. Zdarzenia te mogą skutkować zagrożeniem życia lub zdrowia funkcjonariusza.
  • Funkcjonariusze odczuwają presję i obawę związaną z możliwością fizycznego zagrożenia, są uczestnikami traumatycznych sytuacji, co staje się źródłem stresu, problemów rodzinnych i osobistych.
  • Funkcjonariusze mogą odczuwać problemy zdrowotne na skutek pracy na zewnątrz pomieszczeń, często w niekorzystnych warunkach atmosferycznych (wysoka lub niska temperatura, deszcz itp.) oraz następstwa pracy zmianowej zaburzającej rytm biologiczny.
  • Funkcjonariusze mogą być narażeni na kontakt z niebezpiecznymi czynnikami biologicznymi np. wirusy HIV, HCV, HBV, prątki gruźlicy.

Znajdź nas również na

Serwis Służby Więziennej